صورتک های اینترنتی از کجا آمدند؟

مجله روشن - شهریار نوبهار - روزنامه نگار: مثل اغلب تغییرات مهم دنیای فناوری، این یکی را هم مدیون ژاپنی ها هستیم. ژاپنی هایی که برای نشان دادن احساسات خود در پس متن ها و تصاویر، به دنبال راه حلی کوتاه و موثر بودند. راهکاری که در نهایت توسط یک کارمند جوان و اقتصاد خوانده کشف شد.

«شیگه تاکا کوریتا» را به عنوان پدر اموجی ها (Emoji) می شناسند. کسی که با طراحی های ساده اش برای این صورتک ها، توانست توجهان را به سمت آن ها جلب کرده و با مرور زمان طرح هایش را کامل تر کند.

سال 1995 نقطه شروع فراگیری این نشانه های تصویری بود؛ و حالا بعد از گذشت دو دهه، آن ها را می توانیم در همه جا ببینیم. از کی بوردهای تلفن های هوش مندمان گرفته تا تمام برنامه های ارتباطی که استفاده می کنیم. اموجی هایی که به ما اجازه می دهند بدون نوشتن چندین کلمه، فقط با یک نشانه بتوانیم احساس و برداشت های خودمان را به طرف مقابل نشان دهیم.

بی دلیل نیست که آن رها زبان گویی نسل جدید می خوانند. نسلی که در ارتباطات انسانی هم راه و روش خودش را برگزیده است. مسیری که فقط با گذشت زمان می توان درستی یا نادرستی آن را متوجه شد.


کاهن های معبد اینترنت

سه هزار سال از رواج و تسلط خط هیروگلیف می گذرد. روشی برای نوشتن که توسط مصریان باستان ابداع و به کار گرفته شد؛ و حالا چندین قرن بعد، کاهنان آن تمدن کهن شاید جزو معدود افرادی باشند که می توانند در دنیای مدرن هم شغلی برای خود دست و پا کنند.

خواندن و نوشتن دوباره به همان زبانی که آن ها می دانستند در حال رواج پیدا کردن است. اتفاقی که نشان می دهد گاهی اوقات کار فناوری چیزی جز زدن رنگ و لعابی جدید به اختراعات قدیمی نیست. فرقی ندارد که در کدام نقطه از این دنیا زندگی می کنید. از توکیو تا نیویورک، زبان رایج و مشترک عصر جدید را همین اموجی ها و نشانه های تصویری تشکیل می دهند. زبانی که یادگیری آن آسان و کاربردهایش نامحدود است.

با هر سن و سالی می توانید لحن و احساسات آن ها را درک و به تناسب شرایط، آن ها را برای دوستان تان ارسال کنید. چنین فراگیری، سهولت و کاربردپذیری بالایی را در هیچ زبان مشترکی نمی توان پیدا کرد. از مفهوم هایی مانند سلفی تا لغات کوتاه شده ای مثل BRB، فرزندان عصر تکنولوژی در حال تاثیرگذاری بر جریان زبان و ادبیات جهانی هستند. سرعت بالای اتفاقات و زندگی در این دوره، چنین تغییراتی را اجتناب ناپذیر کرده است.

ما عاشق بازی های زبانی و ابداع لغات و عبارات جدید هستیم؛ و هر ابزاری که بتواند به ما امکان ابراز احساسات را در کوتاه ترین حالت ممکن بدهد، ستایش می کنیم؛ و این همان چیزی است که سبب محبوبیت فراوان اموجی ها در چند سال اخیر شده. هرچند که مثل هر رویداد دیگری، در کنار گروه طرف داران، مخالفان و دشمنان متعددی هم وجود دارد.


اموجی در برابر محافظه کاری

انفجار اطلاعات و تکنولوژی در سال های اخیر، باعث شده تا جریان عظیمی از تغییرات را شاهد باشیم. چیزی که چندان به مذاق محافظه کاران فرهنگی خوش نیامده. آن ها بابت کم دقتی، بی حوصلگی و مطالعه کم نسل های جوان تر گله مند هستند.

مطالعه از نوع کتاب های الکترونیک و خواندن مقالات و فیدخوانی را اصلا قبول ندارند؛ و ابزارهایی مثل اموجی ها هم برای شان یک نوع راه فرار از ابراز احساسات به شیوه درست و قدیمی آن است. چیزی که اتفاقا افراد جوان تر آن را یکی از نقاط قوت استفاده از اموجی ها در کنار متن ها و سایر شیوه های سنتی می دانند.

آن ها گاهی اوقات حتی نیازی به نوشتن هم ندارند و فقط با کنار هم قرار دادن چند اموجی می توانند یک ماجرا را روایت کنند. خلاقیتی که در سطح جهانی هم دیده شده و حتی برندهای بزرگ هم به استفاده از آن رو آورده اند. شرکت شورلت برای تبلیغ Cruze 2016 خود یک بیانیه تبلیغاتی کاملا متفاوت را منتشر کرد. بیانه ای که در آن فقط اموجی ها و نشانه های تصویری استفاده شده بود. شاید همان محافظه کاران فرهنگی و گروه های مسن تر در درک معنای آن بیانیه مشکل داشتند. اما برای نسل جوان و اسپورت پسندی که شورلت به دنبال شان است، این بهترین نوع از تبلیغ بود.

اموجی ها البته با یک خطر متفاوت هم رو به رو شدند. برچسب نژادپرستی خوردن به آن ها نزدیک بود کار دستشان بدهد. منتقدها می گفتند که چرا هیچ رنگین پوستی در این نشانه ها نیست و فقط چهره های یکسان و سفیدپوست را شاهد هستیم؟ اعتراضی که در نهایت باعث شد همه شرکت ها دست به کار شده و از هر اموجی گزینه های مختلفی با رنگ پوست های متفاوت را ارائه کنند. این اعتراضی درست و غیرقابل انکار بود و هیچ شرکت هم نمی خواهد منافع مالی و پرستیژ خود را قربانی نژادپرستی و قوم گرایی های تاریخ مصرف گذشته کند.

حالا بعد از گذشت دو دهه این صورتک های احساساتی هم چنان به رشد خود ادامه می دهند. تبدیل به زبان و لحن مشترک میلیون ها نفر دیگر می شوند و دنیای قدیم ارتباطات را پشت سر خود جا می گذارند. رویدادی که شیگه تاکا کوریتا آغاز کرد و روندی که جامعه جهانی آن را ادامه خواهد داد.


تایم لاین

صورتک ها

هیروگلیف؛ مصر باستان (۳۰۰۰سال ق.م)

بیراه نیست اگر خط هیروگلیف مصریان باستان را اجداد اموجی ها و استیکرهای کنونی بدانیم. حتی اگر که ان ها به پیچیدگی و فراگیری فرزندان عصر خود نبوده باشند.

اموتیکون ها (۱۹۸۲)

در ۱۹ سپتامبر ۱۹۸۲ اموتیکون ها اختراع شدند. صورتک های جالبی که آن ها را بیش تر در یاهو مسنجر و محصولات چند شرکت تکنولوژیک دیگر دیده ایم. تا قبل از تسلط اموجی ها، آن ها پراستفاده ترین صورتک های دنیای مدرن بودند.

اموجی ها (۱۹۹۵)

شیگه تاکا کوریتا با ایده های ساده، اموجی ها را ابداع کرد. ۱۷۶ کاراکتر با اندازه های ۱۲ در ۱۲ پیکسلی، محبوبیتی بی نظیر در بین ژاپنی ها پیدا کردند.

گوگل، اپل و فتح جهان (۲۰۱۱-۲۰۰۹)

این دوره طلایی اموجی ها بود. آن ها به استاندارد یونی کد جهانی ترجمه شدند. توسط گوگل به جی میل و سایر محصولاتش، و در آپدیت iOS۵ به کی بوردهای آیفون اضافه شدند.

خلاقیت بین المللی (۲۰۱۵-۲۰۱۱)

فیس بوک اموجی ها را به سیسم خودش اضافه کرد. این کلمه به لغت نامه آکسفورد اضافه شد. رو جلد مجله نیویورکر توسط «فرندینسون» تماما با اموجی ها طراحی شد و حتی کاخ سفید هم در بیانیه های مطبوعاتی اش در شبکه های اجتماعی از آن ها استفاده می کند.