كِی چی بخوريم؟

مجله سیب سبز - عذرا جوانمردي: بعضي از ما روي در يخچال آشپزخانه يك برنامه غذايي داريم كه تعيين مي‌كند در روزهاي هفته چه غذايي را بايد آماده كنيم اما شايد براي سالم ماندن اين برنامه روي يخچال كافي نباشد. طب سنتي مي‌گويد اگر بدانيد چه چيزي را در چه زماني از روز بخوريد، نه تنها بسياري از مشكلات جسمي كه با آنها دست و پنجه نرم مي‌كنيد، از بين مي‌رود، بلكه مي‌توانيد بدن‌تان را تا سال‌ها در برابر بيماري‌هاي ديگر بيمه كنيد.

دكتر عليرضا عباسيان، متخصص طب سنتی زمان غذا خوردن را در تعيين نوع غذا يا نوشيدني مهم مي‌داند و براي هر وعده غذاها و نوشيدني‌ها وقت مناسبي را معرفي مي‌كند. طب سنتي، طب پيشگيري است و به گفته اين متخصص اگر برنامه غذايي‌تان را بر مبناي توصيه‌هاي آن تنظيم كنيد، بيمار نمي‌شويد يا دست‌كم كمتر دچار مشكل خواهيد شد؛ پس ما را تا پايان مطلب همراهي کرده و سلامت‌تان را با كمك اين راهنما تضمين كنيد.


بمب انرژي بسازيد

كمتر كسي پيدا مي‌شود كه شكلات دوست نداشته باشد. خصوصا بچه‌ها كه از خوردن آن سير نمي‌شوند. خودتان مي‌توانيد در منزل يك نوع شكلات طبيعي با خواص بسيار عالي تهيه كنيد و به عنوان ميان‌وعده ميل كنيد. ۲۴ عدد بادام را در آب بخيسانيد كه پوستش كنده شود. سپس آن را با ۱۲ عدد خرما و دو قاشق غذا خوري دارچين و ۷ قاشق مرباخوري عسل داخل مخلوط كن بريزيد و بگذاريد خوب به خورد يكديگر بروند. بعد از اينكه كاملا با يكديگر مخلوط شدند، مايعی يكدست به دست مي‌آيد. مي‌توانيد يك قاشق غذا خوري از اين مايع را‌ برداريد و با آن توپك كوچكي درست کرده، نوش جان كنيد.

صبحانه فقط كله سحر!

تصوری غلط ولي رايج در مورد اينكه هر وقت از خواب بيدار شويد؛ مي‌توانيد صبحانه بخوريد، وجود دارد. در حالي كه صبحانه در طب سنتي غذايي است كه صبح زود خورده مي‌شود (حدودا از ساعت ۵:۳۰ تا ۷:۳۰) و بعد از آن هم نبايد بخوابيد. يعني بلافاصله بعد از خوردن صبحانه، كار و فعاليت روزانه شروع مي‌شود.

از نظر طب سنتي مهم‌ترين وعده‌هاي غذايي صبحانه و شام هستند و خوردن يا نخوردن ناهار اهميت چنداني ندارد. علم پزشكي هم اين مطلب را ثابت كرده است. هورمون‌هاي كاتابوليزان كه چربي‌هاي بدن را به اصطلاح آب مي‌كنند و در خون مي‌ريزند، صبح و غروب پيك ترشح دارند. همچنين در قرآن هم به نوعي بر اهميت غذاي صبح و شب اشاره شده است.

صبح چه بخوريم؟

صبح‌ها بايد غذاهايي با مزاج گرم بخوريد تا بدن بتواند انرژي بالاي مورد نياز را براي يك روز پرنشاط تامين كند. درست است كه بايد در خوردن چربي و شيريني احتياط كرد ولي اشكالي ندارد كه صبح‌ها غذاهايي چرب و شيرين را ميل كنيد. خوردن كره، خامه و عسل در وعده صبحانه، همان‌طور كه در فرهنگ غذايي ما در سال‌هاي قديم جا داشته، مفيد است اما صبحانه خوب فقط كره و مربا نيست. گاهي مصرف مقدار كمي گوشت در اين وعده مي‌تواند به بدن شما فايده برساند.

خط قرمز: سبزيجات و ميوه‌ها در ساعات ابتدايي صبح.

صبح چه بنوشيم؟

نوشيدني‌هايي كه طبع گرم دارند، بهترين گزينه براي شروع روز هستند. چاي هم كه محبوب‌ترين و متداول‌ترين نوشيدني صبحگاهي و همچنين شير- به شرطي كه گرم شود- جزء اين دسته طبقه‌بندي مي‌شوند.

گذشته از اين اگر قرار است قهوه بنوشيد حتما صبح اين كار را انجام بدهيد چون قهوه مي‌تواند انرژي شما را حفظ كند اما يادتان هم باشد قهوه را نبايد با شير ميل كنيد چون در صورت تركيب شدن با شير ضرر‌هايي را به بدن‌تان مي‌رساند كه يكي‌شان به وجود آمدن لك روي پوست است.

خط قرمز: نوشيدن انواع آبميوه‌ها.

ظهر‌ها چه بخوريم؟

به دليل تابش خورشيد، گرم‌ترين ساعت روز، ظهر است. درجه حرارت در ساعات ظهر به بالاترين ميزان ممكن مي‌رسد. خون براي اينكه به خنك كردن بدن كمك كند، به سطح بدن مي‌آيد و رگ‌هاي سطحي براي جذب خون بيشتر، بازتر مي‌شوند. به همين دليل خون كمتري به دستگاه گوارش مي‌رسد و نبايد ظهرها غذاي مفصل يا سنگين ميل كنيد. بهترين انتخاب‌ها براي غذاي ظهر، ساده‌ترين‌هاي‌شان هستند. در اين وعده مي‌توانيد مقداري فرني بدون مخلفاتي مثل شيره يا شكر ميل كنيد. خوردن شيريني ساده با چاي هم در وعده ناهار كفايت مي‌كند. كاهو با سكنجبين در گرما هم حال‌تان را جا مي‌آورد، هم انرژي لازم براي ادامه فعاليت‌هاي روزانه را فراهم مي‌كند.

خط قرمز: پرخوري و خوردن خوراكي‌هاي متعدد و متفاوت در ظهر.

ظهرها چه بنوشيم؟

نوشيدني‌هاي خنك در فصل‌هاي گرم سال بسيار پرطرفدارند اما اگر واقعا دل‌تان مي‌خواهد خنك شويد و همزمان ضرري را متوجه سلامت‌تان نكنيد، بد نيست در انتخاب نوع شربت و آبميوه بيشتر دقت كنيد چون ممكن است بعضي مواد با شرايط بدن و فصل سازگار نباشند و دردسر و ناراحتي براي‌تان ايجاد كنند. نوشيدن آبميوه‌هاي تازه غير صنعتي مثل آب شاتوت، آب زغال اخته، آب هندوانه، شربت خاكشي، شربت سكنجبين و شربت آبليمو در ساعات ميانه روز براي‌تان مفيد است. اگر هوا سرد باشد، نوشيدن شربت زعفران هم در ظهر خوب است. در تابستان مي‌توانيد سراغ اسموتي‌هاي مختلف در وعده ناهار برويد.

گذشته از این اگر برای میان وعده میوه می‌خورید بدانید که امروزه همه نوع ميوه‌اي در چهار فصل سال در دسترس قرار دارد ولي هر ميوه‌اي در فصل خودش خاصيت دارد؛ مثلا اناري كه در تابستان خورده مي‌شود، با اناري كه در پاييز و زمستان خورده مي‌شود، از نظر خواص طبيعي كاملا متفاوت است. بنابراين سراغ ميوه‌هايي برويد كه مناسب فصل هستند.



خط قرمز: نوشيدن بيش از حد آب طالبي و حتي در مواردي آب هندوانه كه هيستامين بالايي دارند و آلرژي‌زا هستند.

شام چه بخوريم؟

برخلاف تصور بسياري افراد، شام خوردن نه تنها مضر نيست، بلكه مفيد هم هست. غذايي شام است كه يك ساعت بعد از غروب آفتاب خورده شود. اين زمان‌بندي در طب سنتي دقيق است چون معتقد هستيم دو تا سه ساعت بعد از غروب آفتاب بايد خوابيد. پيشنهاد اصلي براي غذاي شب غذاهاي گوشتي است و شب‌ها مي‌توانيد مقدار بيشتري پروتئين مصرف كنيد. مي‌توانيد براي شام سوپ بخوريد يا غذايي با گوشت و حبوبات تهيه كنيد. البته در اين مورد هم نبايد زياده‌روي كنيد. ضمنا يك فعاليت بدني مختصر بعد از شام بسيار توصيه مي‌شود. مي‌توانيد بيرون از منزل يا حتي داخل منزل قدم بزنيد.

خط قرمز: بلافاصله خوابيدن بعد از صرف شام.

شب‌ها چه بنوشيم؟

مي‌توانيد شب‌ها نوشيدني‌هايی با مزاج سرد بنوشيد. شربت خيار- سكنجبين از نوشيدني‌هاي محبوب فصل‌هاي گرم سال است؛ امتحانش كنيد. خيار را در پنج قاشق سكنجبين رنده كرده و مقداري آب به آن اضافه كنيد. در فصول سرد سال هم شربت خاكشي، شربت بالنگو (همان تخم‌شربتي معروف)، شربت نيلوفر، شربت بنفشه و شربت زرشك و شير سرد مورد مصرف قرار مي‌گيرند. گلاب هم در درمان استرس نقش بسزايي دارد؛ بنابراين اگر شب‌ها خوب نمي‌خوابيد يا خواب‌هاي بد مي‌بينيد، مي‌توانيد با گلاب هم شربت درست كنيد و بنوشيد (در قديم به افرادي كه داغ ديده يا به هر علت دچار اضطراب بودند، توصيه مي‌شد قبل از خواب بالش‌شان را با گلاب معطر كنند. هنوز هم در مجالس عزا گلاب مي‌گردانند كه به خاصيت ضد اضطراب بودن گلاب برمي‌گردد).

خط قرمز: خوردن شير گرم در شب.