افزایش ایمنی مترو برای کاهش خودکشی

آرمان امروز- زهرا سلیمانی: از منظر روانشناسی، نخستین شرط سلامت روانی، داشتن احساس امنیت روانی است. حتی جامعه بیش از آنکه به آسایش نیاز داشته باشد به امنیت روانی نیازمند است. امروزه برخی افراد جامعه متاسفانه دچار حس ناامنی روانی شده‌اند که داشتن این احساس، اضطراب‌آفرین است و اضطراب هم علت اصلی مشکلات عصبی و روانی است. در نتیجه این حس با خود خیل عظیمی از اختلالات روانی را در پی خواهد داشت. متخصصان بر این باورند که هر چه در جامعه ثبات سیاسی، مالی و اجتماعی بیشتری حاکم باشد به همان نسبت احساس امنیت روانی در مردم بالا می‌رود و کمتر شاهد ناهنجاری و آسیب‌های روانی هستیم.

در چند سال اخیر مساله خودکشی در مترو به یکی از اخبار داغ تبدیل شده است و به دلیل کثرت اتفاقات ناگوار در مترو دیگر خودکشی در مترو برای اغلب مسافران به یک امر عادی تبدیل شده است. این درحالی است که تک تک ایستگاه‌های مترو به شکل کاملا مجهز با دوربین‌های مداربسته و نظارت فیزیکی ماموران مورد نظارت قرار گرفته می‌شود اما باز خودکشی در مترو همچنان مشاهد می‌شود. آنچه در ادامه می‌خوانید نظرات «محسن سرخو»، عضو شورای شهر تهران، درباره تمهیدات اندیشیده‌شده برای افزایش ایمنی در ایستگاه‌های مترو در کلانشهر تهران در گفت‌وگو با «آرمان امروز» است.

مرگ‌ و خودکشی در ایستگاه‌های مترو چقدر به امنیت ایستگاه‌ها مرتبط است؟

در اداره ترافیک و کمیسیون عمران شورای شهر تهران مساله امنیت ایستگاه‌های مترو مطرح شده و قرار است دیواره‌های محافظ ریل در ایستگاه‌های مترو با نام pst جاسازی شود. در این اقدام پیشنهاد شد تا اقدامات امنیتی از خط هفت مترو آغاز و به تدریج به سایر خطوط تسری پیدا کند. متاسفانه در ابتدا این طرح در شورای شهر تهران با مخالفت کمیسیون سلامت کمیته سلامت و معاونت حمل و نقل ترافیک رو به رو شد، اما امسال مجددا این مساله با موضوع در اولویت قرار دادن ایستگاه‌های پر ازدحام و ایستگاه‌های تلاقی دو یا سه خط و نصب وسایل امنیتی مطرح شد که هفته گذشته یک فوریت این طرح در صحن شورای شهر تهران رای آورد و در کمیته حمل و نقل ترافیک متن لایحه با مدیران شهرداری، مترو و... مورد بررسی قرار گرفت و به این ترتیب اصلاحات لازم انجام شد. به این ترتیب قرار است این طرح در کمیسیون عمران و بعد در صحن شورا به تصویب برسد.

امیدواریم اولین بخش این اقدام با استفاده از اصل متمم بودجه امسال آغاز و در سال آینده نیز با توجه به بودجه سال ۹۶ پیش بینی شود. در این اقدام قرار است دیواره‌های محافظ ریل در ایستگاه‌های با ازدحام نصب و به تدریج به دیگر ایستگاه تسری داده شود. بدون شک در آینده نزدیک تمام ایستگاه‌های مترو به pst مجهز می‌شوند. در برخی از ایستگاه‌های خط ۶ مترو همچون نمایشگاه شهر آفتاب حالت جزیره ای احداث شده است، به این معنی که ایستگاه در وسط قرار دارد و سکوی محل استقرار مسافران در وسط است. در سکوهای طراحی شده به این شکل خطر سقوط از جلو و پشت سر برای مسافران افزایش می‌یابد.

در این شرایط باید مسافر از دو جهت مراقب پرت شدن‌های احتمالی باشد، بنابراین این نوع ایستگاه‌ها در اولویت‌های نصب طرح درهای بازشوی ایمنی در ایستگاه‌های مترو(pst)هستند. چون احتمال پرت‌شدن کودکان، افراد کهنسال و... در این ایستگاه‌ها وجود دارد، به نسبت نصب pst می‌تواند در کاهش بروز چنین خطراتی تاثیرگذار باشد. درضمن همین درهای بازشوی ایمنی در ایستگاه‌های مترو (pst) به عنوان محلی برای نصب تبلیغات می‌تواند منبع درآمد برای شهرداری تلقی شود.

در سال‌های اخیر شاهد افزایش خودکشی در مترو بودیم. چرا خودکشی در مترو مد شده است؟

بنده در این زمینه هیچ اطلاعاتی ندارم و به نسبت نمی‌توانم اظهار نظر کنم، چون هریک از افراد خودکشی کننده در مترو می‌توانند دلایل خاص خود همچون اختلافات زناشویی، عشق و تمایلات شدید عاطفی و علل ناموسی ناراحتی‌های روانی، شکست در عشق و اختلالات روانی و شخصیتی مشکلات ناشی از شکست‌های تحصیلی، استرس‌ها، فشارهای روانی و روحی ناشی از آنها (فشارهای عاطفی، فشارهای تحصیلی مانند کنکور، نقایص جسمی و فیزیکی در نسل جوان) و احساس پوچی و بی‌هدفی و افسردگی فقر و تنگدستی، بیکاری، اخراج از کار و شرایط نامساعد اقتصادی، مسائل و معضلات زندگی شهری، وضعیت نابسامان زندگی، ضعیف شدن اعتقادات مذهبی، برملا شدن اسرار و حقایق خصوصی زندگی فرد و... را داشته باشند.

با افزایش نظارت‌ها امکان کاهش خودکشی وجود دارد؟

در ایستگاه‌های مترو دوربین‌های مدار بسته نصب شده است. اما این اقدامات و نظارت‌ها به هیچ عنوان کفایت نمی‌کند و فقط با نصب درهای بازشوی ایمنی در ایستگاه‌های مترو (pst) می‌توان ایمنی کامل ایستگاه‌های مترو را محقق کرد.

این اقدامات ایمنی از چه زمانی اجرایی می‌شود؟

یک فوریت آن تصویب شده است و هفته آینده لایحه و ماده واحده آن به تصویب می‌رسد. این اقدام نیز با استفاده از بودجه امسال آغاز می‌شود.

اغلب شهردار تهران و دیگر مسئولان شهری در سخنرانی‌های خود از عدم پرداخت بودجه مترو از سوی دولت شکایت دارند، مشکل بودجه بر طرف شده است؟

بله، اگر بودجه ای نبود به نسبت خطوط مترو نیز ساخته نمی‌شد. هم اکنون نیز در فصل بودجه باید شهرداری‌ از هم اکنون بودجه خود را برای سال آینده پیش بینی کند. در این اقدام شورا هم با رویکرد حمایت از توسعه مترو به فعالیت می‌پردازد.

اخبار متعددی درباره خطرات احتمالی احداث ایستگاه‌های مترو برای قنات‌های شهر تهران به گوش می‌رسد. در این زمینه می‌توان با اقدامات کارشناسی و کاملا مهندسی شده از بروز خطرات احتمالی ناشی از تخریب قنات‌ها در این کلانشهر جلوگیری کرد؟

در وهله نخست باید قنات‌ها شناسایی شده و مسیر آنها را با اقدامات مناسب حفظ کرد تا به این ترتیب هم آب موجود در آنها باعث تخریب خاک نشود و هم آب قنات حفظ شود. در این اقدام آب قنات‌های بایر نیز باید با مصالح پر شده تا بعدها به حفره‌هایی در زیر زمین تبدیل نشوند.

ساخت و ساز ایستگاه‌های مترو به چه میزان برای قنات‌های تهران آسیب‌زا بوده است؟

هر قدر ساخت و سازها هم سطح زمین باشد به نسبت با ساختمان‌ها در تلاقی خواهند بود. این اقدام از یک سو برای زیر ساخت‌های ساختمان‌ها و قنات‌ها با آسیب‌های احتمالی همراه است و از سوی دیگر ساخت و ساز ساختمان‌ها با تغییر مسیر و کاهش آب قنوات همراه است.

با ارزیابی فعالیت‌های انجام شده تا سال آینده چه تعداد خط و ایستگاه مترو به بهره برداری می‌رسد؟

سال گذشته قرار بر به بهره برداری رسیدن برخی از ایستگاه‌های مترو بود، اما به دلیل کم و کاستی‌های موجود در بودجه این مهم محقق نشد. براساس بررسی‌ها و برنامه ریزی‌ها امسال هم قرار بود خط شش مترو به بهره برداری برسد. پیش بینی می‌شود امسال فقط حدود ۲۰ کیلومتراز خط هفت مترو به بهره برداری برسد. همچنین تا پایان سال ۹ کیلومتر از خط ۶ به بهره برداری می‌رسد. با بهره برداری از خطوط ۶ و هفت مترو مناطق غربی و شمال غربی تهران به مرکز و جنوب شرق تهران متصل می‌شوند.