نگاهی به بیم و امید حصر ۱۰ساله

روزنامه اعتماد: شماره ۷ مهرماه ۹۹ اعتماد، با تيتر و به‌ خصوص عكسي روي پيشخوان روزنامه‌فروشي‌ها رفت كه احساساتي دوگانه ميان مخاطبان، دست‌كم گروهي كه به جناح اصلاحات متمايلند به‌ويژه محصوران سال ۸۸ علاقه‌مند.

آنها خوشحال بودند از اينكه بالاخره پس از حدود ۱۰ سال، حصر رسانه‌اي شيخ محصور شكسته و تصويرش، عكس نخست يك روزنامه كثيرالانتشار ايراني است و در عين حال غمگين و نگران، از اينكه اين عكس مهدي كروبي را روي تخت بيمارستان، در حالي تصوير مي‌كرد كه تيتر گزارش از اين قرار بود: «شيخ محصور زير تيغ جراح»؛ گزارش و گفت‌وگويي با همسر دبيركل محصور حزب اعتمادملي كه به نقل از فاطمه كروبي، از اين حكايت داشت كه عمل جراحي اوايل مهرماه ۹۹ مهدي كروبي هفتمين عمل جراحي او در اين حدود ۱۰ سالي است كه از حصر خانگي‌اش مي‌گذرد و البته همچون كليت آن رويداد سياسي-رسانه‌اي كم‌نظير، در ادامه باز به نقل از فاطمه كروبي از اين مي‌گفت كه شيخ محصور باوجود وضع نامساعد جسماني، روحيه‌اي قوي دارد و نه‌تنها روحيه‌اش را از كف نداده كه حتي به همسر و ديگر اعضاي خانواده نيز كه حالا چندصباحي است ارتباط‌شان با پدر خانواده اندكي تسهيل شده، روحيه مي‌دهد.

«گشايش در وضعيت حصر محصوران» البته تعبيري است كه به ‌واقع هنوز هم نمي‌توان از آن با قطعيت در يك اظهارنظر سياسي يا رسانه‌اي استفاده كرد اما در اين چند سال گذشته، به‌ويژه باتوجه به كهولت سن محصوران و مشكلات جسماني كه براي آنها، به‌ويژه مهدي كروبي ايجاد شده، از اين و چنين تعابيري اينجا و آنجا شنيده‌ايم. اوايل مهرماه امسال كه از همين عمل جراحي مهدي كروبي خبر داديم، به نقل از حسين كروبي نوشتيم كه شيخ محصور تنها در مدت يك ماه تا پيش از آن عمل جراحي، ۴ دفعه زمين خورده كه يك بار به شكستن دستانش منتج شده و نوبت آخر هم كه كارش را به عمل جراحي روي يكي از مهره‌هاي كمرش كشانده است.

اما اين آخرين خبر نگران‌كننده از سلامت جسماني كروبي نبود و اوايل همين هفته‌اي كه حالا در انتهايش قرار داريم هم باز خبري به‌ نقل از فاطمه كروبي منتشر شد كه از معاينه چشمان شيخ محصور توسط حسن قاضي‌زاده‌هاشمي، وزير پيشين بهداشت و تشخيص اين جراح و چشم‌پزشك حاذق مبني بر «عفونت چشمي ناشي از عمل جراحي» خبر داد كه پيش‌تر روي چشمان شيخ محصور انجام شده بود.

اين مدت اما همزمان با افزايش تعداد اخبار نگران‌كننده از سلامت جسماني كروبي، اخباري كه از حدود دو، سه سال پيش در ارتباط با ديدارهاي محدود شيخ محصور با برخي دوستان و آشنايان به گوش مي‌رسيد نيز نسبتا بيشتر شده و حالا در آخرين خبر، ظاهرا علي عبدالعلي‌زاده نيز موفق به ديدار با كروبي شده است. به‌ خصوص كه اگرچه اين دو، سه سال، تنها ديدار با اعضاي نزديك خانوده و آشنايان براي كروبي ميسر بود، حالا دو، سه ماهي است كه خبرهايي از انجام دو، سه ديدار با چند چهره سياسي نيز منتشر شده است. ديدارهايي كه اغلب در منزل شيخ قدرت عليخاني، نماينده اسبق مجلس برگزار شده و پس از ديدار با چند روحاني عضو مجمع روحانيون مبارز، دايره ملاقات‌كنندگان از برخي اعضاي حزب اعتمادملي نيز فراتر رفت و به غلامحسين كرباسچي، دبيركل كارگزاران و محمدقوچاني، سردبير ارگان رسانه‌اي اين تشكل اصلاح‌طلب رسيد.

اين روند گشايش‌هاي نسبي اما اگرچه حالا بيش از پيش ممكن شده و هر از گاه اخباري از آن مي‌شنويم اما آغاز آن نه به امروز و ديروز، بلكه دست‌كم به همان دو، سه سال پيش بازمي‌گردد. زماني كه پس از سپري شدن حدود نيمي از عمر مجلس، اصلاح‌طلباني كه با نام «اميد» به پارلمان راه يافته بودند و در فراكسيوني به همين نام، يكي، دو سالي را در خفا و پشت‌پرده به رايزني و ديدار با اين مسوول و ملاقات با آن مقام پرداختند، به اين نتيجه رسيدند كه بايد با تشكيل كميته‌اي رسمي و علني، كار را با شفافيتي دوچندان دنبال كنند. پس فروردين‌ماه ۹۷ بالاخره «كميته رفع‌ حصر» در فراكسيون اميد مجلس دهم تشكيل شد و نمايندگاني چون قاسم ميرزايي‌نيكو، غلامرضا حيدري و محمد كاظمي، با همراهي چند نفري ديگر چون الياس حضرتي، محمود صادقي و پروانه سلحشوري و البته علي مطهري با جديتي دوچندان پيگير وضعيت محصوران شدند و تلاش‌شان اگرچه حتي تا آخرين روز كار مجلس دهم و نيز تا به امروز، به «رفع حصر» نينجاميد، اما چندي بعد از تشكيل كميته، برخي اعضا از جمله قاسم ميرزايي‌نيكو از تهيه فهرستي توسط محصوران براي انجام ملاقات با نزديكان خبر دادند.

هرچند همان زمان نيز تاكيد شد كه ميرحسين موسوي و زهرا رهنورد ابتدا حاضر به اين كار نشده و در ادامه هم زمزمه‌هايي از اين به گوش رسيد كه ۷، ۸ نفري از اعضاي نزديك خانواده آنها، هر از گاه موفق به ديدار با محصوران كوچه اختر مي‌شوند. هرچه بود اما حالا در شرايطي كه ميرحسين موسوي و زهرا رهنورد نيز چون مهدي كروبي، ۱۰ سال سخت را در حصر گذرانده و وضع سلامت جسماني آنها نيز همچون شيخ محصور، چندان تعريفي نيست، دست‌كم مي‌توان به اين اميدوار بود كه گشايش‌هايي كه چند سالي است از آن صحبت مي‌شود، آهسته آهسته رنگ واقعيت به خود مي‌گيرد؛ آن‌ هم در شرايطي كه اين مدت طيفي خاص از فعالان سياسي-رسانه‌اي مخالف رفع ‌حصر، از آنچه به عنوان گشايش در وضع محصوران مطرح شد، به عنوان دستاويزي براي تحقير مصائب محصوران استفاده كردند.

گشايشي كه شايد بتوان با اغماض از تحقق نسبي‌شان ظرف همين يكي، دو ماه اخير گفت و اميدوار بود تا شايد در ادامه، آن‌طور كه انتظار است، محقق شوند. آنچه اما تا اينجاي كار مي‌توان با قطعيت از آن سخن گفت اين است كه اخيرا، ديدار با يك چهره سياسي ديگر نيز براي شيخ محصور ممكن شده و او به ‌تازگي با علي عبدالعلي‌زاده به گفت‌وگو نشسته است. سياستمداري اصلاح‌طلب و از جمله وزراي كابينه اصلاحات كه از قضا در آستانه انتخابات ۸۸ به جمع گروه بزرگ اصلاح‌طلباني پيوست كه در كمپين «تغيير» به حمايت از كانديداتوري كروبي كمر بسته بودند.

حالا بنا بر پيگيري‌ها علي عبدالعلي‌زاده نيز موفق به ديدار با شيخ محصور شده و با اين حساب مي‌توان گفت كه وزير مسكن دولت اصلاحات، تا اينجاي كار آخرين سياستمداري است كه با رييس مجلس اصلاحات به گفت‌وگو نشسته است.