نواختن شیپور استاندارد از سر گشاد!

هفت صبح نوشت: مدت‌های مدیدی است که جدال بین خودروسازان و سازمان استاندارد بر سر اجرای استانداردهای جدید تولید خودرو بالا گرفته و هیچ یک از طرفین نیز حاضر به کوتاه آمدن از موضع خود نیست. خودروسازان عقیده دارند این استانداردها زیاده از حد پیشرفته بوده و با سطح و عمق تکنولوژیک صنعت خودرو ایران همخوانی چندانی ندارد. از آن سو سازمان استاندارد با اعلام چندباره حتمی بودن اجرای استانداردهای ۸۵ گانه اعلام کرده قصد ندارد در برابر خودروسازان کوتاه آمده و به آنها فرصت تنفس دهد. نیره پیروزبخت رییس سازمان استاندارد در آخرین اظهار نظر خود با خبرگزاری صداوسیما اعلام کرده : مهلت داده شده به خودروسازان برای اجرای استانداردهای ۸۵ گانه تغییر نمی‌کند چرا که ما هیچگاه به تولید خودرو بی کیفیت که جان مردم را به خطر بیاندازد و نیز بی سیاستی هایی که خودروسازان را با مشکل مواجه کند راضی نیستیم. اجرای این استانداردها که به نظر برخی از آنها حتی جلوتر از استانداردهای تولید خودرو در چین، هند و اتحادیه اروپا است احتمالا علاوه بر توقف خط تولید حدود ۷۵ درصد از خودروهای تولید داخل، زمینه حذف بسیاری از واحدهای تولیدی کشور را به دلیل تکنولوژی پایین ساخت فراهم می کند. با اینکه احتمالا جدال این دو طیف با پادرمیانی دولت خاتمه خواهد یافت ولی مسئله تولید خودروهای ایمن، استاندارد و کارا مووضعی است که نمی‌توان به راحتی از کنار آن گذشت. رابطه استانداردهای۸۵گانه و تولید خودروهای کیفی در ایران موضوع مهمی است که هفت صبح سعی کرده در گفتگو با فربد زاوه بخش‌های مختلف آن را به محک علم و تجربه بگذارد. در این باره فربد زاوه عمیقا معتقد است رفتار سازمان استاندارد نواختن شیپور از سر گشاد آن است و نمی‌توان آن را رویه‌ای منطقی دانست. در عین حال وی تولید خودروهای بی‌کیفیت و نامن در ایران را حاصل سال‌ها اهمال در صنعت خودرو ایران دانسته است.

وی می گوید: ایرادی که می‌توان به استانداردهای ۸۵گانه سازمان استاندارد گرفت حرکت همگام در برخی موارد با بازارهای پیشرفته است. برای نمونه اجباری کردن ترمز اضطراری یا هشدار علائم با توجه به عدم آمادگی جاده‌های ما کار چندان صحیحی نیست و به نظر تنها به صنعت خودرو ما ضربه می‌زند. این استانداردها اگر با این شدت و حدت اجرایی شوند نه تنها کمکی به مصرف‌کننده و صنعت نمی‌کند که زمینه نابودی تولیدکنندگان خودرو را هم فراهم می‌کند.»

هم سازمان استاندارد هم خودروسازان مقصرند

فربد زاوه در خصوص دعوای بین خودروسازان و سازمان استاندارد هم نظر جالبی دارد. زاوه می‌گوید : «سال‌هاست بحث تولید خودرو در ایران به افراط و تفریط بر سر استانداردهای ساخت خودرو کشیده شده است. هیچ یک از دو طرف حاضر به پذیرش یک منطق مستدل نیستند و البته سازمان استاندارد هم شیپور را از سرگشاد می‌نوازد. برای نمونه اینجا اعلام شده خودرو حتما باید ایربگ داشته باشد که این موضوع به تنهایی چندان ضامن ایمنی خودرو نیست. مهم این است که درجه تاب آوری خودرو در برابر ضربه از جلو، پهلو و عقب به حدی باشد که اتاق جابجا نشده یا مثلا داشبورد به سمت سرنشینان نیاید. ایربگ هم کمک کند شدت جراحت پایین آید. در ایران اما ایربگ همه چیز است. سازمان استاندارد نمی تواند با این رویه سطح تلفات را در صنعت خودرو کاهش دهد چرا که بخش زیادی از تلفات جاده‌ای به دلیل فرهنگ پایین رانندگی است. این سازمان و کلا دولت اگر می‌خواهد در زمینه کاهش تلفات جاده ای یا ارتقا ایمنی خودروها کار کند، بهتر است مکانیسم را از راه بازار و مثلا افزایش هزینه بیمه خودروهای ناامن به خودروساز تحمیل کند. این رویه باعث می‌شود مصرف‌کننده خود به دنبال خرید خودروهای ایمن باشد و خودروساز هم خود محصولاتی ایمن تولید کند.»

مدل چینی ارتقا استاندارد

فربد زاوه با اشاره به تجربه چین در خصوص ارتقا استانداردهای ایمنی به خبرنگار هفت صبح می‌گوید: « چینی‌ها با مبنا قرار دادن استانداردهای اروپایی و البته تسهیل فضای تولید از طریق سخت‌گیری کمتر، روند را طوری مدیریت می‌کنند که استاندارد تولیدات‌شان همواره یک گام عقب‌تر از سازندگان اروپایی بوده و با ارتقا مداوم، در زمینه پاس کردن استانداردها آهسته و پیوسته گام برمی‌دارند. بر این مبنا چینی‌ها هم به شکل پیوسته سطح استاندارد تولیدات خود را پیوسته بالا برده و هم با سخت‌گیری بی‌مورد زمینه حذف محصولات خود را از بازار فراهم نکرده‌اند. رویکرد ارتقا استانداردها در چین پله به پله بوده ولی سعی می‌شود در هر آپگرید فاصله با مدل‌های روز اروپا چندان افزایش پیدا نکند.»

بنزین یورو5 یک معضل بزرگ است

اما جدا از اینکه استانداردهای ۸۵گانه سخت‌گیرانه هست یا نه، توجه به یک نکته ضروری است. اینکه اگر قرار باشد ما در ایران به سمت پاس کردن استانداردهای ۸۵گانه حرکت کنیم بایستی از نسل جدید موتورهای بنزینی استفاده کنیم که با این استانداردها تولید شده‌اند ضمن اینکه با یک سرمایه‌گذاری گسترده، روزانه قادر به تولید حداقل ۹۰ میلیون لیتر بنزین یورو۵ باشیم که به نظر می‌رسد حداقل در مقطع فعلی امکان‌پذیر نباشد. اغلب پالایشگاه‌های ایران تنها قادر به تولید بنزین یورو۳ هستند و تولید روزانه بنزین یورو ۴ (طبق ادعای خبرگزاری مهر) به زحمت به مرز ۳۰ میلیون لیتر می‌رسد