ویتامینی که نباید از آن غافل شد

مجله سیب سبز: با بالا رفتن سن، قابلیت بدن شما برای جذب ویتامین B۱۲ از غذا کند و کندتر می‌شود تا آنجا که از هر ۱۰۰‌زن ۴۰‌تا ۵۹‌ساله، ۴‌نفر دچار کمبود ویتامین‌ B۱۲ هستند و بسیاری هم در آستانه آن قرار دارند. عدم مصرف گوشت، مصرف برخی داروهای خاص مانند متفورمین (که اغلب برای افرادی تجویز می‌شود که دیابت نوع ۲ یا سندرم تخمدان پلی‌کیستیک دارند) یا بعضی داروهای مخصوص سوزش معده و حتی انجام جراحی برای کاهش وزن، همه و همه می‌توانند احتمال بروز این کمبود را افزایش دهند.

نتایج ناشی از کمبود این ویتامین می‌تواند خود را در قالب خستگی مفرط تا ضعیف شدن بینایی نشان دهد. اگر این علائم برای‌تان آشنا هستند، از پزشک‌تان بخواهید تا برای‌تان آزمایش خون بنویسد تا سطح آن را بدانید. اگر سطح آن پایین بود، مصرف یک مکمل یا تزریق آن ظرف چند هفته این کمبود شما را برطرف خواهد کرد.


به سختی می‌توانید بیدار بمانید؟

خستگی یکی از نخستین علائم کمبود ویتامین ‌B۱۲ است؛ خستگی به معنای اینکه باوجود خواب کافی یا حتی بیش از حد نیاز، باز هم دوست دارید بخوابید و نمی‌توانید بیدار بمانید. علتش آن است که بدن شما برای تولید گلبول‌های قرمز متکی به این ویتامین است؛ همان‌طور که می‌دانید گلبول قرمز اکسیژن را به اندام‌های بدن می‌رساند و بدون وجود اکسیژن کافی در سلول‌ها احساس خستگی خواهید داشت و مهم نیست که چقدر طول بکشد تا بخوابید. خستگی می‌تواند نشانه خیلی چیزها باشد، بنابراین اگر تنها نشانه‌ای که در خود می‌بینید، حس خواب آلودگی است، نمی‌توانید چنین بپندارید که دچار کمبود B۱۲‌ هستید.

کسل و ضعیف هستید؟

اگر عضلات‌تان اکسیژن کافی از گلبول‌های قرمز دریافت نکنند، بیشتر حالت نرم خواهند داشت. دکتر چانتال موسِس در این باره می‌گوید: شغل من بسیار طاقت‌فرسا و پرزحمت است، بنابراین مدام به این مسئله فکر می‌کردم که شاید بدنم دچار خستگی شده، شاید به‌خوبی غذا نمی‌خورم، اما ۶ماه قبل فهمیدم که ضعف و تنبلی من به‌خاطر کمبود ویتامین ۱۲‌ ‌B است.


احساسات عجیبی را تجربه می‌کنید؟

خانم ملانی کارمازیان ۴۴‌ساله که پزشکان تشخیص دادند دچار کمبود ویتامین‌ ۱۲‌ B است درباره تجربه خود می‌گوید: انگار که از فرق سر تا نوک پایم جریان الکتریسیته رد می‌شد.

سایر افرادی که دچار چنین حالتی بودند احساس کرختی و حس سوزن‌سوزن شدن در بدن‌شان را تجربه کردند. این دردهای عجیب همه ناشی از آسیب وارد شدن به عصب‌هاست که در نتیجه کمبود میزان اکسیژن در سلول‌ها رخ می‌دهد. کمبود اکسیژن هم خود، از نتایج کمبود ویتامین ۱۲‌ ‌B است.

کلیدهای‌تان را در یخچال می‌گذارید؟

کلید خود را در یخچال جا می‌گذارید؟ یا آنکه به سختی اسم برادرزاده یا خواهرزاده‌تان را به یاد می‌آورید؟ شاید با خود فکر کنید که این علائم زوال عقل است، اما در برخی مواقع علتش کمبود ویتامین‌ B۱۲ است. پائولین اسمیت ۵۶‌ساله که دچار کمبود ویتامین ‌B۱۲ بود، درباره تجربه خود می‌گوید: «یک آن نتوانستم به یاد بیاورم که چطور باید چک بنویسم. من این حالت را در بیماران سالخورده‌ای که دچار آلزایمر می‌شوند، دیده‌ام.


اما زمانی که شما آزمایش خون می‌دهید و در آن کمبود B۱۲ مشخص می‌شود، شروع می‌کنید به مصرف مکمل‌ها و علائم این حالت‌ها هم کمرنگ می‌شود.» پس شما هم می‌توانید با یک تست خون این موضوع را بررسی کنید.

احساس لرزش یا سردرگمی دارید؟

از دیگر علائم شایع کمبود ویتامین ‌B۱۲ عدم تعادل است. در این زمینه، محققان میزان ویتامین‌ B۱۲ بیمارانی را که به‌خاطر سرگیجه تحت درمان قرار گرفتند با داوطلبان صددرصد سالم مقایسه کردند.

نتایج نشان داد بیمارانی که دچار سرگیجه بودند نسبت به افراد داوطلب حدود ۴۰درصد کمتر ویتامین B۱۲ مصرف می‌کردند.

غذاها برای‌تان بی‌مزه هستند؟

حدود نیمی از مردمی که کمبود شدید ویتامین B۱۲ دارند معمولا زبان‌شان خصوصا در کناره‌های آن برجستگی‌های ریز و درشت ندارد. اغلب این افراد از احساس سوزش یا دردناکی زبان می‌نالند، خصوصا در انتهای زبان و از آنجا که اکثر این برجستگی‌های ریز و درشت حاوی پرزهای چشایی هستند، اگر بسیاری از آنها از بین برود حتی خوشمزه‌ترین غذاها هم برای‌تان طعم خوبی نخواهد داشت. در‌واقع خانم‌هایی که دچار کمبود ویتامین B۱۲ هستند به‌خاطر آنکه زیاد از طعم غذا لذت نمی‌برند، اغلب دچار کاهش وزن می‌شوند.

اشک‌تان دم مشک‌تان است؟

کمبود ویتامین B۱۲ باعث تغییر خلق‌و‌خوی شما شده و اغلب به افسردگی یا تشویش می‌انجامد.


پزشکان هنوز مطمئن نیستند که چرا این مسئله خطر افسردگی شما را افزایش می‌دهد، اما برخی تحقیقات نشان می‌دهد که ویتامین B۱۲ در سنتز ترکیبات مغزی مانند سروتونین و دوپامین که به تنظیم خلق‌و‌خوی بدن کمک می‌کند، دخیل است، بنابراین اگر کمبود ویتامین ‌B داشته باشید با هر موضوع کوچک به شدت ناراحت شده و اشک می‌ریزید.

رنگ‌تان مثل گچ دیوار است؟

اگر رنگ قرمز پوست‌تان تقریبا رو به زردی می‌زند، کمبود ویتامین B۱۲ می‌تواند عامل آن باشد. با‌وجود این کمبود، سلول‌های قرمز خون شما بسیار آسیب‌پذیر بوده و به‌راحتی تخریب می‌شوند و این به انتشار رنگدانه بیلیروبین منتهی می‌شود که به پوست، رنگ و روی زرد می‌دهد.