مرگ در ماشين ظرفشويي و مايكروويو

امروزه پلاستيك‌ها همه جا هستند و نمي‌توان غذاهاي‌مان را در فضايي عاري از پلاستيك فرض كرد. در واقع پلاستيك‌ها همه‌جا همراه غذاها هستند. غذاهاي ما در ظرف‌هاي پلاستيكي آماده، بسته‌بندي، حمل‌ونقل و نگهداري مي‌شوند حتي در ظروف پلاستيكي پخته مي‌شوند يا دوباره گرم مي‌شوند (در مايكروويو). با توجه به اينكه غذاها هميشه در تماس با پلاستيك هستند به اين فكر كرده‌ايد اين مواد‌غذايي ممكن است براي سلامت ما مضر باشند؟ اين مطلب را بخوانيد و بيشتر در اين مورد دقت كنيد.



شايد عجيب به‌نظر برسد اما در تمام ظروف پلاستيكي فرآيند «نشت» اتفاق مي‌افتد. در اين فرآيند پلاستيك به داخل ماده غذايي كه درون آن نگهداري مي‌شود نشت مي‌كند كه البته اين ميزان نشت كردن در ظروف مختلف و بسته به كاركرد اين ظروف و گرم شدن يا نشدن آنها و مدت زمان نگهداري محصولات غذايي در آن‌ها، فرق مي‌كند و متغير است. اين مسئله با 2 فاكتور مهم مرتبط است:
۱- زماني كه غذا در ظروف پلاستيكي پخته يا گرم مي‌شود، ميزان نشت پلاستيكي به داخل غذا بيشتر مي‌شود.
2- زماني كه ماده غذايي كه در ظرف پلاستيكي نگهداري مي‌شود اسيدي پرنمك، يا چرب باشد، ميزان نشت پلاستيك بيشتر مي‌شود.
در واقع نشت پلاستيك به غذاهاي ما اجتناب‌ناپذير است، با اين اوصاف غذايي كه مي‌خوريم، چقدر سالم است؟ مطالعاتي كه اخيرا به‌صورت مشترك توسط پژوهشگران كانادايي و آمريكايي انجام گرفته، نشان مي‌دهد ۲ گروه اصلي از مواد شيميايي مضر در ظروف پلاستيكي هستند كه مي‌توانند براي انسان خطرناك باشند؛‌ در اين مطلب به اين دو دسته اشاره مي‌كنيم.

• بيس فنل آ (BPA)

اين ماده شيميايي به‌خصوص در پلاستيك‌هاي سبك اما سخت و سفت كه به نام پلي‌كربنات‌ها ناميده مي‌شوند يافت مي‌شود. تاثيرات اين ماده بر سلامت انسان زياد است:
اين ماده مي‌تواند روي عملكرد غدد درون‌‌ريز انسان و هورمون‌ها اختلال ايجاد كند. شاخص‌ترين تاثير بر هورمون استروژن (هورمون جنسي زنانه) است كه مي‌تواند بر عملكرد جنسي و توليد مثل زنان تاثير بگذارد.
مطالعات دانشمندان كانادايي نشان داده كساني كه ميزان BPA در ادرار آنها بيشتر بوده، احتمال بيشتري براي ابتلا به بيماري‌هاي ديابت، مشكلات كبدي و بيماري‌هاي قلبي دارند.
افرادي كه به‌صورت مزمن در تماس با BPA هستند بيش از ساير افراد دچار اضافه وزن و چاقي مفرط مي‌شوند.
جنين‌هايي كه در معرض BPA- حتي با مقدار كم- قرار مي‌گيرند، سال‌ها بعد با احتمال بيشتر به سرطان سينه مبتلا مي‌شوند.
مطالعات نشان داده BPA روي بخشي از مغز كه مسئول حافظه و يادگيري است، تاثيرات مخرب زيادي مي‌گذارد.

• بيشترين موارد استفاده از BPA:

از آنجا كه پلي‌كربنات‌ها، پلاستيك‌هاي شفاف و نشكن هستند از آنها براي ساخت شيشه شير كودكان، بطري‌هاي آب معدني، بطري‌هاي مخصوص نوشيدني‌هاي ورزشي، ابزار و وسايل پزشكي و دندان‌پزشكي، لنزهاي عينك و CD و DVD استفاده مي‌شود.
ماده اپوكسي رزين كه حاوي BPA است براي آغشته كردن قوطي‌ها و ظرف‌هاي كنسرو حاوي مواد‌غذايي يا نوشيدني‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

• فتالات‌ها phethalates

پلي‌وينيل كلرايد (pvc) ماده‌اي است كه در بسياري از محصولات و توليدات به كار گرفته مي‌شود. براي آن‌كه اين ماده را نرم و منعطف كنند يك بخش پلاستيكي حين ساخت به آن اضافه مي‌كنند. به‌طور معمول پلاستيكي كه در اين پروسه به كار گرفته مي‌شود از نوع فتالات است. فتالات موجود در ظروف pvc مي‌تواند به درون غذايي كه در اين ظرف‌ها نگهداري مي‌شود نشت كند كه اين حالت به‌خصوص در مواردي كه غذا چرب يا داغ باشد، بيشتر مي‌شود.

• تاثيرات فتالات بر سلامت انسان

درست مثل BPA، فتالات‌ها بر هورمون‌هاي انسان تاثير مي‌گذارند. در اين مورد هورمون تستوسترون (هورمون جنسي مردانه) بيشترين تاثير را مي‌گيرد و اين مي‌تواند با مشكلات توليدمثل در مردان همراه باشد. مطالعات نشان داده است ميزان بيشتر فتالات در بدن مردان بالغ با كاهش ميزان اسپرم و افزايش مشكلات اسپرم‌ها، همراه بوده است.
مطالعه‌اي در فنلاند نشان داده بالا بودن ميزان فتالات در زنان باردار احتمال تولد فرزندان پسر دچار مشكلات دستگاه تناسلي را در آنها بالا مي‌برد.
بالا بودن ميزان فتالات در بدن با افزايش احتمال ابتلا به واكنش‌ها و حالت‌هاي آلرژيك در كودكان همراه است. در مطالعه‌اي نشان داده شد در كودكاني كه كف خانه آنها به‌طور مرتب با ماده وينيل پوليش مي‌شود، بيماري‌هايي مثل آسم يا خس‌خس سينه بيشتر است.كودكان به‌دليل آن‌كه هرچيزي را به دهان مي‌برند، بيشتر در معرض خطر تماس با اين ماده هستند. درضمن لوسيون، شامپوها و پودرهاي بچه در بسياري موارد حاوي اين ماده هستند.

• نوارهاي بسته‌بندي و پلاستيك‌هاي مخصوص نگهداري بطري‌ها، كنسروها و قوطي‌هاي غذايي عموما حاوي فتالات هستند.

• داخل بسته‌هاي قرص و مكمل‌هاي دارويي با پلاستيك‌هاي حاوي فتالات‌ پوشانده مي‌شود.

• داخل كاپشن‌ها، لباس‌هاي چرم ‌مانند و كلا لباس‌هاي ضدآب با اين نوع از پلاستيك‌ها پوشانده مي‌شود.

• وسايل الكترونيكي پرتابل، محلول‌هاي وينيل تميز‌كننده كف ساختمان‌ها و بسياري از اسباب‌بازي‌ها و وسايل كودكان، تشك‌ها و حوضچه‌هاي بادي با پلاستيك‌هايي ساخته مي‌شوند كه حاوي فتالات هستند.

محصولات بهداشتي و آرايشي شخصي مثل عطرها، سايه چشم، مرطوب‌كننده‌ها، پوليش‌هاي ناخن، صابون‌هاي مايع و اسپري‌هاي مو ممكن است حاوي فتالات باشد. اما حالا كه اين خطرات را شناسايي كرديد چه راه‌هايي براي دورماندن از آنها داريد؟ ما اين توصيه‌ها را داريم:
۱- سعي كنيد از مواد‌غذايي كه در ظروف پلاستيكي نگهداري مي‌شوند كه از نوع پلي‌كربنات هستند، دوري كنيد (به‌طور معمول روي اين بسته‌ها حروف PC نوشته مي‌شود يا عدد ۷ قرار مي‌گيرد كه اين يعني اينكه پلاستيك‌ها حاوي پلي كربنات هستند) اگر روي بسته‌ها نوشته شده باشد عاري از BPA هستند مي‌توانيد به راحتي از آنها استفاده كنيد.
2- از بسته‌ها و قوطي‌هاي PVC و پيل‌وينيل كلرايد براي نگهداري مواد‌غذايي استفاده نكنيد. (روي اين پلاستيك‌ها يا عدد 3 نوشته مي‌شود يا حروف PVC)
۳- يادتان باشد روي بسياري از ظروف پلاستيكي نوشته مي‌شود «مخصوص استفاده در مايكروويو» يادتان باشد كه اين نوشته به اين معناست كه اين ظروف داخل مايكروويو آب نمي‌شوند يا نمي‌شكنند. اين نوشته به اين معني نيست كه پلاستيك در زمان گرم‌كردن به داخل غذاي شما نشت نمي‌كند. بهترين كار اين است كه هيچ‌وقت غذاي خودتان را داخل ظروف پلاستيكي داخل مايكروويو گرم نكنيد و از ظروف مطمئن‌تر شيشه‌اي يا سراميكي استفاده كنيد.
4- هيچ‌گاه ظروف پلاستيكي را در داخل ماشين‌هاي ظرفشويي قرار ندهيد. يا آنها را با مواد تميز‌كننده خيلي اسيدي يا قليايي نشوييد (درصورتي كه آنها را براي خشك‌ شدن در كنار ساير ظروف خود قرار مي‌دهيد). مي‌توانيد اين ظروف را با دست و با ابرهاي مخصوص شست‌وشو و با مايع‌هاي معمول ‌شستن ظروف بشوييد سپس در جايي جداگانه براي خشك‌شدن قرار دهيد.
۵- براي كودكان‌تان از شيشه‌هاي شير استفاده كنيد نه بطري‌هاي پلاستيكي، البته درصورتي كه بطري‌هاي نشكن مورد استفاده قرار دهيد بهتر است. اگر از بطري‌هاي پلاستيكي استفاده مي‌كنيد هيچ‌گاه براي گرم‌شدن شير، آن در داخل مايكروويو قرار ندهيد.
6- مواد‌غذايي خودتان را در ظروف شيشه‌اي يا استيل نگهداري كنيد. به‌خصوص در مورد غذاهاي چرب مثل غذاهاي گوشتي يا پنير از ظروف پلاستيكي استفاده نكنيد. اگر اين مواد‌غذايي را در ظرفي مي‌گذاريد روي آنها درب پلاستيكي قرار ندهيد.
۷- اگر مواد‌غذايي فويل‌بندي شده يا داخل روكش پلاستيكي خريداري كرديد، لايه سطحي اين مواد‌غذايي را كه با پلاستيك در تماس بوده ببريد و دور بيندازيد. سپس بقيه آن را در ظروف شيشه‌اي يا سراميكي نگهداري كنيد.
8- در مايكروويو خودتان از روكش‌هاي پارچه‌اي به جاي روكش پلاستيكي براي پوشش غذاها استفاده كنيد.
۹- اگر به‌صورت بسته‌اي مواد‌غذايي يا بطري‌هاي آب را خريداري مي‌كنيد پلاستيك‌هاي روي بسته‌ها، يا نوارهاي بسته‌بندي پلاستيكي اين بسته‌ها را بكنيد و دور بيندازيد و قوطي‌ها و بطري‌ها را به‌صورت تك‌تك نگهداري كنيد.

منبع : مجله زندگی ایده آل