خواندنی‌ها با برترین‌ها (۱۵۸)

برترین ها - محمودرضا حائری: در این شماره از خواندنی ها با برگزیده ای از غزل های سبک هندی، رمانی از ادبیات اسپانیا، از خودبیگانگی انسان مدرن و... آشنا شوید.

سربازان سالامیس

• خاویر سرکاس
• ترجمه ی محمد جوادی
• انتشارات نیلوفر
• چاپ اول:۹۷

رمان سربازان سالاميس به سرگذشت رافائل سانچس ماساس، نويسنده اسپانيايي ملي‌گرا و رهبر حزب فالانژ اسپانيا، در طي جنگ داخلي اسپانيا مي‌پردازد. اين رمان به بيست زبان منتشر شده و بيش از نيم ميليون نسخه از آن در جهان به فروش رفته است. از خاوير سركاس نويسنده اين كتاب، داستان كوتاه و مقاله‌هاي متعددي به جا مانده است. او از سال 1989 استاد ادبيات اسپانيايي دانشگاه خرونا بوده است.

داستان سربازان سالاميس حول يك سوال اساسي متمركز است: چه چيزي يك قهرمان را مي‌سازد؟ آيا كسي مانند ماساس كه اوج خشونت و نياز به تغيير بنيادين را مي‌طلبد، اما هيچ‌وقت حقيقتا براي آن نمي‌جنگد قهرمان است؛ يا اين كه قهرمان بودن چيزي كاملا متفاوت است؟ سربازان سالاميس تاييدي است بر اهميت زندگي انسان‌ها و نقش آن‌ها در بزنگاه‌هاي تاريخ. كتابي تاريخي با بهره‌گيري از مستندات قوي و توصيف‌هاي زيبا و هوشمندانه از اخلاق و انسانيت.

مجموعه خیال در سبک هندی

• علیرضا ذکاوتی قراگوزلو
• نشر نو
• چاپ اول:97

شعر معروف به سبک هندی، زبانِ حال طبقات شهرنشین است و در حد ممکن شعری مردمی است که الهامات و عصیان‌ها و طغیان‌ها و اندیشه‌ها و تأثرات و تصورات و زیر و زبرهای زندگی روزمره در آن منعکس شده است.

در این مجموعه، هم انتخاب شاعران و هم گزینش از شعر هر یک براساس اهمیت شاعر و شعر او صورت گرفته است. شاعرانی برگزیده شده‌اند که گرایش مهمی را در غزل نشان می‌دهند یا وزن و ارزش والایی بین شاعران سبک مشهور به هندی دارند. انتخاب اشعار هر شاعر عمدتاً از غزلیات و با این معیار و ملاک صورت گرفته که ویژگی‌های فکر و زبان آن شاعر و حُسن و عیب کار او را نشان دهد.

از خودبیگانگی انسان مدرن

• فریتس پاپنهایم
• ترجمه ی مجید مددی
• نشر بان
• چاپ اول:۹۷

چنان‌که از مثال‌های تاریخی دربارهٔ واژهٔ بیگانگی پیداست حتی جامعه‌ها هم دچار این حالت کرخی و بی‌حسی شده‌اند و از گرایش به بیگانگی برآشفته و مضطرب نمی‌شوند. واژهٔ «بیگانگی» در مفهوم فلسفی[اش] نخستین بار به‌وسیلهٔ فیتشه و هگل در اوایل قرن نوزده مورد استفاده قرار گرفت، گرچه در آن هنگام نفوذ و تاثیر آن محدود به گروه‌های کوچکی از شاگردان آن‌ها بود ولی هنگامی که مارکس تفسیر خود را از دوران سرمایه‌داری بر محور بیگانگی از خود متمرکز کرد، این واژه در دههٔ چهل قرن نوزده وارد تئوری‌های جامعه‌شناسی گردید.

ولی نتوانست نفوذ و تاثیر خود را برای مدت زمان درازی حفظ کند و تقریباً برای سال‌ها پس از آن دهه به دست فراموشی سپرده شد. ولی اکنون در این صد سال اخیر است که مفهوم بیگانگی دوباره مطرح شده‌است. این موضوع به‌خوبی می تواند به علت سال‌های متمادی تداوم بحرانی باشد که موجب آگاهی ما از مسئلهٔ بیگانگی شده‌است.

پنهان نوشته های یک عاشق قرمطی

• نزار قبانی
• ترجمه ی رضا انصاری راد
• نشر چشمه
• چاپ اول:۹۷

جوهره نزار قباني آميخته به عشق است و عشق، هستي و شعر نزار را تشكيل مي‌دهد. اين عشق اگر چه در نگاه اول در يك طيف نور روشنايي‌بخش ديده مي‌شود، در باطن طيف‌هاي متفاوتي دارد چون عشق به انسانيت، عشق به وطن و عشق به زيبايي كه در عشق به خوب‌رويان متبلور شده است. و اين عشق براي درك ظهور و بروز طيف‌هاي گوناگونش هم‌چون تجزيه نور خورشيد تابيده به منشور، نياز به منشور تيزبين شناخت دارد تا طيف‌هايش هويدا و قابل ديدن شود.

خدای متعال

• یان ریچارد نتون
• ترجمه ی لیلا اصغری
• انتشارات حکمت
• چاپ اول:۹۷

این کتاب کوششی است برای بررسی و تحلیل مفهوم خدا نزد فیلسوفان و متکلمان اسلامی با استفاده از دیدگاه‌های مربوط به ساختارگرایی و نشانه‌شناسی. ریچارد نتون، از میان چهار تلقی عمده قرآنی، تمثیلی، عرفانی و نوافلاطونی درباره ذات خدا، به جنبه ناشناخته و مطلقاً متعال و نوافلاطونی خدا در مقام خالق توجه می‌کند. از نظر وی، «الگوی خالق قرآنی» متضمن خدایی است که از هیچ می‌آفریند؛ در زمان تاریخی عمل می‌کند؛ در همین زمان مخلوقاتش را هدایت می‌کند؛ و به‌نحوی غیرمستقیم می‌توان به او شناخت پیدا کرد.

وی می‌کوشد نشان دهد که چگونه خدایی که از جمله کندی، فارابی، ابن‌سینا، اسماعیلیان، سهروردی و ابن‌عربی معرفی می‌کنند، با گذشت زمان، به‌طوری فزاینده از الگوی خالق قرآنی «بیگانه» می‌شود.

البته ‌وی فیلسوفان اسلامی متأخری را که آرای‌‌شان با الگوی خالق قرآنی متفاوت یا بیگانه است «نامعتبر» یا «غیراسلامی» نمی‌داند، بلکه صرفاً به «متفاوت بودن» آنها حکم می‌کند. نتون، در نهایت، نتیجه می‌گیرد که مفهوم بیگانگی، نوعی متفاوت از الگوی الهیاتی فراهم می‌آورد که همچنان می‌تواند به‌طوری موجّه تحت چتر «اسلامی» قرار گیرد، زیرا این الگو سوابق قابل‌توجهی در جنبه‌های تنزیهی الوهیت قرآنی دارد.