دور دنیا در ۱۰ داستان

هر داستان رازی در دل خود دارد و هر راز از دلی برخاسته است. باید پای صحبت دل ها بنشینی تا برایت از رازهاشان بگویند. رازهایی از زمان های دور و نزدیک، از سرزمین های کهن و نو و از آدم هایی که روزگاری بر این کره خاکی زیسته اند و یا هم عصر ما هستند.

مجله جهان کتاب - محمد زین الدینی: هر داستان رازی در دل خود دارد و هر راز از دلی برخاسته است. باید پای صحبت دل ها بنشینی تا برایت از رازهاشان بگویند. رازهایی از زمان های دور و نزدیک، از سرزمین های کهن و نو و از آدم هایی که روزگاری بر این کره خاکی زیسته اند و یا هم عصر ما هستند. از رنج ها و دغدغه هایشان؛ از شادی ها و غم هایشان و از روزهایی که چشم به راه امیدی دوخته اند واز شب هایی که ناامید به خواب رفته اند.

اما لازم نیست برای شناختن و دیدن دنیا رخت سفر به تن کنیم و زحمت جاده ها را به جان هموار سازیم. می شود در گوشه ای نشست و از زبان آن مردمان شنید. نویسندگان زبان گویای آن دوران هستند و وقتی برای ما از آدم هایی که در اطرافشان می زیستند روایت می کنند، ما را شریک در آن تجربه ها و دغدغه ها می سازند.

آن ها ما را به سفری طول و دراز می برند. سفری که نه نشستن در واگن قطارهای پر سر و صدا را می خواهد و نه کشتی های بزرگ سرگردان بر پهنه دریا را. تنها باید دل بسپاریم به صدایشان تا الکساندرو گودین برای ما بگوید از رنج خانواده ای که دل خسته از جنگ و سرگردانی، سوار کشتی به سوی آمریکا می شتابند تا به پدری که سال ها پیش به این سرزمین آمده تا مخارج خانواده اش را از راه کارگری تامین کند، بپیوندند. «برادر مرده ام به آمریکا می آید» پاسخ به پدری است که باید انتظار دیدن پسر بزرگش را با خود به زیر خاک های سرزمین بیگانه ببرد.

داستان «عشق ها و ادم ها»در اتوبوس شماره 9 را ابوالمعالی ابوالنجاح حکایت می کند. می بینیم که چطور دو دلداده سر پیچ ها و یا با ترمز اتوبوس به یکدیگر نزدک تر می شوند و همچنان به حرف های در گوشی شان که در سر و صدای اتوبوس شنیده نمی شود، ادامه می دهند.

نگوین هوی تی یپ از جوانی ویتنامی می گوید که در میان شالیزارها، «پری دریایی» اسرارآمیزی را ملاقات می کند که روزی از میان گل و لای رودخانه ای که دو اژدهای خشمگین در آن شنا می کردند، پای درخت های انبه فرود آمده است. حال و روز «چشم بادامی های آمریکا» را از زبان توشیو موری می شنویم که میان شهروند آمریکا بودن و شرم از اعلان جنگ سرزمین مادریشان (ژاپن) به آمریکا دچار دلهره و سرگشتگی شده اند و مادرهایی که فرزندانشان را برای اعزام به جبهه و جنگیدن برای آمریکا بدرقه می کنند.

در چشم به هم زدنی از این گوشه دنیا به آن گوشه پرواز می کنیم و در هندوستان، کریشنا بالدووید از «شبی با شاهزاده گرسنه»ای می گوید که میان آشغال های خانه نویسنده ای مشهور، دردها و گم گشتگی هایش را می یابد و از میان آلونک ها به کمکش می شتابد. به روسیه سفر می کنیم، آنتون چخوف زبان به قصا می گشاید و از زنی تنها به نام النکا می گوید که همه او را «عزیزم» صدا می کنند و از آن زن هایی است که همیشه دل در گرو مردی دارند و بدون عشق نمی توانند زندگی کنند.

«گلوله پولادی» را از میان سرما و کولاک روسیه، میخایل بولگاکف شلیک می کند و از خاطرات پزشک جوانی می گوید که شاهد نفس های آخر دخترکی مبتلا به دیفتری با چشمانی درشت و آبی و گونه هایی چون عروسک است که با هر نفس تورفتگی های گلویش عمیق تر می شود و رگ هایش بیرون می زند و سرخی صورتش به ارغوانی می گراید.

آمی تن، داستان نویس چینی تبار ساکن آمریکا، از «داستان پیانو»ی کهنه ای می گوید که روزی قرار بود رویای نابغه شدن دخترک بینوای خانواده چینی مهاجر را محقق سازد. هاینریش بُل هم برای ما قصه ای دارد. قصه مردی تنها در ایتسگاه دورافتاده راه آهنی که هر شب با صدایی ملایم و پر از تمنا از بلندگو اعلام می کند: «این جا تیبتن است» و مسافران را به بازدید از آرامگاه جوانی اهل رُم دعوت می کند. جوانی که ۱۸۰۰ سال قبل به آن سرزمین سفر می کند و در سودای زیبارویی تیبتنی دست به خودشکی می زند.

راوی «قصه گم شدن تصویر در آینه» سرزمین ایتالیا، ارنست هوفمان است. آخرین روزهای زندگی نویسنده ای محکوم به تیرباران را با «معجزه مرموز»ی از زبان خورخه لویس بورخس می شنویم و ایزابل آلنده داستان «همسر قاضی»ای از شیلی را می گوید که سرنوشت محتوم نیکلاس ویدال بی رحم و یاغی را رقم می زند.

«تیغه تیز» را ناریان نشان می دهد و برایمان از پیرمردی می گوید که چرخ زندگیش را با چرخاندن سنگ سمباده بزرگی می چرخاند و نه فقط چاقو که داس و قیچی باغبانی و ساتور قصابی تیز می کند و یکی از خواب و خیال هایش این است که اگر ارتش از شمشیر استفاده می کرد، او میلیونر می شد.

این ها و ده ها داستان دیگر که با نام مترجمان مشهوری چون مهدی غبرایی، علی عبدالهی و... همراه شده است در مجموعه کتاب های «ده تایی ها» گرد آمده اند. داستان هایی از آسیا و آفریقا تا اروپا و آمریکا و از سرزمین اعراب تا خاک آلمان.

از این مجموعه منتشر شده است:

گم شدن تصویر در آینه: ده داستان از نویسنگان آلمانی زبان. هاینریش بل و... ترجمه و گردآوری: علی عبداللهی. تهران: نقش و نگار، 1394. 166 ص. 90000 ریال.

عشق ها و آدم ها: ده داستان از نویسندگان عرب زبان. محمود عبدالمالک و... . ترجمه و گردآور: حسن اکبریان. تهران: نقش و نگار، ۱۳۹۴. ۱۳۵ ص. ۷۰۰۰۰ ریال.

داستان پیانو: ده داستان کوتاه از نویسندگان جهان. یوکیو می شیما و... . ترجمه و گردآوری: حسن اکبریان طبری. تهران: نقش و نگار، 1390. 144ص. 35000 ریال.

برادر مرده ام به آمریکا می آید: ده داستان کوتاه از نویسندگان جهان. الکساندر گودین و... . ترجمه و گردآوری: اسدالله امرایی. تهران: نقش و نگار، ۱۳۹۳. ۱۹۱ ص. ۸۰۰۰۰ ریال.

پسر قاتل من: ده داستان کوتاه از نویسندگان مشهور جهان. خورخه لوییس بورخس، ایزابل آلنده و... . انتخاب و ترجمه: مهدی غبرایی. تهران: نقش و نگار، 1394. 168 ص. 90000 ریال.