ارزش پول در زندگی کودک

کسب و کار: از کوچک تا بزرگ، از مدرسه تا دانشگاه، از نانوایی تا فروشگاه های بزرگ و ... حرف، حرف پول و خرج و مخارج است. بعضی از سر نیاز، برخی از سر آز، بعضی از روی عادت و حتی بعضی نیز به دنبال تشکیک در خرید کالایی که هفته پیش با فلان قیمت خریده اند و الان با فلان قیمت ...

چند روز پیش برای انجام کاری و فرار از ترافیک مجبور شدم در صف طولانی بی آر تی منتظر بمانم. مادر و دختری مشغول به گفت و گو بودند. مادر با شوق از خاطرات کودکی خود می گفت و دختر با شگفتی تمام لبخند می زد و هر چند دقیقه یک بار به کتاب هایی که خرید بود نگاه می کرد و دوباره می گفت: «کاش آنقدر گران نبودند، پول کم آوردم و تا ماه بعد معلوم نیست ...» پس انداز، سرمایه، خرید و آینده نگری همه و همه در نیروی شگفت انگیز نهفته در پول است.

پول چیست و جایگاه آن کجاست؟ آیا کودک و نوجوان می تواند درک درستی از معنای پول داشته باشد؟ ارزش و معنی پول در زندگی کجا است؟ اقتصاددانان هر چیزی را که در برابر اشیا و خدمات پرداخت می شود را پول می نامند و روانشناسان پول، بر این باورند که پول به خودی خود فاقد قدرت است اما زمانی که با معانی ویژه ای همراه می شود، لبریز از نیرویی خاص می شود.

آموزش جنبه های علمی و کاربردی مدیریت اقتصادی به کودک بسیار مهم است. علم به مدیریت صحیح پول، یعنی کشف رسیدن به اهداف زندگی. آموزش مدیریت اقتصادی باید بر پایه قدرت فرد و مدیریت وی بر پول و اقتصاد باشد. در واقع به کودکان خود بیاموزیم؛ «قدرت پول نیست که انسان را ثروتمند می کند بلکه تسلط داشتن بر آن و قدرت فرد در مدیریت پول و اقتصاد است که از او یک ثروتمند می سازد.»


درک ارزش پول

در هر قشر و موقعیتی که باشیم باید در درجه اول فرزند خود را با ارزش پول و اهمیت آن در زندگی آشنا کنیم. ارزش پول را درک کردن، یعنی فهم و درک صحیح مدیریت پول. با آموزش درست ارزش پول می توانید دانش و ضرورت موفقیت مالی کودک خود را بیمه کنید و در واقع بزرگترین مهارت را در زندگی کودک خود پرورش داده اید.

ضرورت آموزش پیش از نوجوانی اصل اول است چرا که وقتی کودکان شما در خانه هستند، شما کنترل بیشتری در مورد اینکه چگونه پول های خود را خرج می کنند دارید و می توانید آنها را در تصمیمات مهم مالی همراهی کنید.

در اصل شما به کودکان خود کمک می کنید تا مدیریت منابع مالی خود را با رویارویی با دنیای واقعی و از طریق آزمون و خطا بیاموزند. در هر موقعیتی که باشند شما بهترین راهنما و هدایتگر هستید. فراموش نکنید که کودک شما نیازمند آموزش در مکانی امن است.

اجازه دهید طعم شیرینی و تلخی آموزش ها را درک کند ولی اجازه ندهید که تنها بماند. شرایط را طوری فراهم کنید که اگر فرزند شما از شما دور شد، بتواند گلیم خود را از آب بیرون بکشد و زمانی که خانه پدری خود را ترک کرد، قدرت رویارویی با مشکلات مالی متعدد را داشته باشد.



فرق پس انداز با صرفه جویی

اگر به طور تصادفی از 100 دانش آموز ایرانی پرسیده شود که مثلا یک کیلو سیب زمینی چه قیمتی دارد؟ 80 درصد آنها اعلام بی اطلاعی می کنند. چند بار کودک خود را به خرید برده اید؟ و به او اجازه خرید کردن داده اید؟ کمی صبور و بردبار باشید، هر زمان برای خرید بیرون می روید از فرزند خود بخواهید شما را همراهی کند و اجازه دهید در انتخاب کالا و پرداخت پول با شما همگام باشد. وقتی شما به مارک های مختلف توجه می کنید و قیمت ها را با هم مقایسه می کنید، فرزندتان این عادت را از شما می آموزد و ارزش پول را یاد می گیرد.


در واقع او را در تصمیم گیری ها شریک کنید. مثلا از او بپرسید «اگر این کالا را بخریم، نمی توانیم فلان کالا را بخریم ولی اگر این کالا را بخریم ... به نظر تو چه کنیم؟ یا اینکه؛ به نظر تو خرید این کالا ضروری است؟»

بگذارید در عمل، با معنای صرفه جویی آشنا شود و مفهوم پس انداز کردن و درست خرج کردن را بداند. بعد از مدتی مشاهده خواهید کردکه در این شرایط نه تنها به فرزند خود در مورد پس انداز کردن، تقسیم کردن و خرج کردن پول آموزش داده اید بلکه او را شریک تصمیمات خود قرار داده اید و مسبب تقویت اعتماد به نفس و ابراز وجود او نیز از همان کودکی بوده اید.

چرا که او از دوران کودکی با مفاهیم مخارج خانه، نیازهای ضروری و حتی مشکلات مالی آشنا می شود و با درک حس مسئولیت پذیری شما را در موضوعات مهم اقتصادی و مسائل مالی همراهی می کند. مطرح کردن مشکلات مالی با کودکان آغاز درک صحیح از پس انداز و دوراندیشی است.

معرفی راه های پس انداز
یک انتخاب جذاب برای خرج پول و انگیزه لازم برای پس انداز کردن را در اختیار کودک بگذارید. در حال حاضر پس انداز در هر قشری، معنی ویژه ای دارد. بعضی از پدران و مادران ما خرید ملک را پس انداز می دانند و برخی خرید طلا. عده ای نیز بانک و سپرده های بانکی را بهترین و کم ریسک ترین راه می دانند.

بهترین آموزش و بهتر بگوییم، آغاز پس انداز تهیه قلک است. اینکه کودک درک کند که ذره ذره باید پس انداز کند؛ ولو آنکه یک سکه باشد. اینکه این پول می تواند پول توجیبی باشد یا هدیه تولد، مهم نیست؛ اینکه بداند چرا پول خود را در قلک جمع می کند مهم است.


به فرزند خود بیاموزید که برای رسیدن به اهداف و خواسته هایش باید دوراندیشانه اقدام کند و برای خواسته هایش اولویت بندی کند. لذت این تجربه را بگذارید خود کودک درک کند و شما فقط راهنما باشید. به مرور فرزند خودرا به بانک ببرید و در حضور خودش حساب بانکی به نام فرزند خود باز کنید و هراز چند گاهی مبلغ حساب بانکی را افزایش دهید.

به او اجازه دهید خودش برای حساب بانکی خود تصمیم بگیرد. به آنها نشان دهید که پول موجود در حساب آنها با گذشت زمان با سود قابل توجهی روبرو خواهد شد. وقتی فرزند شما با ارزش و معنای آنچه که به دست آورده است روبرو می شود به ارزش پس انداز کردن پی خواهد برد.

اجازه دهید حس استقلال طلبی و انتخاب صحیح را بیاموزد و از کودکی فرق بین خواسته و نیاز را متوجه شود. با توجه به درک کودک می توان از ۸ سالگی او را با انواع کارت های اعتباری و نحوه استفاده از آنها آشنا کرد. کارت های بانکی بخشی از زندگی انسان امروزی شده اند و به همین خاطر فرزند شما دیر یا زود نحوه استفاده از آنها را می آموزد.

بعد از مدتی کوتاه مشاهده خواهید کردکه فرزند شما چگونه از روش های ساده بانکی الکترونیکی آگاه شده و آن را به شما آموزش می دهد.