روحانیِ منتقد یا روحانیِ رئیس‌ جمهور؟

فرارو: بعضا این اتفاق رخ می‌دهد که حسن روحانی در سخنرانی خود در جایگاه منتقد قرار می‌گیرد و برخی نهادها و یا اتفاقات روز را مورد انتقاد قرار می‌دهد و همین مسئله موجب می‌شود که در کنار تحسین‌ها، او به شدت مورد انتقاد قرار گیرد.

بعد از اینکه حسن روحانی در آخرین سخنرانی خود به اظهارات امام جمعه موقت تهران واکنش نشان داد و ادبیات وی را مورد انتقاد قرار داد دو موج در افکار عمومی به راه افتاد. یکی موج تشویق و تحسین روحانی بود و موج دیگر انتقاداتی را نسبت به او مطرح می‌کرد.

گروه اول بر این باور بودند که اظهاراتی از این دست نشان می‌دهد که حسن روحانی نه تنها با برخی اظهارات و سیاست‌های رادیکالی همراهی نمی‌کند بلکه به شدت منتقد آنها است و زمانی که در سخنرانی‌های خود به مسائل موجود انتقاد می‌کند نشان می‎دهد که وی صدای مردم را شنیده و با آنها در یک صف ایستاده است. این استدلالی است که بنا بر گفته صاحب نظران معمولا زمانی که مردم حرف‌های خود را از دهان یک شخصیت عالی رتبه سیاسی می‌شنوند، احساس رضایت بیشتری می‌کند و همین مسئله هم موجب می‌شود روحانی را مورد تحسین قرار دهند.

اما گروه دوم معتقدند که در اینکه روحانی صحبت‌های خوبی مطرح می‌کند اما جایگاه حقوقی خود را فراموش کرده است و این اظهارات صرفا جنبه کلامی دارد در عمل اثری از آنها دیده نمی‌شوند. آنها تاکید دارند که روحانی نباید فراموش کند که شخص اول اجرایی کشور و شخص دوم کشور است و با توجه به اصل ۱۱۳ قانون اساسی پس‏ از مقام‏ رهبری‏ رئیس‏ جمهور عالیترین‏ مقام‏ رسمی‏ کشوراست‏ و مسئولیت‏ اجرای‏ قانون‏ اساسی‏ و ریاست‏ قوه‏ مجریه‏ را جز در اموری‏ که‏ مستقیماً به‏ رهبری‏ مربوط می‏‌شود، بر عهده‏ دارد.

بنابراین بیراه نیست اگر بگویم که او بعضا در مقام منتقد قرار می‌گیرد و این خوشایند همه حامیان او نیست و برخی او را متهم به بی‌عملی می‌کنند. اما در عین حال این رفتار وی مورد حمایت بخش دیگر حامیانش است و دوگانه ای ایجاد می‌شود که این سوال مطرح می‌شود که به راستی رویکرد حسن روحانی مثبت است یا منفی؟

در همین خصوص غلامرضا ظریفیان تحلیلگر مسائل سیاسی طی عنوان کرد: «طبیعتا بخشی از صحبت‌های اخیر آقای روحانی در راستای آگاهی رسانی به جامعه و مردم است و او هم معتقد است که مردم نباید غریبه باشند و باید بدانند به عنوان مثال بودجه کشور در کجا مصرف می شود و باید بدانند که درآمد کشور در کجا مصرف می‌شود و این حق مردم است که در جریان امور قرار گیرند و آقا روحای هم از راهای مختلف به دنبال آگاهی رسانی به مردم هستند تا هم در جریان باشد و هم نسبت به تگناهایی که دولت با آن مواجه است مطلع شوند.»

وی افزود:«متاسفانه محدودیت‌های که قوه مجریه دارد، مانع از آن می‌شود که رئیس جمهور بتواند آنطور که لازم است، عمل کند. در واقع آقای روحانی با موانع بسیاری برای اجرای سیاست های خود روبرو است به طور مثال می‌توان به بخش آموزش عالی اشاره کرد که اتفاقی وی میخواست رخ نداد. البته این قضیه صرفا در خصوص دولت دوازدهم صدق نمی‌کند البته بخشی از جامعه هم بر این واقف است که دست آقای روحانی برای بهبود شرایط بسته است.»

این استاد دانشگاه ادامه داد: «طبیعتا مشکلاتی در قوه مجریه وجود دارد که به ناکارآمدی برخی از دستگاه‌ها مربوط می‌شود و در نظام دیوان سالار کشور مردم آنگونه که باید مورد توجه قرار نمی‌گیرند. علاوه بر این در نظام بانکی هم با مشکلاتی مواجه هستیم که مردم انتظار دارند رئیس جمهور در جریان آنها باشد. اقای روحانی هم در سخنرانی‌های خود به گونه‌ای صحبت می‌کند که مردم بدانند او در جریان مشکلات موجود هست. البته این صرفا به مشکلات محدود نمی‌شود او به برخی مسائل مختلف و رویدادهای روز که افکارعمومی به آن حساسیت نشان داده است هم واکنش نشان می‌دهد.:

او اظهار کرد: «این رویکرد متوجه بخش‌هایی می‌شود که در تصدی او نیست، به عنوان مثال می‌توان به صحبت‌هایی خطاب به یکی از امامان جمعه داشت، اشاره کرد. این بخش زیر نظر مقام ریاست جمهوری نیست اما در ارتباط با این ناهنجاری و کار نادرست موضع خود را مشخص کرد و در این شرایط می‌توان اقدام مطلوبی تلقی کرد. یکی از بحث‌های ریاست جمهوری در حقیقت مسئله اطلاع رسانی است که تلاش می‌شود، نگاه فرهنگی و سیاست فرهنگی دولت دوازدهم را با این شیوه به مردم منتقل کند.»

ظریفیان تاکید کرد:«البته در مجموع اینکه رئیس جمهور در جریان مسائل هست و به اتفاقات داخل جامعه واکنش نشان می‌دهد زمانی اهمیت پیدا می‌کند که ابراز هم بشود. اما در ادامه این انتظار در افکار عمومی وجود دارد که در ارتباط با رفع و رجوع یا برخورد با آنها سیاست‌های روشنی داشته باشند.»

این فعال سیاسی ادامه داد: «اما مردم باید بدانند که آقای روحانی نه تنها با محدودیت مواجه است بلکه بسیار هم تحت فشار قرار دارند. به عنوان مثال اگر نگاهی به ماجرای بودجه ۹۷ داشته باشیم متوجه می‌شویم که بخش زیادی از مواردی که در آن وجود دارد و دست دولت برای اینکه بودجه را براساس برنامه‌های خود تنظیم کند، می‌بندد. این خودش موجب ایجاد مشکلات و نارضایتی از دولت در سطح جامعه می‌شود اما کاری از دست آقای روحانی بر نمیاید.»

وی گفت: «قوه مجریه نهادی است که در یک شرایط خاصی مردم آمدند و در یک اتفاق بزرگ و جدی و با رقبای سختی که آقای روحانی داشتند، بار دیگر به این چهره سیاسی اعتماد کردند با این اوصاف طبیعی است که از وی انتظارات بیشتری داشته باشند و انتظار می‌رود که رویکرد دولت دوازدهم با دولت های سابق متفاوت باشد و قطعا اگر این بخش از کارها هم به درستی پیگیری شود، بخشی از مشکلات هم رفع می‌شود و جامعه هم امیدوارتر می‌شوند.»

ظریفیان در پایان اظهار کرد: «مردم در انتخابات این مطالبه را داشتند که دولتی به سرکار بیاید که نوع نگاهش درست باشد و با دیدگاه‌ها و خواست مردم همراه باشد. به همین دلیل هم مشارکت در این دوره بسیار بالا بود. حالا اگر دولت نتواند از قدرت و امکانات خود به نحو احست استفاده کند بدون شک با افزایش چشمگیر ناامیدی در جامعه مواجه خواهیم شد. اما مردم هم باید مطالبات و انتظارات خود را با میزان محدودیت‌های دولت هماهنگ کنند و توقع بیش از حد نداشته باشند.»

همچنین ناصر ایمانی فعال سیاسی اصولگرا نیز در خصوص انتقادها و تحسین‌ها در سطح جامعه نسبت به حسن روحانی گفت: «به هر حال فشارهایی به وی وارد می‌شود و طرفداران وی انتظار دارند که آقای روحانی مقداری موضع‌های تندتری بگیرد وبا توجه به اینکه در ماه‌های گذشته نسبت به دولت دوازدهم سرخوردگی‌هایی ایجاد شد، به همین جهت الان که فضای کشور آرام شده است، آقای روحانی منتظر هستند تا یک نفر در کشور صحبتی کند و بعد به این فرد حمله کند تا شاید با این اقدام برخی از طرفداران وی خوشحال شوند.»

ایمانی با اشاره به اظهارات صدیقی امام جمعه موقت تهران در هفته گذشته گفت: «من نمی‌خواهم از صحبت‌های این امام جمعه دفاع کنم، سهو لسانی داشتند و بعد هم تلاش کردند که آن را درست کنند، اما دیگر لزومی ندارد که به این صحبت‌ها بپردازیم و آنها را بزرگ کنیم. رئیس جمهور هم نباید در سخنرانی خود توجهی به آن می‌کرد یا اینگونه شدید مورد انتقاد قرار می‌داد. به همین دلیل است که احساس می‌کنم صرفا برای اینکه حامیان خود را راضی کند دست به چنین اقدامی زد.»

او ادامه داد: «از طرف دیگر، امیدوارم هستم که این برداشت غلط باشد که رئیس جمهور به نوعی فرافکنی می‌کند و به دنبال پر رنگ کردن وقایع است تا از این طریق دولت را ازمشکلاتی که با آن روبرو است، برهاند. می‌خواهم به این اتفاق نگاهی خوشبینانه داشته باشم. به هرحال آقای رئیس جمهور پس از مقام معظم رهبری مهم ترین نقش را در آرام نگه داشتن فضا و ایجاد وحدت در کشور دارند و این گونه صحبت کردن اصلا وحدت آفرین نیست و مردم را تحت فشار روانی قرار می‌دهد.»

این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: «مردم ایران در حال حاضر به لحاظ روحی خسته هستند و آسیب دیده‌اند، این اتفاق به دلیل مسائل اقتصادی، زلزله های اخیر، فشارهای خارجی و.. رخ داده است و بسیاری از مسائل دست به دست هم داده اند تا اوضاع به اینجا برسد. مردم نیاز به آرامش دارند و باید به فکر انتقال نشاط و امید به مردم باشیم.»

ایمانی در پایان با اشاره به محدودیت‌های دولت‌ها در نظام جمهوری اسلامی گفت: «دولت‌ها همواره تمام اختیارات را در دست ندارند و همه دولت‌ها با این مسئله روبرو هستند و کسانی هم که کاندیدای ریاست جمهوری می شوند در جریان قضیه هستند، قدرت در میان ارکان و نهادهای نظام تقسیم شده است و دولت هم باید در حد همان اختیارات خود پاسخگو باشد. اگر در حوزه اختیارات دولت نهاد دیگری وارد شود و دخالت داشته باشد، در ابتدی امر غیرعلنی و سپس علنی با مردم صحبت کنند.»