خواندنی ها با برترین ها (۱۶)

برترین ها - محمودرضا حائری: در این شماره از خواندنی ها با خاطرات بانوی اول سابق رئیس جمهور فعلی فرانسه، مجموعه شعری از چارلز بوکوفسکی، سرگذشت آخرین امپراتور چین و... آشنا شوید.

برای این لحظه متشکرم (خاطرات بانوی اول سابق فرانسه)

• والری تریرویلر
• ترجمه ی ابوالفضل الله دادی
• انتشارات به نگار
• چاپ اول: ۹۳

برای این لحظه متشکرم کتاب خاطرات سیاسی «والری تریرویلر» بانوی اول سابق فرانسه، بیش از هر چیز داستان یک زندگی است؛ زندگی خبرنگاری گمنام که شاهد سیاست ورزی های «فرانسوا اولاند» رئیس جمهور کنونی فرانسه و البته نارضایتی اش از زندگی با «سگولن رویال» مادر چهار فرزندش است. روابط این دو که در ابتدا بر اساس رابطه ی کاری یک خبرنگار با یک سیاستمدار شکل گرفته است، اندک اندک تغییر شکل می دهد تا سرانجام عشق از راه می رسد...

برای این لحظه متشکرم که در دو روز نخست توزیعش در کتاب فروشی های فرانسه با فروش ۲۰۰ هزار نسخه به رکورد نادری دست یافت؛ شرحی است بر همه ی آنچه والری و اولاند در چندین سال زندگی مشترک از سرگذرانده اند.

بانوی اول سابق فرانسه پس از فاش شدن رابطه اولاند و گیر، بازیگر فرانسوی، با بی پروایی داستان زندگی اش با رئیس جمهور فرانسه را فاش می کند. تریرویلر در این کتاب، دو پازل را کنار هم قرار می دهد و آرام آرام آن ها را تکمیل می کند:

نخست پازل چهره ی «پنهان» اولاند و دیگری پازل چهره ی واقعی «خودش» مردی که من عاشقش بودم، رابطه اش را با من با بیانیه ای هیجده کلمه ای به پایان رساند. که خودش شخصاً انگار که با یک مسئله دولتی روبرو است- آن را برای خبرگزاری فرانسه خواند....

آویزان از نخ (مجموعه شعر)

• چارلز بوکوفسکی
• ترجمه ی احمد پوری
• انتشارات بوتیمار
• چاپ اول: ۹۳

اگر چارلز بوکوفسکی را یکی از چهره های نسل اول بیت حساب نکنیم بدون شک می توانیم او را نماینده ی برجسته ی نسل دوم بیت بنامیم.

ویژگی شعر او و زندگی شخصی او کاملاً نمایان گر زندگی یک شاعر نسل بیت است. بی اعتنایی او به قراردادهای اجتماعی، شکستن تابوهای مسلط در جامعه، مشروب خواری و زن بارگی و زندگی آنارشیک از او چهره ای ایده آل برای آن دسته از جوانان امریکایی ساخت که شجاعت او را برای چنین زندگی نداشتند اما آرزوی رهایی و بی قیدی از این دست در دل شان بود.

زندگی پر مشقت و سراسر ناملایم چارلز جا به جا در اشعار و رمان هایش انعکاس دارد. شعرخوانی های او همیشه جنجالی بود. علی رغم مقررات سخت گیرانه در مورد مشروب خوردن و کشیدن سیگار برای سخنران، او روی صحنه رفتنش را مشروط به اجازه ی خوردن مشروب و کشیدن سیگار و آزاد بودن در کاربرد زبان تابو می کرد که در بسیاری از موارد به خاطر استقبال بسیار زیاد مخاطبانش و فشاری که از سوی آنان به مسئولین وارد می آمد پذیرفته می شد.

نوشته های بوکوفسکی گاه به صورت اغراق آمیز درست مانند کودکی که از فحش دادن منع شده و اکنون در مختصر آزادی که دارد همه ی فحش ها را به زبان می آورد، پر است از واژه ها و تصاویر تابو که تنها به قصد شکستن تقدیس ادبی استفاده می شود. سبک ادبی بوکوفسکی از سوی برخی منتقدین «رئالیسم کثیف» نام گذاری شده...

آخرین امپراتور

• ادوارد بر
• ترجمه ی حسن کامشاد
• انتشارات فرهنگ جاوید
• چاپ اول: ۹۳

در سال ۱۹۰۸ در «شهرممنوع» افسانه ای پکن کودک سه ساله ای بر تخت امپراتوری نشست. پو یی آخرین امپراتور چین بود. در سال ۱۹۱۲ که کشور جمهوری شد، حکومت سه هزار ساله ی پادشاهی چین پایان یافت. با وجود این، پو یی دوران کودکی و نوجوانی اش را درون شهر ممنوع گذراند؛ هنوز هم چنان امپراتور زاده و خدای زنده بود و در کانون رویایی هزاران خواجه و درباری فاسد می زیست که، گردباد کمونیسم، چین را در نوردید. زندگی پو یی یکی از شگفت ترین ماجراهای دوران ماست: از دنیای قرون وسطایی شهر ممنوع، در چنگال مهیب مهدعلیاها، آغاز می شود و تا چین مارکسیستی در عصر جدید می گسترد.

این سرگذشت پر مکنت و پر محنت، حکایت قدرت فارق از مسئولیت است؛ روایت یک فرهنگ کهن برای رسیدن به روزگار نو؛ سرگذشت مردی است گرفتار در تنگنای جهانی پراضطراب؛ از نشستنش بر سریر قدرت تا بازی در نقش جاسوس، و در نهایت تجربه ی زندان در نظام کیفری چین کمونیست که به گفته ی ژان پاسکالینی، «نوعی شست و شوی مغزی بی اندازه موثر» بود.

ادوارد بر، روزنامه نگار پرآوازه، پو یی را در اواخر عمرش دید و با افرادی که آخرین امپراتور را از نزدیک می شناختند در چین بارها به گفت و گو نشست. ره آورد این گفت و گو ها و جمع آوری اسناد و مدارک متعدد کتاب تکان دهنده ای شد که به گواه بسیاری از عالمان علوم سیاسی نه تنها کلید درک چین امروز، که حتی می توان گفت، سر رشته ی بسیاری از وقایع عجیب و اندوهناک دو قرن اخیر است.

تسخیرشدگان (نمایش نامه)

• آلبر کامو
• ترجمه ی خشایار دیهیمی
• نشر ماهی
• چاپ اول: ۹۳

«تسخیرشدگان» اقتباسی دراماتیک از رمان مشهور و مهم «شیاطین» داستایفسکی است. این رمان به قلم سروش حبیبی به فارسی ترجمه شده است. علت اقتباس از این رمان مهم قرن نوزدهم را از زبان خود آلبر کامو بخوانید:

تسخیرشدگان یکی از چهار یا پنج اثری است که من فراتر از همه ی آثار قرارشان می دهم. از بسیاری جهات می توانم ادعا کنم که با آن بار آمدم و از آن تغذیه ی فکری کردم به هر صورت، تقریباً بیست سال تمام در عالم خیال شخصیت های آن را روی صحنه به تصور در آورده ام. این شخصیت ها، علاوه بر این که در قواره ی شخصیت های دراماتیکند رفتاری مناسب، توأم با طغیان ها و عکس العمل های سریع و ناراحت کننده دارند.

علاوه بر این، داستایفسکی در رمان هایش از تکنیک تئاتری بهره می گیرد: او از دیالوگ استفاده می کند و فقط گهگاه به مکان و عمل می پردازد. افراد تئاتری- چه بازیگر چه کارگردان، چه نویسنده- همیشه در کارهای داستایفسکی می بینند که خود او همه ی پیشنهاد های لازم برای اجرا را داده است.

شخصیت های رمان های داستایفسکی، چنان که اکنون خوب می دانیم، نه عجیب و غریب هستند و نه پوچ؛ آن ها مثل ما هستند و ما همان شور و احساسات آن ها را داریم. و اگر تسخیرشدگان اثری پیامبر گونه است، فقط به این دلیل نیست که از پیش بر نیهیلیسم کنونی ما گواهی می دهد، بلکه در ضمن به این دلیل هست که قهرمانان او جان هایی پاره پاره و مرده هستند که نمی توانند عشق بورزند و از این ناتوانی رنج می برند، جان هایی که می خواهند اعتقاد داشته باشند اما از این کار عاجزند؛ درست مثل آدم هایی که جامعه و جهان روحی ما را آکنده اند..

فلسفه ی مارکس

• اتین بالیبار
• ترجمه ی عباس ارض پیما
• نشر دیبایه
• چاپ اول: ۹۳

ایده ی کلی این کتاب کوچک، فهم و توضیح آن است که چرا مارکس، نه فقط به عنوان یادبودی از گذشته، بل در مقام نویسنده ای معاصر، هم چنان در قرن بیست و یکم خوانده خواهد شد- معاصر، هم به دلیل پرسش هایی که در پیشگاه فلسفه می نهد و هم به دلیل مفاهیمی که بدان عرضه می دارد.

با محدود ساختن خود به آن مواردی که به زعم من بنیادی هستند، می خواهم وسیله ای در اختیار خوانندگان بگذارم تا با استفاده از آن، مسیر خویش را در میان نوشته های مارکس بیابند و آن ها را با مباحثاتی آشنا کنم که این نوشته ها برانگیخته اند. همچنین، می توانم از تزی دفاع کنم که تا حدی پارادکسی است: به رغم هر آن چه محتملاً در گذشته تصور می شده است، هیچ فلسفه ی مارکسیستی ای وجود ندارد و هرگز وجود هم نخواهد داشت؛ از سوی دیگر، اکنون مارکس بیش از هر زمان دیگری برای فلسفه واجد اهمیت است.