با لبنيات به جنگ دیابت بروید

با درنظر گرفتن اين مسئله كه شيوع ديابت در برخي شهرهاي ايران به ۲۰ درصد مي‌رسد بايد گفت، كه مهم‌ترين بيماري غدد در كشور ديابت است و به‌علت كم‌تحركي و رژيم غذايي نامناسب هرساله بر تعداد افراد مبتلا به ديابت (يا همان مرض قند) اضافه مي‌شود. شيوع اختلال تحمل گلوكز و ديابت در ميان افراد بالاي ۲۰ سال كشور حدود ۲۰‌درصد است و گرچه شيوع كشوري آن اندكي كمتر از اين ميزان است و در مناطق روستايي به‌علت تغذيه سالم و تحرك بيشتر شيوع آن به ۴ تا ۸ درصد كاهش مي‌يابد اما روند رو به گسترش اين بيماري در كشور بسيار نگران‌كننده است.
ديابت يك بيماري مرتبط با عوامل ژنتيك و عوامل محيطي است. در واقع اگر بتوانيم عوامل محيطي را كنترل كنيم، حدود دوسوم موارد اين بيماري را كاهش خواهيم داد اما حدود يك‌سوم افرادي كه ژن اين بيماري را دارند در هر صورت به اين بيماري دچار مي‌شوند. بنابراين تمام تلاش ما براي پيشگيري از اين بيماري، آموزش براي تحرك بيشتر و مصرف غذاي متعادل و سالم است.



هم‌اكنون از نظر ژنتيك تحقيقات فراواني براي يافتن ژن اين بيماري و درمان آن در حال انجام است اما چون اين بيماري يك بيماري تك‌ژن نيست و به قولي پلي‌ژنتيك (poly genic) است؛ يعني چند ژن با هم در آن مسئول هستند، دستيابي به چنين درماني فعلا امكان‌پذير نشده و بسيار پيچيده به‌نظر مي‌رسد. با كشف انسولين توسط محققان كانادايي در سال ۱۹۲۴ مرگ‌و‌مير ديابت به ميزان قابل توجهي كاهش يافته است. به‌خصوص اين‌كه محصولات دارويي حاوي انسولين به مرور خالص‌تر و با كيفيت‌تر شده است. افراد مبتلا به ديابت نوع يك كه از كودكي تحت درمان با انسولين هستند، فقط ۱۰ تا ۱۵ درصد ديابتي‌ها را تشكيل مي‌دهند اما ديابت نوع ۲ بسيار شايع‌تر است، چون با عوامل محيطي مثل چاقي نيز مرتبط است و در اغلب موارد دير تشخيص داده مي‌شود و با عوارض و ميزان مرگ‌و‌مير بيشتري همراه است. مهم‌ترين عوارض اين بيماري نيز سكته‌هاي قلبي و مغزي، نارسايي كليه، نابينايي و قطع عضو است.



چند نكته كليدي براي كنترل عوامل محيطي و موثر در بروز ديابت نوع 2 را بايد متذكر شد:
ديابت و چاقي در ارتباط مستقيم با هم، ۲بيماري مهم قرن محسوب مي‌شوند كه به سادگي با كاهش غذاي پركالري و چرب و همچنين افزايش تحرك و فعاليت فيزيكي روزانه قابل كنترل يا پيشگيري است. تغيير نوع زندگي مردم كه توأم با استرس زياد و وقت كم براي پياده‌روي، دوچرخه‌سواري و ورزش است كار را مشكل كرده است. اكثر ما با ماشين تردد مي‌كنيم و فعاليت بدني كمي داريم، هنگام كار پشت ميز هستيم، از نظر تغذيه نه تنها طبقات مرفه جامعه بلكه طبقات پايين هم به سمت غذاهاي پرچرب و آماده مي‌روند كه اين افراد به‌دليل مصرف مواد انرژي‌زا و پركالري مانند نان و برنج در معرض خطر چاقي و اضافه‌وزن هستند. اگر هر فرد در طول روز ۱۰۰ تا ۲۰۰ كالري بيش‌از‌حد نياز مصرف كند، طي چند سال دچار اضافه‌وزن و چاقي مي‌شود.


درمان‌هاي جديدي از جمله بهره‌گيري از سلول‌هاي بنيادي براي بيماري ديابت در حال بررسي است كه يك نمونه آن پيوند سلول‌هاي انسولين‌ساز بتاي پانكراس است كه به‌رغم هياهوي زيادي هنوز به نتيجه مطلوب نرسيده است. البته استفاده از سلول‌هاي بنيادي با سلول‌هاي انسولين‌ساز ممكن است يك تا 3 سال فرد را از تزريق انسولين راحت كند اما به مرور اثربخشي آن كم مي‌شود



مسئله مهم ديگر در مورد بيماري‌هاي غدد در كشور ما كمبود ويتامين D است. يك‌سوم ويتامين D مورد نياز بدن ممكن است از طريق غذا به‌دست آيد ولي مهم‌ترين منبع تامين آن نور خورشيد است. اما نه تنها كشورهايي كه كم‌آفتاب‌ هستند بلكه مردم كشورهاي عربي و ايران نيز با كمبود شديد اين ويتامين مواجه هستند. در كشورمان ۶۰ تا ۷۰ درصد زنان و ۴۰ تا ۵۰ درصد مردان با كمبود ويتامين D مواجه هستند. برنامه‌هايي از جمله غني‌سازي شير با ويتامين D اقدامي بود كه درچند سال اخير انجام شده است. ميزان ويتامين D در اين شير‌ها زياد نيست و يك ليوان شير در روز ويتامين D مورد نياز بدن را تامين نمي‌كند، از اين‌رو همچنان توصيه مي‌شود تا در ميان جوانان و نوجوانان قرص ويتامين D توزيع شود تا نياز ماهانه آنان را پاسخگو باشد. بهره‌گيري از نور خورشيد به‌طور روزانه براي زنان توصيه مي‌شود. روزانه ۱۰ تا ۱۵ دقيقه تابش مستقيم نور خورشيد به‌صورت و پشت‌ دست‌ها مي‌تواند نياز روزمره ما به ويتامين D را تامين كند.
از آنجايي كه اشعه زيانبار خورشيد در طولاني‌مدت و به‌طور مستمر مي‌تواند موجب بروز اختلالات پوستي و حتي سرطان در پوست شود، بهتر است در دريافت اين نور گرانبها از خورشيد دقت لازم را انجام دهيم.
گرفتن نور خورشيد از پشت شيشه اتومبيل يا پنجره منازل توصيه نمي‌شود زيرا تشعشعات زيانبار خورشيد با عبور از شيشه به پوست خواهد رسيد و كمترين بهره‌مندي را از اين اشعه خواهيم داشت. در ضمن با مصرف روزانه لبنيات شامل ۲ ليوان شير، يك كاسه متوسط (پياله) ماست و يك قطعه كوچك پنير به اندازه (يك قوطي كبريت) مي‌توان از پوكي استخوان و عوارض همراه با آن كاست.

باز نشر اختصاصی: مجله اینترنتی Bartarinha.ir