واگذاری رشته روانشناسی بالینی و سلامت به وزارت بهداشت

شهروند نوشت: صبح روز دوشنبه این هفته، دانشجویان و مدرسان گرایش‌های مختلف روانشناسی در دانشگاه‌های تربیت‌مدرس، تهران، شهید بهشتی و شهید رجایی در اعتراض به واگذاری روانشناسی بالینی و سلامت به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کلاس‌های درس خود را تعطیل و با تجمع نسبت به این مصوبه اعتراض کردند. پیش از این و در تابستان امسال، قائم‌مقام وزارت بهداشت از نامه این وزارتخانه به معاون اول ریاست‌جمهوری و درخواست انتقال ٢٤رشته مرتبط با سلامت از وزارت علوم به بهداشت و موافقت ریاست‌جمهوری با این خواسته سخن گفته بود.

«حمید اکبری» در همان روزها رشته‌های «روانشناسی بالینی»، «روانشناسی سلامت» و «روانشناسی خانواده» را در میان رشته‌های انتقالی دانست ولی زمان اجرای آن را ‌سال تحصیلی ٩٦ دانست. این درخواست وزارت بهداشت و موافقت نسبی با آن، اعتراض‌هایی را در بین روانشناسان، دانشجویان و برخی مدیران وزارت علوم برانگیخت که آخرین مورد آن، تجمع روزهای گذشته دانشجویان این رشته‌‌ها بوده است.

«شهرام علیزاده»، دانشجوی رشته روانشناسی بالینی دانشگاه شهید بهشتی در مقطع کارشناسی ارشد درباره خواسته‌ها و دلایل تجمع دیروز دانشجویان این دانشگاه به «شهروند» می‌گوید: «مهمترین سوال ما این است که هدف از انتقال روانشناسی بالینی و سلامت به وزارت بهداشت چیست و چرا درباره این تصمیم‌گیری هیچ‌گونه نظرسنجی از دانشجویان و استادان این رشته صورت نگرفته است. برای پذیرش رشته روانشناسی در جامعه تلاش‌های زیادی در طول سالیان متمادی از سوی روانشناسان صورت گرفته است و آنها توانسته‌اند نقش بسزایی در بهبود وضع سلامت روان جامعه ایفا کنند. اکنون این سوال مطرح است که وزارت بهداشت چه زیرساخت‌هایی برای این انتقال دارد؟ بسیاری از اختلالات نیاز به درمان دارویی ندارد و مشکل با روان‌درمانی حل می‌شود.

سوال مهم ما این است که برنامه وزارت بهداشت برای روانشناسان بالینی و سلامت چیست؟» یکشنبه هفته جاری دانشجویان روانشناسی دانشگاه گیلان هم با تجمع در یک همایش، اعتراض خود را به این مصوبه نشان دادند. علیزاده درباره نتیجه نهایی تجمع دانشجويان دانشگاه شهید بهشتی هم می‌گوید: «مطمئنا ما به اعتراض‌هایمان ادامه خواهیم داد؛ چون نگران سلامت روان جامعه و آینده جامعه روانشناسی کشور هستیم. این نکته هم وجود دارد که به‌طور معمول برنامه‌ریزی جهت پیشگیری از تهدیداتی که سلامت روان جامعه را به خطر می‌اندازد، در دانشگاه‌های زیرمجموعه وزارت علوم مطرح و بررسی شده است و نگاه دانشگاه‌های علوم‌پزشکی در مسائل مربوط به سلامت روان صرفا جنبه درمانی و دارویی دارد. اگر سلامت روان جامعه برای مجموعه وزارت بهداشت مهم است، آیا تنها راه‌حل ممکن انتقال رشته‌ها از وزارت علوم به وزارت بهداشت است؟ » تلاش به واگذاری این گرایش‌ها به وزارت بهداشت، علاوه ‌بر دانشجویان با انتقاد و اعتراض بسیاری از روانشناسان و اعضای هیأت علمی بوده است.

«فریبرز باقری»، مسئول بخش روانشناسی بالینی بیمارستان عرفان در این‌باره به «شهروند» می‌گوید: «من به دلایل مختلف با این واگذاری مخالفم. اولا این‌که علم را نمی‌شود دوتیکه‌ای کرد. اگر وزارتخانه‌ای می‌خواهد باید کل یک علم و رشته را به عهده بگیرد. رویکرد پزشکی و برخی پزشکان اصلا روانشناسی را قبول ندارند و در سال‌های گذشته روانپزشکان چه همکاری با روانشناسی داشتند.» باقری که ریاست دانشکده علوم انسانی و اجتماعی واحد علوم تحقیقات را برعهده دارد، در ادامه می‌گوید: «کسانی که این برنامه را دارند، جنبه علمی برای آنها در رده دهم قرار دارد و از پیش مطالعه کاملی انجام ندادند که اگر داشتند به روند ١٠سال گذشته این رشته در دنیا نگاه می‌کردند. در دهه گذشته دو تحول عمده در روانشناسی صورت گرفته که اهمیت و توجه به رویکرد «مقوله فرهنگ و پژوهش‌های کیفی» است.

این دو تحول به غلبه جنبه‌های فرهنگی و پژوهش بر رویکردهای زیستی و پزشکی دارد. حال ما در این شرایط می‌خواهیم یک اشتباه و وضع قهقرایی بسازیم.» این مدرس دانشگاه از یکپارچه بودن علم و رشته‌ها در آلمان و کشورهای توسعه‌یافته سخن می‌گوید و معتقد است که نگاه بومی به علوم‌انسانی در این کشورها اتفاق افتاده است.

باقری درباره آسیب‌های احتمالی این انتقال هم می‌گوید: «در وزارت بهداشت نگاه کاملا پزشکی و دارومحور است و با واگذاری روانشناسی به این وزارتخانه می‌تواند آسیب‌ فراوانی ایجاد شود.» در شرایط کنونی‌ درصد بالايی از دانشجویان رشته‌های مشترک بین وزارتخانه‌های علوم و بهداشت در دانشگاه‌های زیرمجموعه وزارت علوم مشغول به تحصیل هستند و در حالی ‌که نزدیک به ٤٠٠ دانشجوی روانشناسی بالینی در دانشگاه‌های علوم‌پزشکی درس می‌خوانند این عدد در وزارت علوم به حدود ٢٠هزار نفر می‌رسد و همین موضوع نگرانی‌های درباره آینده این واگذاری و کمبود امکانات و اعضای هیأت‌علمی در دانشگاه پزشکی، ایجاد کرده است.

مسئولان وزارت بهداشت تاکنون پاسخی به شبهات و انتقادات نسبت به انتقال این رشته‌ها ارايه ندادند. «محمدباقر لاریجانی»، معاون آموزشی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در این‌باره و در پاسخ به پرسش «شهروند» می‌گوید که فعلا قصد توضیح و پاسخگویی در این زمینه ندارد.