محمود غفاری: ستاره‌ها فقط زبان پول را می‌فهمند

جام جم: محمود غفاری از جمله فیلمسازانی است که همواره دغدغه‌های اجتماعی داشته و این را در آثار کوتاه و مستندی که تا پیش از این انجام داده، به‌خوبی شاهد هستیم. او در اولین فیلم بلند خود «شماره ۱۷ سهیلا» داستان زندگی دختری چهل‌ساله را روایت می‌کند که از اضافه وزن مفرط رنج می‌برد و بتازگی متوجه شده اگر هرچه زودتر بچه‌دار نشود، دیگر نمی‌تواند تجربه مادر بودن را کسب کند. با محمود غفاری درباره تاثیر سینما بر کاهش آسیب‌های اجتماعی و همچنین خط قرمزها و تبعیض‌هایی که فیلمسازان اجتماعی با آن درگیر هستند، گفت‌وگو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

خودتان فکر می کنید آسیبی که در این فیلم آن را مطرح می کنید چقدر مهم است و نسبت آن با دیگر آسیب‌هایِ جامعه چگونه است؟

طرح مسائل جنسی در کشور ما معمولا تابو محسوب می‌شود. قانون مشخصی هم در این مورد وجود ندارد، بیشتر سلیقه‌ای است. ما همیشه حجب و حیا را در مقابل طرح مسائل جنسی قرار داده‌ایم. یک روی دیگر این ماجرا هم وصل کردن آن به مباحث فساد و بی‌اخلاقی است، در حالی که این دو موضوع کاملا از هم جدا هستند. مجموعه این عوامل باعث شده ما کلا صورت مساله را پاک کنیم و اتفاقات پیش آمده در این حوزه تبدیل به امور زیرزمینی شود. همین مساله موجب شده کوچک‌ترین آسیب و زخم در این حوزه مخفی مانده و تبدیل به عفونت‌های داخلی در جامعه شود که امروز دیگر به مرز بحران رسیده است. من با این فیلم قصد داشتم گفتمانی در این حوزه مطرح کنم و نشان دهم صحبت در این مورد نه‌تنها تابو نیست بلکه از ضروریات واقعی جامعه ماست. ما در کشورمان در مورد تمام آسیب‌های اجتماعی به قدر کفایت صحبت کرده و می‌کنیم، این حوزه اما نیاز به اندکی شجاعت و از خود گذشتگی و قبول ریسک داشته و دارد که البته با تجربه دو فیلم غیرقابل نمایش، توانستم فرمول آن را پیدا کنم.

وقتی فیلم را در میان مردم می‌دیدید از این‌که شاهد واکنش‌هایِ غیرمعمول باشید واهمه نداشتید؟

کاملا می‌دانستم دست روی چه موضوعی گذاشته‌ام و واکنش‌ها را پیش‌بینی کرده بودم به همین خاطر کمی کندی به فیلم تزریق کردم که از بار تلخی فیلم کم کنم. البته کتمان نمی‌کنم که واکنش اغلب مثبت مخاطب غافلگیرم کرد. شاید منتظر اندکی چالش بودم اما واکنش تماشگر نشان داد که جامعه امروز ایران چقدر تشنه‌ طرح چنین موضوعاتی است.

شما در این فیلم سراغ بازیگران ستاره یا چهره سینمای ایران نرفتید. استفاده از این هنرمندان به این دلیل بود که تصور کردید موضوع به این ملتهبی با حضور بازیگران غیرچهره بیشتر دیده و درک می‌شود؟ کمی درباره حضور این بازیگران و مخصوصا نقشی که زهرا داوودنژاد آن را ایفا کرد بیشتر توضیح می‌دهید.

سرمایه‌گذاری در چنین فیلم‌هایی حتما ریسک بالایی می‌طلبد، به همین خاطر باید از همان ابتدا با پایین آوردن هزینه تولید، ریسک سرمایه‌گذاری را هم پایین آورد. هنرپیشه‌های استار فقط زبان پول را می‌فهمند. مخصوصا در سال‌های اخیر که پول‌های بی‌حساب و کتاب و مشکوک وارد سینما شده و مستقیما به جیب آنها رفته. ترجیح دادم فیلم را با بازیگران بی‌ادعا و شرایط تمیز بسازم، رفتن سمت استارها امکان کثیف شدن فیلم را زیاد می‌کند. از طرف دیگر فیلم اقتضا می‌کرد یک هنرپیشه‌ کمتر شناخته‌شده، با فیزیک و بازی توانمندانه انتخاب شود. من از همان ابتدا به زهرا داوودنژاد یا هنرپیشه‌ای شبیه خصوصیات او فکر می‌کردم که با پایین آوردن هزینه تولید فیلم توانستم تهیه‌کننده را مجاب کنم نقش اصلی فیلمم را زهرا بازی کند.