شاخص کل بورس تهران بر مدار احتیاط می‌چرخد

دنیای اقتصاد: بازار سهام معاملات روز گذشته را با افت ۲۶۳ واحدی شاخص کل(معادل بیش از ۲/ ۰ درصدی) به پایان برد. دومین افت متوالی شاخص کل طی این هفته در حالی رقم خورد که نماگر سهام در ابتدای ساعات معاملات دیروز در محدوده مثبتی قرار داشت اما در ادامه همچون روزهای قبل قدرت تداوم نداشت.

معاملات سهام بورسی طی روزهای اخیر در حالی دنبال می‌َشود که گردش پرتراکم اطلاعات در بورس تهران همچنان جریان دارد. با اتمام موعد گزارش‌دهی بنگاه‌ها برای سه‌ماهه نخست سال، اکنون شرکت‌ها در حال انتشار گزارش عملکرد خود برای اولین ماه تابستان هستند. طبق دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات، شرکت‌های ثبت‌شده نزد سازمان بورس باید عملکرد ماهانه خود را حداکثر تا ۵ روز کاری پس از پایان هر ماه در سامانه کدال منتشر کنند.

بررسی و مطالعه گزارش‌های مزبور نشان می‌دهد که اغلب صنایع بورسی عملکرد قابل‌قبولی را به خصوص در فصل بهار ارائه کرده‌اند. اما با وجود عملکرد نسبتا مطلوب اغلب بنگاه‌ها، به ویژه گروه‌های کالایی نظیر پتروشیمی و فولادسازان، همچنان شاخص سهام تحت‌فشار است و معامله‌گران میل چندانی برای خرید نشان نمی‌دهند.

تداوم ریسک‌های سیستماتیک را می‌توان از دلایل اصلی چنین روند کم‌رمقی در بازار برشمرد که افق‌های سرمایه‌گذاری در سهام را محدودتر کرده است. فشارهای روز‌افزون آمریکا برای تنگ‌تر کردن حلقه تحریم‌ها علیه اقتصاد ایران، ادامه جنگ تجاری بین اقتصادهای بزرگ دنیا و اخیرا گفتارهای تنش‌زا در صحنه سیاسی از مهم‌ترین ریسک‌های فعلی سهام محسوب می‌شوند. نگرانی از این شرایط در روز دوشنبه به اوج رسید و تشدید تقاضا برای دارایی‌های امنی چون سکه و ارز، قیمت‌ها را وارد بازه‌های بی‌سابقه‌ای کرد.

از جمله دیگر ریسک‌های داخلی که سهام را تهدید می‌کند مداخلات دولت در بازارهاست. طی ماه‌های اخیر، دست‌اندازی سیاست‌گذار با تعیین غیرتعادلی قیمت‌ها در بازار ارز، تعیین قیمت پایه محصولات و ممنوعیت معاملات آتی در بورس کالا یا پیش‌فروش ارزان سکه برای کنترل تورم در بازارها نتیجه عکس داده است. اما اصرار سیاست‌گذار برای ادامه حرکت در این مسیر همچنان به چالش اساسی بازارها بدل شده است.

از این چشم‌انداز، تداوم ریسک محیطی عامل اصلی ضعف تقاضا و بروز مولفه‌های بنیادی در بهای سهام شده است. گر‌چه به گواهی عملکرد مطلوب بسیاری از شرکت‌های بورسی می‌توان به آینده سهام امیدوار و خوش‌بین بود اما نبود چشم‌انداز روشن از بازار ارز و مداخلات پی‌در‌پی سیاست‌گذار همچنان بر معاملات سهام سایه‌ گسترده است.

به همین دلیل، سیلاب نقدینگی در بسترهای سفته‌بازانه حرکت کرده و در نتیجه پتانسیل سهام برای جذب این پول‌ها مغفول مانده و انگیزه برای خرید سهام در بین سرمایه‌گذاران با دید بلندمدت تحلیل می‌رود.

در روزهای اخیر، یکی از دغدغه‌های اصلی فعالان بازار نگرانی از تحریم‌ها و اخبار پیرامون آن است. اوج این نگرانی را می‌توان در تنش لفظی رئیس‌جمهوری کشور با سکاندار کاخ سفید طی روز دوشنبه دید که باعث التهاب بازارهای داخلی، به‌ویژه ارز و سکه شد. اما با وجود تب معاملاتی در بازارهای داخلی، سرمایه‌گذاران جهانی واکنش چندانی به جوابیه تند ترامپ نشان ندادند.

در واقع، شاخص قیمت‌های جهانی به‌رغم بازارهای داخلی با انتشار این خبر روند نسبتا باثباتی را سپری کردند. نوع مواجهه بازارهای جهانی و داخلی به این خبر، به‌خوبی عمق کم بازارهای داخلی را در خود منعکس می‌کند. اگر ابزارهای مالی در اقتصاد کشور از تنوع بیشتری برخوردار بود و تعیین قیمت‌ها به دست پنهان بازار سپرده می‌شد، قطعا بروز چنین تلاطم‌هایی به حداقل می‌رسید.