خواندنی‌ها با برترین‌ها (۱۵۵)

برترین ها - محمودرضا حائری: در این شماره از خواندنی ها با اثری از النا فرانته، نویسنده ناشناس ایتالیایی، پژوهشی درباره تجدد در ژاپن، کتابی در وهابیت و... آشنا شوید.

دختر گمشده

• النا فرانته
• ترجمه ی ابوالحسن حاتمی
• کتاب خورشید
• چاپ اول:97

النا فرانته، نام مستعار نویسنده‌ای است که سال ١٩٤٣ در شهر ناپل ایتالیا به دنیا آمد. فرانته نویسنده‌ای منزوی است، نویسنده‌ای که با انتخاب اسم مستعار نشان داده، حریم خصوصی‌اش را ترجیح می‌دهد؛ او مصاحبه‌های رودررو را رد می‌کند و تا به حال عکسی از او منتشر نشده است. فرانته با اعتقاد به اینکه «اگر کتابی حرفی برای گفتن داشته باشد، خواننده‌اش را پیدا می‌کند» در سال ۱۹۹۱ و کمی پیش‌تر از انتشار نخستین رمانش، «عشق آزاردهنده»، در نامه‌ای به ناشرش از او درخواست کرد حافظ راز هویت واقعی‌اش باشد؛ فکر می‌کند گمنامی فضایی با خلاقیتی کاملا آزاد برای او فراهم می‌کند.

این خلاقیت آزاد منجر به خلق مجموعه چهار جلدی رمان «دوست نابغه من» شد.

النا فرانته با نگارش این مجموعه، ادبیات ایتالیا را در مسیری هدایت کرد که پیش از این ‌چنین مسیری وجود نداشت. کتاب‌های فرانته سرگذشتی از کشمکش‌های درونی زنان باهوش را به تصویر می‌کشد؛ کسانی که مسیر خود را با رفتن به فلورانس و رم و پیدا کردن شغل مناسب هموار می‌کنند و با رویارویی با خاطرات خشونت‌آمیز و تیره جوانی‌شان خود واقعی‌شان را می‌یابند و دچار توهم یافتن راهی برای التیام زخم‌های عاطفی قدیمی می‌شوند. شاید بتوان گفت یکی از شعارهای کتاب‌های فرانته این است که «هیچ‌کس نمی‌تواند گذشته‌اش را پشت‌سر بگذارد.» در دنیای فرانته هم هیچ شخصیتی نمی‌تواند از گذشته‌اش فرار کند.

نوشته‌های این نویسنده از نظر درونی و نزدیکی به دنیای خصوصی آدم‌ها بسیار نیرومند عمل کرده‌اند، گویی نویسنده از دریچه لنزی، ذهن ما را می‌بیند.

تاریخ تجدد در ژاپن

• هاشم رجب زاده
• جهان کتاب
• چاپ اول:97

این کتاب، تاریخِ تجدد و اصلاحات در ژاپن است. یعنی دوره‌ای که درهای آن کشور را به روی جهان گشود، جامعة سنّتی و منزوی‌‌اش را با غرب آشنا کرد و توسعة علمی و صنعتی چشمگیرش را رقم زد. ژاپن در دورة اصلاحات به‌سرعت به یک نیروی برتر تبدیل شد و توانست امپراتوری روسیه را مغلوب سازد. پیروزی ارتش ژاپن بر روسیه سراسر آسیا را تکان داد و حتی در ایران الهام‌بخش مشروطه‌خواهان شد.

کتاب با بررسی زمینه‌های تغییر و گذار از دورة اِدو به عصر تجدد آغاز می‌شود. در ادامه، روبه‌رو شدن ژاپن با دنیای غرب و بنیاد ژاپن نوین (1868-1873م) شرح داده می‌شود. مشروطیت و قانون اساسی مِیجی و سپس حکایت پیروزی ژاپن در دو جنگ بزرگ (جنگ با چین در 1895 و غلبه بر قوای روسیه در 1904-1905 ) از دیگر مباحث کتاب است.

مؤلف *تاریخ تجدّد ژاپن* دکتر هاشم رجب‌زاده، پژوهشگر و استاد ایران‌شناسی و زبان و ادب فارسی در دانشگاه‌های ژاپن است. از او کتاب‌ها و مقالات بسیاری دربارة تاریخ و فرهنگ ژاپن منتشر شده است. او در سال 1388 «نشان گنجینة مقدس» را - به پاس 27 سال تدریس دانشگاهی و تلاش‌ برای معرفی فرهنگ و تمدن ایران به ژاپن و شناساندن فرهنگ و ادب ژاپن به ایرانیان - از دست امپراتور ژاپن دریافت.

زمین ابنای بشر

• پرامودیا آنانتاتر
• ترجمه ی تهمینه زاردشت
• نشر آگه
• چاپ اول:۹۷

وقتي مادرش ــ‌که هندو بودــ مي‌خواست او را به دنيا بياورد، پدرش ــ‌که او هم هندو بودــ زنش را سريع به بندر پراک روي عرشه‌ي کشتي فون هيمسکرک مي‌رساند که در اسکله لنگر انداخته بوده، تا مادرش بچه را آن‌جا به دنيا بياورد و روبرت نه‌فقط رعيت که شهروند هلندي هم باشد. خودش که اين‌طور فکر مي‌کرد. اما بعدها متوجه شدم تولد روي عرشه‌ي کشتي هلندي ابداً بار حقوقي ندارد. شايد رفتارش شبيه يهودي‌هايي بود که موفق شده بودند شهروند امپراتوري روم شوند.

او خودش را با برادرها و خواهرهايش متفاوت مي‌دانست. خودش را هندو نمي‌دانست. اگر فقط يک کيلومتر دورتر از آن کشتي، مثلاً در بارانداز پراک يا روي قايق سمپن مادورايي به دنيا مي‌آمد و شهروند مادورا مي‌شد، رفتارش کمي فرق مي‌کرد. اما خوب، من که مي‌دانستم چرا لاف مي‌زند که به دخترهاي هندو علاقه‌اي ندارد.

با تظاهر به اين‌که واقعاً شهروند هلندي است، تک و تا مي‌کرد تا واقعاً مثل هلندي‌ها رفتار کند. فقط به‌خاطر آينده‌ي زاد و رود احتمالي‌اش. و اميدوار بود در آينده، موقعيت و حقوقي بالاتر از مردان هندو به دست آورد، بومي که جاي خود دارد.

وهابی و وهابیت

• سر هارفورد جونز
• ترجمه ی مانی صالحی علامه
• نشر ثالث
• چاپ اول:97

اکنون حدود یک قرن از زمانی می گذرد که عربی به نام عبدالوهاب از قبیله تمیم از سرزمین نجد خارج شد تا در مدارس مختلف خاورمیانه ، علوم دینی و روحانی بیاموزد . او نهایتا به دمشق رفت و در آن جا با پشتکار و تلاش بسیار ، تحصیلاتش را دنبال کرد . دمشق در آن زمان ، شهری بود که عده ای از مشهورترین علمای اسلامی در آن سکونت داشتند .عبدالوهاب از دمشق به شهر درعیه ، در آن بخش از عربستان که سرزمین نجد خوانده می شود رفت و حوالی سال های 1725 و 1724 در آن جا سکونت گزید . و این گام های نخست در شکل گیری وهابیت و تثبیت عربستان سعودی بود.

کتاب حاضر از ابتدای کار وهابیون را تا فتح درعیه توسط سپاهیان محمد علی پاشای مصر در بر می گیرد . برای آگاهی بیش تر خوانندگان ، ادامه کار وهابیون تا زمان حاضر به اختصار آورده می شود و نیز چند جمله ای درباره فاجعه کربلا و نیز غارت حرم نبوی در مدینه که سرهارفورد جونز به اولی فقط اشاره ای کوتاه و دومی اشاره ای غیر مستقیم داشته و توضیحی نداده است.

تاریخ علم

• استیون واینبرگ
• ترجمه ی جمیل آریایی
• انتشارات مازیار
• چاپ اول: ۹۷

بيشتر كتاب‌هاي تاريخ علم را تاريخ‌داناني نوشته‌اند كه از چهره‌هاي علم نبوده‌اند. اينك تاريخ علم را يكي از برجسته‌ترين فيزيكدان‌هاي نظري كيهان‌شناسي و ذرات بنيادي معاصر، استيون واينبرگ، برنده جايزه نوبل فيزيك سال ۱۹۷۹ روايت مي‌كند كه خود در آن نقشي ماندگار دارد. اين كتاب چكيده هزاران سال تلاش آدمي، از يونانيان باستان گرفته تا اعراب و اروپائيان، براي درك جهان هستي است، روايتي بس خواندني و عالمانه از اين ميراث كهن. «تاريخ علم داستاني است كه دانشمنداني چون من در آن سهم داريم.

دانشي از پژوهش‌هاي گذشته مي‌تواند چراغ راه پژوهش‌هاي امروزي و ياري‌رسان آن باشد و براي برخي از دانشمندان، دانش تاريخ علم الهام‌بخش پژوهش‌هاي كنوني آن‌هاست. با وجود اين، اميدواريم پژوهش‌هاي امروزي ما بخشي، هر چند ناچيز، از تاريخ بزرگ علوم طبيعي باشد.»