نقش سلطان در بهار روابط ایران و کانادا

روزنامه وقایع‌اتفاقیه: یکی از وعده‌های حسن روحانی در مقطع تبلیغات ریاست‌جمهوری خود، رفع تنش با کشورهای غربی و بهبود مناسبات با کشورهای منطقه بود.

روحانی و تیم سیاست خارجی او به نوعی در راستای این امر قدم برداشتند که گونه‌ای «بازسازی» را در روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران انجام بدهند. بازسازی از این نظر که روابط مساعد ایران با برخی کشورها در پایان دوران اصلاحات، جای خود را به تنشی غالب با کشورهای عمدتا غربی در دوران محمود احمدی‌نژاد داده بود و این ضرورت به‌شدت احساس می‌شد که دولت جدید در‌این‌زمینه به‌صورت عملی اقدام کند.

درک این ضرورت، از سوی دستگاه سیاست خارجی دولت یازدهم، باعث شد تا سیاست‌گذاران ایرانی با وجود درگیر بودن در پروسه سنگین مذاکرات هسته‌ای، نیم‌نگاهی نیز به روابط دوجانبه با کشورهای دیگر داشته باشند. هرچند بهبود روابط با کشورهای همسایه در منطقه خاورمیانه به‌دلیل به‌وجود آمدن برخی موانع، تاکنون محقق نشده است اما تلاش برای از سرگیری روابط با دولت‌هایی نظیر انگلیس و کانادا از اقدامات مهمی است که در مدت اخیر در رأس اولویت‌های دستگاه دیپلماسی ایران بوده است.

اولویت بالاتر انگلیس در سیاست خارجی ایران باعث شد تا دولت روحانی خیلی زود نسبت به بازسازی روابط خارجی ایران با این کشور اقدام کند اما کانادا را نیز نمی‌شد از نظر دور داشت. حضور هزاران ایرانی صاحب‌نظر و فرهیخته در کانادا، احساس نیاز برای فعالیت کنسولی و داشتن بخش کنسولی در این کشور را برای جمهوری اسلامی بالا برده بود. هرچند طرفین از چندی‌پیش، گفت‌وگوهای کارشناسی خود در زمینه از سرگیری روابط را آغاز کرده بودند و اخیرا نیز وزرای امور خارجه دو کشور، در حاشیه نشست مجمع عمومی با یکدیگر دیدار کرده بودند اما بدون‌شک، آزادی هما هودفر، استاد ایرانی-کانادایی زندانی در تهران، امید برای از سرگیری روابط دوستانه و طبیعی بین تهران و اتاوا را افزایش داده است.

تردیدی نیست با استقبال مثبتی که دولت لیبرال اتاوا از اقدام تهران کرده است، می‌توان امیدوار بود که در آینده نزدیک، روابط با این کشور نیز از سر گرفته شود. بر‌اساس بیانیه منتشرشده از سوی «جاستین ترودو»، نخست‌وزیر کانادا، نبود نمایندگان دیپلماتیک کانادایی در ایران، موجب شد تا اتاوا با افراد دیگری که در کمک به آزادی هما هودفر سودمند بودند، به‌ویژه عمان، ایتالیا و سوئیس، همکاری نزدیک داشته باشد.

این امر به‌این معناست که این سه کشور به‌نوعی در راستای آزادی هودفر میانجیگری کرده‌اند؛ هرچند ایتالیا در کنار سوئیس در زمینه آزادی هودفر به کانادا کمک کرده‌اند اما به‌نظر می‌رسد نقش اصلی بر عهده عمان (به‌رهبری سلطان قابوس) بوده است. بر‌اساس گزارش شبکه سی‌بی‌سی نیوز، دیدار محرمانه جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا با وزیر امورخارجه عمان در نیویورک نقطه عطف تلاش‌های کانادا برای بازگرداندن هما هودفر، شهروند ایرانی- کانادایی، بوده است.

پس از این نشست، کانادا پیام‌هایی را از عمان دریافت کرد مبنی بر اینکه اتاوا در ۷۲ساعت شاهد یک تغییر مطلوب در این مسئله خواهد بود که این امر نیز عملی شد. به ادعای این شبکه خبری، مقامات کانادایی در تابستان متوجه شدند که عمان به‌دلیل داشتن روابط دیپلماتیک و اقتصادی نزدیک با ایران، می‌تواند در نزدیک‌شدن ایران و کانادا کمک کند.