بازار داغ رحم اجاره‌ای از ۲۵ تا ۴۰ میلیون تومان

روزنامه شهروند: برای حل مشکلات در زندگی شخصی نیز میان‌برهایی پیدا می‌شود. داشتن فرزند موضوعی است که برای بعضی از خانواده‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. خانواده‌ها حاضرند از انواع داروها استفاده کنند، به مدت طولانی زیر نظر پزشک باشند و... تا بتوانند کودکی را به دنیا بیاورند.

گاهی تمام تلاش‌ها برای باردارشدن بی‌نتیجه می‌ماند. این زمانی است که اطرافیان راه‌های جایگزینی را برای این‌که خانواده بتواند ‌کودکی از آنِ خود داشته باشد، پیشنهاد می‌دهد؛ رحم جانشین یکی از روش‌ها برای رسیدن به این هدف است. بعضی از خانواده‌ها حاضر می‌شوند به کمک زن دیگر که ممکن است از افراد خانواده یا فردی که قبول می‌کند در مقابل دریافت وجهی ٩ ماه از جنین یک خانواده در رحم خود نگهداری کند، کودکی به دنیا آورند. پیمودن مسیر ٩ ماهه پیش ‌رو کار ساده‌ای نیست، هر چند که عشق به کودک زن و مردی را بی‌تاب کرده باشد.

فقدان قانون معضل‌ساز شد

ما فعلا در ایران قانونی برای این عمل نداریم؛ این جمله را افشین عبدالله‌نژاد، وکیل دادگستری می‌گوید. «چون قانونی نداریم این مسأله به معضل تبدیل شده است. از نظر قانونی طفل متعلق به کسی است که از صلب (از اسپرم او به وجود آمده) او متولد شده باشد؛ یعنی طفل متعلق به پدر و مادری است که از اسپرم و تخمک او جنین به وجود آمده است.»

او درباره شرایط ثبت کودک در این مراحل می‌گوید: «بیمارستان‌ها معمولا گواهی ولادت را به کسی می‌دهند که جنین از بطن آن مادر متولد شده باشد. این‌جا تعارض به وجود می‌آید، جنین از فردی به دنیا می‌آید که تخمک به او و اسپرم به شوهر او تعلق ندارد؛ هر دو بیگانه هستند. وقتی قانونی نباشد پس ممنوعیتی نیز وجود نخواهد داشت. پس هیچ نظارتی بر این عمل مانند دفعاتی که خانم باردار می‌تواند جنین فرد دیگری را در شکم خود نگه دارد، نیست؛ اما ممکن است دکترها با توجه به سن و سلامت فرد این موضوع را محدود کنند چون قانونی در این‌باره وجود ندارد، مساله‌ای پزشکی است.»

در سایت آگهی گذاشته، گفته ٢٥ ‌سال دارد و صاحب یک فرزند است. از شوهرش جدا شده و آمادگی این را دارد که کودکی در رحمش رشد کند. سارا می‌گوید: «من و مریم هر دو این کار را انجام می‌دهیم. اگر دنبال آدمی هستید که شوهر نداشته باشد یا زن شوهردار، هر دو آماده هستیم.» از خودش می‌گوید که تا به حال دوبار این کار را انجام داده و مشتریانش از او راضی بودند. «با این‌که همه می‌گویند برای زن بیوه این کار مشکل‌ساز است، من می‌دانم که برای مخفی نگه‌داشتن بارداری باید چه کار کرد، در عوض شما مطمئن باشید که شوهرم با من در این دوران رابطه برقرار نمی‌کند.»

سارا از شرایط کار مریم هم تعریف می‌کند: «اگر زن شوهردار بخواهید، مریم الان خالی است. شوهرش هم راضی است، می‌آید و قرارداد امضا می‌کند.» سارا می‌گوید برای ٩ ماه بارداری ٣٠‌میلیون تومان دریافت می‌کند، مریم هم با ٣٥ تا ٤٢‌میلیون تومان راضی خواهد شد.

شرایط مادر جایگزین

زنانی که اقدام به رحم اجاره‌ای می‌کنند، پس از بارداری برای نهان‌سازی بارداری خود و ترس از ننگ آن، دو استراتژی را در پیش می‌گیرند. مینا شایسته‌فر در تحقیقی با عنوان «تشویش، انتظار، دگرگونی و تحول اساسی در تجارت زنانی با رحم اجاره‌ای: یک مطالعه کیفی» از این دو استراتژی می‌گوید. او می‌نویسد، زنان در ابتدا همگی سعی در مخفی‌کردن بارداری خود از اطرافیان دارند، اما پس از گذشت چندین‌ماه درصورتی که متأهل باشند، پس از زایمان و تحویل نوزاد دیگران را مطلع می‌کنند که فرزند سقط شده است، اما درصورتی که بیوه یا مطلقه باشند، خانواده گیرنده مکانی را برای او درنظر می‌گیرند تا بتواند ماه‌های آخر بارداری خود را به پایان برساند. در نتیجه می‌توان این‌طور نتیجه گرفت که درصورت فرهنگ‌سازی غنی‌تر و اطلاع‌رسانی بیشتر در سطح کشور در مورد دیدگاه‌های عرفی، شرعی و قانونی رحم اجاره‌ای، تحمل بار ننگ ناشی از آن برای خانواده‌های دهنده تسهیل خواهد شد.

همچنین سیستم حمایتی و مراقبتی از زنان بی‌سرپرست در کشور باید طوری تقویت شود و آنها تحت پوشش بیمه قرار بگیرند تا اجبار به چندین‌بار اهدای تخمک و رحم اجاره‌ای‌‌شدن برای این زنان ایجاد نشود و استثمار و بهره‌کشی از زنان و آسیب به شأن انسانی آنها تقویت نشود؛ چراکه فشار روحی و جسمی بالایی را به آنها تحمیل می‌کند.