علم‌ الهدی: مشهد، جای تفریح شادمان‌ ساز نیست

آیت‌الله علم‌الهدی در مراسم گرامیداشت سالروز فرمان رهبری مبنی بر آبادانی طوس در آرامگاه فردوسی اظهار کرد: برخی از مکان‌ها مانند کعبه از امتیاز مکانی و برخی زمان‌ها مانند شب قدر از امتیاز زمانی برخوردارند. سرزمین طوس بر اثر موقعیت مکانی از این نظر که محل ظهور چهره‌های بزرگ اسلامی بوده است از دیدگاه ما می‌تواند یک بقعه مبارکه باشد. بزرگانی از این شهر به پاخاستند که به گسترش معارف اهل بیت بر روی کره زمین اقدام کردند.

وی عنوان کرد: مرحوم شیخ طوسی، موسس حوزه علمیه نجف و بنیانگذار جریان فقهی شیعه در دنیا، برخاسته از این سرزمین بود، خواجه نصیرالدین طوسی، اندیشمند اسلامی و نخبه علم نجوم و حکیم ابوالقاسم فردوسی، بنیان‌گذار فرهنگ مقاومت و اقتدار و بزرگترین عامل گسترش ولایت در این سرزمین به‌پاخاسته از سرزمین طوس بودند.

عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه در حوزه معرفت‌شناسی شخصیت حکیم ابوالقاسم فردوسی آنگونه که شایسته است مورد عنایت قرار نگرفته است، افزود: از رویکرد هنری، فردوسی به عنوان شاعر حماسه‌سرا است که در تاریخ و ادب حماسی عنصری بی‌نظیر است و از نظر تاریخی به عنوان یک مورخ است که یکایک سروده‌هایش در شاهنامه، یک سند تاریخی از گذشته و تاریخ کشور ایران تا قبل از میلاد مسیح به‌شمار می‌رود و این نشان از سابقه تمدن ایران دارد.

وی ادامه داد: البته هیچ یک از این دو رویکرد، رویکرد واقعی در شناخت شخصیت فردوسی نیست. رویکرد اصلی و حقیقی رویکرد فرهنگی اوست چراکه او بنیانگذار فرهنگ عظیم وابسته به پیامبر و اهل بیت و به عنوان یک جریان انقلاب‌ساز در اسلام ظهور یافت.

علم‌الهدی گفت: آنچه فردوسی در شاهنامه معرفی می‌کند یک شخصیت افسانه‌ای در تاریخ کشور نیست. در واقع رستم را به عنوان یک یل زورمند و افتخار نظامی معرفی کردند اما رستم یک جریان است و فردوسی باتوجه به موقعیت خاصی که از نظر تحجر، رکود جنبش‌های انقلابی و اختناق نظام‌های طاغوتی حاکم بوده، هنر را به خدمت گرفته است.

وی بیان کرد: فردوسی برای اینکه یک جریان انقلابی را در اندیشه‌ها به صورت بذری بکارد و با رشد این بذر، انقلاب به وجود بیاید، شاهنامه را سرود. شاهنامه برای نمادسازی بین مردم و برای ایجاد روحیه انقلابی در نسل خود در بستر اهل بیت سروده شد و این اثر نمادسازی فرهنگی و رستم در آن، نماد اقتدار است.

امام جمعه مشهد اظهار کرد: اقتدار، استقلال و آزادی سه نکته‌ای است که فردوسی در شاهنامه و در قالب تشبیهات و استعارات می‌آورد. این سه نکته هر جامعه ای را تکان می‌دهد، فردوسی با سرودن شاهنامه به دنبال توسعه اقتدار، ترویج استقلال و یا تحریک به سمت آزادی از یوغ استبداد و استعمار است.

وی افزود: آنجایی که فردوسی می‌سراید «اگر سر به سر تن به کشتن دهیم / از آن به که کشور به دشمن دهیم»، حقیقت ایثار را مجسم کرده است، همچنین در این سروده «ز سم ستوران در آن پهن‌دشت / زمین شد شش و آسمان گشت هشت» یک تصویر عظیم از اقتدار یک ملت مجاهد و استکبارستیز در نقل این داستان تداعی می‌شود و ممکن است مردم به پاخاسته دنیا را زیر و رو کنند، زیرا در آن زمان حقایق را سانسور می‌کردند و تفتیش عقاید می‌شد.

علم‌الهدی با اشاره به اینکه شخصیت فردوسی مظلوم واقع شده است، افزود: ما نباید به شخصیت هنری فردوسی توجه کنیم، قبل از اینکه او شاعر و مورخ باشد حکیم است. رویکرد تاریخی او در داستان‌ها و افسانه‌ها و او را شاعر و هنرمندی در ردیف سایر هنرمندان و هنرمندان معرفی کردن، ظلم به اوست، زیرا او یک انقلاب‌ساز بوده و اندیشه‌هایش آمیخته با آزادی، اقتدار و ایثار در میان مردم بوده است.

امام جمعه مشهد یادآور شد: آنچه رهبر معظم انقلاب ۲۱ سال پیش درباره این منطقه فرمودند استخراج منابع فکری و فرهنگی این سرزمین است.

وی با تقدیر از شورای شهر فعلی گفت: به دو جهت از شورای شهر متشکرم، اول اینکه طوس به مشهد ملحق شد حیف بود که طوس یک روستای گمنام باشد و دوم به خاطر اقداماتی که در زمینه آبادانی منطقه در طول چند سال اخیر صورت گرفته است، اما باید با کمال تاسف گفت ۲۱ سال است که از فرمان رهبری درباره احیای طوس می‌گذرد و این اقدامات نه تنها بایسته نیست بلکه با چنین تاکیدی ظلم به این سرزمین و فردوسی نیز صورت گرفته است.

علم‌الهدی تصریح کرد: برخی عناصر مغرض عرایض بنده را تقطیع می‌کنند، اصل کلام مطرح نمی‌شود و یک جمله تند و تیز از وسط کلام من می‌گیرند و منتشر می‌کنند. مدتی قبل صحبتی درباره تفاوت فرهنگی صنعت گردشگری و زیارت داشتم اما قضیه را طوری منعکس کردند که بنده مخالف گردشگری هستم، این برخورد ظالمانه‌ترین و خائنانه‌ترین برخورد با بنده است، زیرا من گفتم فرهنگ زیارت با گردشگری متفاوت است و این دو، دو ادبیات مختلف هستند.

وی ادامه داد: کدام انسان عاقل می‌گوید که با این منبع اقتصادی که در توسعه اقتصادی نقش عمده ایفا می‌کند مخالف است. مشهد شهر زیارتی است و اگر بنا است صنعت گردشگری در این شهر توسعه یابد باید تحت الشعاع فرهنگ زیارت باشد. اگر اقداماتی که در این شهر انجام می‌شود مبتنی بر فرهنگ زیارت باشد، می‌تواند اثر اقتصادی داشته باشد.

امام جمعه مشهد عنوان کرد: سالانه سه تا چهار میلیون گردشگر و زائر خارجی به این شهر سفر می‌کنند، اگر انگیزه گردشگران، آثار باستانی و تفریحات شادمان ساز باشد به مشهد نمی‌آید. هرچه قدر مساله تفریح و مسایل مختلف در این شهر توسعه یابد به کوچک‌ترین شهر اروپایی نمی‌رسد.

وی با بیان اینکه چهار میلیون گردشگر و زائر خارجی یک رقم بزرگ برای توسعه اقتصادی است گفت: تعداد گردشگران برخی کشورهای افریقایی از دو میلیون تجاوز نمی‌کند، اگر برای زائرانی که به مشهد می‌آیند توسعه معنویت، زیارت و معارف اهل بیت در سایه ادب و هنر مورد توجه قرار بگیرند شاید جزو موفق‌ترین کشورها در دنیا باشیم.

علم‌الهدی گفت: برخی این سخنانم را به گونه‌ای عنوان می‌کنند که من با اشتغال جوانان و توسعه صنعت گردشگری مخالفم، ظرفیت‌های مشهد برای توسعه گردشگری زیارت آنقدر بالاست که بعد حرمین شریفین، بالاترین ظرفیت را بین شهرهای مذهبی دارد.

وی اظهار کرد: در کشور ما یک مرکز و کانون فرهنگی و هنری نداریم، البته هنر به معنای قدسی و نه هنری که ابزار لاابالی‌گری و عیاشی است و تنها نقطه‌ای که این صلاحیت را دارد فردوسی و شهر طوس است.