فشار به وزیر ارشاد برای موضع‌گیری علیه پناهی

روزنامه شهروند- حمیدرضا عظیمی: «فشار» فضای فرهنگ را به «سیاست» شبیه می‌کند! این را دیگر همه می‌دانند، اما گویا برخی نظرشان این است که «بد نیست فرهنگ هم بیش از گذشته به سیاست آغشته شود»! از روزی که اصغر فرهادی چند جایزه بین‌المللی گرفته و حتی اسکار را دوبار به ایران آورده، معلوم نیست چه رخ داده که انواع و اقسام نظراتی مطرح می‌شود که گویا به نوعی می‌خواهد بر فرهادی و امثال او فشار وارد کند یا دست‌کم نظر‌خواهی‌هایی می‌شود که انگار قصدش این است که می‌خواهد برای او «مشکلی» به وجود آید!

موضوعات مربوط به «اسکار» را یحتمل به یاد دارید؟ به‌ویژه آن بیانیه‌هایی که در برنامه «هفتِ» مرحوم، توسط «مسعود فراستی» درباره «اخ» بودن اسکار از یک برنامه پربیننده سینمایی پخش می‌شد. اینها بخشی از آن مسیری است که «به نظر می‌رسد» حاوی کمی تا قسمتی «فشار» است. حالا اینها را کنار بگذارید و به موضوعی که برخی از ما اهل رسانه، خواسته یا ناخواسته به آن می‌پردازیم و گاهی مسئولان را مجبور به موضعگیری می‌کنیم هم توجه شود!

شنبه عصر سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به جشنواره جهانی رفت و در حاشیه آن هم با خبرنگاران صحبت کرد. آن میانه هر چه بود، برخی الا و بالله پاپیچ وزیر شدند تا نظرش را درباره دو سینماگر ایرانی (یکی جعفر پناهی ممنوع‌الفعالیت و دیگری اصغر فرهادی) بدانند. وزیر اما خیلی تمایلی به پاسخ صریح به این سوالات قاعدتا نداشت. طبیعی هم است. کافی است وزیر مثلا موضوعاتی را درباره آنها مطرح کند؛ از فرداست که گروهی گویا که «گزک» به دست آورده باشند، به آنها خواهند تاخت که مثلا «چه کسی گفته شما به نمایندگی (؟!) از ایران در کن شرکت کنید»!

آن روز از وزیر ارشاد درباره تعامل با جشنواره‌های خارجی پرسیده شد که گفت: نگاه تعامل حداکثری به سینمای جهانی وجود دارد و جشنواره جهانی فیلم فجر هم با همین نگاه حرکت کرده و می‌کند و ما با همین رویکرد برنامه‌های خود را ترسیم و تنظیم کرده‌ایم. بعد بلافاصله از او درباره حضور اصغر فرهادی و جعفر پناهی در جشنواره کن سوال شد که گفت: درباره حضورهای جهانی هم این پیگیری صورت می‌گیرد البته یک‌سری قوانین وجود دارد که باید رعایت شود. صالحی درباره موضع رسمی وزارت ارشاد اسلامی در این زمینه هم گفت: در این دو مورد هنوز به موضع رسمی نرسیده‌ایم. حالا اگر وزارت ارشاد هم بخواهد به جمع‌بندی برسد باید این را لحاظ کند که اساسا فیلم فرهادی فیلم ایرانی نیست، آن هم با حضور پنه‌لوپه کروز. یحتمل این گناه کارگردان است که ایرانی به دنیا آمده است. بگذریم که آن بزرگوار دیگر هم از اساس در ایران ممنوع‌الفعالیت است و اینها هیچ‌کدامشان به نمایندگی از ایران در کن حضور ندارند که قرار باشد کسی موضع بگیرد.

این احتمالا به همه ما گوشزد می‌کند که باید در امور فرهنگی کمی محتاط‌تر باشیم. حوزه فرهنگی حوزه پربازتابی است و کافی است برای یکی، دو کارگردان خودبه‌خود مشکل درست کنیم؛ آن وقت است که صدای «تشت رسوایی» را نمی‌توانیم پنهان کنیم آن هم در این وضعیت.