دلایل نوسان نرخ ارز در هفته اخیر چیست؟

تابناک در گزارشی نوشت: قیمت دلار که یک ماه گذشته از رقم ۳۷۸۵ تومان آغاز شد، با عبور از مرز ۳۸۰۰ تومان در اواسط ماه گذشته، به نرخ ۳۸۰۵ تومان رسید و ظرف روزهای گذشته با روند افزایشی که داشت، به ۳۸۲۰ تومان و پس از آن نیز در هفته های گذشته به رقم ۴۴۴۰ تومان رسید و با عبور از ۴۵۸۵ تومان در هفته گذشته به بیش از ۴۶۳۶ تومان دست یافته است.

هم اکنون این پرسش مهم پیش می‌آید که دلایل نوسان نرخ ارز در هفته اخیر چیست؟ برخی بر این باورند که موضوع انتظارات، مهم‌ترین دلیل افزایش نرخ ارز به شمار می‌رود و برخی تحلیل‌ها نیز پایین نگه ‌داشتن مصنوعی نرخ ارز توسط دولت‌ را دلیل این امر می‌دانند که سرکوب قیمت‌ها باعث فاصله گرفتن نرخ واقعی و اسمی ارز می‌شود و این می‌تواند دلیلی باشد که اکنون ارز به دنبال نرخ واقعی خود است.

عده‌ای نیز این نوسانات را خواست دولت می‌دانند که برای افزایش صادرات و کاهش واردات اعمال می‌شود. این در حالی است که در تحلیل عوامل اثرگذار در رشد نرخ ارز، نباید تنها به بخشی از عوامل توجه کرد، چون عوامل متعددی در آن دخیل است و در برهه اخیر عوامل غیراقتصادی نقش پررنگ‌تری پیدا کرده است.

از سوی دیگر، در بازار ارز، عامل اصلی گرانی دلار اعمال تحریم‌های اخیر آمریکا شایع شده و نادر رنجبر مدیرعامل شرکت صرافی دولتی امید سپه در این خصوص معتقد است: «اعمال تحریم‌های اخیر ایالات متحده علیه تعدادی از شرکت‌های ایرانی در روزهای اخیر، بر بازار ارز تأثیرگذار بوده است. چنانچه روزی نرخ سود بانکی پایین‌ آید، این احتمال وجود دارد که نرخ ارز بالا رود. دلار تابع عرضه و تقاضاست و در ایران بعد روانی نیز در قیمت آن تأثیرگذار است.»

برخی‌ فعالان بازار نیز از دخالت دولت در بازار و تمایل به افزایش نرخ دلار سخن می‌گویند. اکنون نرخ‌ دلار سودای گرانی دارد و می‌خواهد تا می‌تواند بالا رود. با این حال در روزهای گذشته، نیروی انتظامی با دستگیری افرادی که با دلالی و کارهای غیر قانونی، باعث اخلال در بازار ارز می شدند، مدعی شده که ۴۸ تن سیستم اقتصادی کشور را به هم ریخته اند و برای هش تن از آنها نیز حکم صادر شده است.

محمد حسن نژاد، نایب رئیس کمیسیون اقتصادی در گفت وگو با تابناک در خصوص این موضوع اظهار داشت: اوضاع کشور با بگیر و ببند و مسائلی از این دست حل نمی شود. وای به حال مملکتی که سیستم اقتصادی آن توسط سه یا چهار نفر به هم بریزد.

این نماینده مجلس گفت: بزرگترین دارنده ارز در کشور چه کسی است؟ بزرگترین منبع ارز در کشور خود دولت است، بعد از آن هم کسانی که در کار صادرات هستند و تعداد آنها نیز هم محدود و هم مشخص است که چه کسانی هستند؛ پس کسی که می خواهد بازار را به هم بریزد، قدرتی ندارد.

وی گفت: هیچ کس به اندازه اتاق بازرگانی و دولت قدرت ندارد؛ بنابراین، چیزی که عنوان می شود افرادی هستند که در بازار اخلال ایجاد کرده اند، امکان پذیر نیست. دولت می گوید ۴۶۰۰ تومان برای قیمت ارز گران است و مردم را در بازار عده ای خط می دهند.

وی ادامه داد: منابع ارز که دست شماست. شما ارز را به بازار تزریق کن و با قیمت ۴۴۰۰ بفروش، بگذار کسی که می خواهد از این کار دلالی کند، ضرر کند، با این کار مجبور می شود دلار خود را به ۴۴۰۰ بفروشد و ورشکسته شود. معادله خیلی ساده است و حساب دو دو تا چهار تاست. دلیل این کار را نمی دانم اما احساس می کنم که بازار را رها کرده ایم.

این عضو کمیسیون اقتصادی با اشاره به امکان تسعیر ارز توسط دولت گفت: مجلس یک بار اجازه این کار را به دولت داده و دولت یک بار این کار را کرده و دیگر نمی تواند آن را انجام دهد. آن یک بار هم که انجام شد، لطفی به حال دولت شده، ولی هر سال دولت نمی تواند از این ترفند استفاده کند.

وی در ادامه یادآور شد: بحثی که وجود دارد این است که چون هزینه های دولت ریالی است و درآمد آن دلاری، هرچقدر دلار را به ریال تبدیل کند، می تواند کسری خود را جبران نماید. این بحث وجود دارد اما فکر نمی کنم هیچ دولتی این میزان نادان باشد که بخواهد به این دلایل ارزش پول ملی خود را کاهش دهد.

وی در خصوص دلیل افزایش نرخ ارز نیز گفت: شواهد نشان می دهد که بانک مرکزی ارز را به بازار تزریق نمی کند و مشخص نیست، دلیل این کار چیست. ما از رئیس بانک مرکزی خواسته ایم تا به مجلس بیاید و در مورد این موضوع توضیح دهد که چرا ارز را به بازار تزریق نکرده اند.

وی همچنین درباره بازداشتی های اخیر گفت: هیچ وقت پنج آدم نمی تواند سیستم اقتصادی کشور را به هم بریزد. اینکه می گویند ۵ یا ۶ تن در این خصوص دستگیر شده اند، اشتباه است. پنج نفری که بتواند اقتصاد کشور ۸۰ میلیونی را به هم بریزد، همان بهتر که همانها رئیس بانک مرکزی باشند.