پیام هشدار به آسیب دیدگان چشمی در حوادث اخیر

تابناک: حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ که منجر به مجروحیت و  جانباختن شماری از هموطنان شد، برای برخی از آسیب‌دیدگان، عوارضی فراتر از روزهای نخست به جا گذاشته است.

در میان مجروحان، افرادی بر اثر برخورد ساچمه و یا دلایل دیگر، دچار آسیب‌های چشمی شده‌اند؛ آسیب‌هایی که به گفته متخصصان، در صورت بی‌توجهی یا توقف روند درمان، می‌تواند تا مرز نابینایی پیشروی کند.

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی طی هفته‌های اخیر چندین بار با صدور اطلاعیه‌هایی از تمام مجروحان این حوادث خواسته تا بدون دغدغه از عواقب امنیتی یا اجتماعی، به مراکز تخصصی چشم‌پزشکی مراجعه کنند. اکنون اما چشم‌پزشکان نیز با هشدار نسبت به عوارض دیرهنگام این آسیب‌ها، پای سخن را فراتر گذاشته و بر «تکمیل دوره درمان» تأکید دارند.

 آسیب ساچمه، آرام اما پیشرونده است

دکتر معصومه سجادی، فوق تخصص شبکیه، در تشریح ماهیت این آسیب‌ها می‌گوید: «برخورد ساچمه با کره چشم، برخلاف ظاهر ساده آن، گاه ایجاد پارگی‌های ریز در لایه‌های داخلی چشم می‌کند که در روزهای نخست، علائم واضحی ندارد. همین آسیب‌های به‌ظاهر کم‌اهمیت می‌تواند ماه‌ها بعد به جدا شدن شبکیه یا خونریزی مزمن منجر شود.»

دکتر سجادی با تأکید بر لزوم مراجعه فوری مجروحانی که هنوز به مراکز درمانی مراجعه نکرده‌اند، به گروه دیگری از بیماران هشدار داد: «بسیاری از مجروحان پس از درمان اولیه یا جراحی اورژانس، گمان می‌کنند دوره درمان تمام شده است. این باور کاملاً اشتباه است. آسیب‌های نافذ چشم نیازمند مراقبت‌های تکمیلی و پیگیری‌های منظم است. مراجعه برای ویزیت‌های بعدی و انجام اقداماتی مثل ترمیم ساختمان چشم، برای حفظ بینایی حیاتی است.»

درمان در زمان طلایی

دکتر پرستا، دیگر چشم‌پزشک و جراح  نیز با اشاره به مواردی از مجروحانی که به‌موقع مراجعه نکرده‌اند، نسبت به عواقب تأخیر هشدار می‌دهد. به گفته این فوق‌تخصص، «در آسیب‌های چشمی ناشی از ساچمه، ساعت‌ها و دقیقه‌های اولیه تعیین‌کننده است. ورود جسم خارجی به داخل چشم اگر ظرف ۲۴ ساعت اول خارج نشود و ترمیم نشود، التهابات شدید و تخریب غیرقابل بازگشت شبکیه را رقم می‌زند.» دکتر پرستا همچنین بر ضرورت آگاهی‌بخشی به مجروحانی که جراحت آن‌ها در نگاه اول سطحی به نظر می‌رسد، تأکید می‌کند.

خطر پنهان عفونت و التهاب خاموش

دیگر متخصصان چشم‌پزشکی نیز بر این باورند که یکی از مهم‌ترین خطرات پس از آسیب ساچمه، بروز عفونت‌های درون چشمی و التهاب‌های کنترل‌نشده است. این عوارض اغلب به‌تدریج و طی هفته‌ها خود را نشان می‌دهند و در صورت عدم پیگیری، تخریب شبکیه را تسریع می‌کنند.

جامعه پزشکی ایران در هفته‌های اخیر تلاش کرده این پیام را به گوش مجروحان و خانواده‌هایشان برساند که «مراجعه به مراکز درمانی نه تنها هیچ تبعاتی ندارد، بلکه تنها راه نجات بینایی است.» با این حال، به نظر می‌رسد همچنان برخی از آسیب‌دیدگان به دلایل مختلف از مراجعه مجدد یا آغاز درمان طفره می‌روند.

وزارت بهداشت نیز با در اختیار گذاشتن ظرفیت مراکز تخصصی و بیمارستان‌های منتخب چشم‌پزشکی، اعلام کرده است که تمامی خدمات تشخیصی و درمانی برای این مجروحان به‌صورت رایگان و محرمانه انجام خواهد شد.