تک‌فرزندان، تک‌فرزندی را چگونه می‌بینند؟!
۷۲۵۶۸۵
۱۱ خرداد ۱۳۹۷ - ۰۷:۳۷
۶۷۲۵
محققان کشورمان در پژوهشی جالب، ابعاد مختلف زندگی تک‌فرزندان را مورد بررسی قرار داده و این پدیده را از دید خود این افراد سنجیده‌اند.

خبرگزاری ایسنا: محققان کشورمان در پژوهشی جالب، ابعاد مختلف زندگی تک‌فرزندان را مورد بررسی قرار داده و این پدیده را از دید خود این افراد سنجیده‌اند.

تک‌فرزندی پدیده جدیدی نیست و در گذشته نیز خانواده‌­های تک­‌فرزند وجود داشته‌­اند. اما این نوع تک‌فرزندی، درگذشته چندان به میل و خواسته خانواده‌­ها گره نخورده بود و اگر خانواده‌­ای با یک فرزند، عمر خود را سپری می‌­کرد، این خواسته چندان به انتخاب خانواده وابسته نبود. لذا این حالت را می‌توان تک­‌فرزندی طبیعی نام نهاد. به‌عبارت‌دیگر، این نوع تک­‌فرزندی الگوی غالب فرزندآوری نبود، بلکه باروری در سطح بسیار بالایی بود و اغلب خانواده‌­ها تعداد زیادی فرزند داشتند که برخی از این فرزندان بر اثر مرگ­‌و­میر بالا، جان خود را از دست می‌­دادند.

اما تصور بر این است که در جامعه امروز، نگرش خانواده‌­ها به فرزندآوری و تعداد فرزندان تغییر کرده است. به‌بیان‌دیگر، امروزه خانواده‌­ها به تک­‌فرزندی ارادی گرایش پیدا کرده‌­اند. وقوع این نوع تک‌فرزندی، به­‌دلیل شرایط نامساعد بهداشتی یا مرگ­‌ومیر بالا نیست، بلکه والدین به‌­طور ارادی و به دلخواه خود به داشتن یک فرزند اکتفا می‌­کنند. این تغییر در ساختار خانواده و کاهش تعداد فرزند، تغییر در روابط درون خانواده را نیز به همراه داشته و کیفیت زندگی تک‌فرزندان را تحت تأثیر قرار داده است. بر این اساس، خانواده‌­های تک­‌فرزند با محدودیت ایفای نقش مواجه­‌اند. زیرا فرزند، امکان ایفای نقش خواهر یا برادر را ندارد و از قابلیت­‌ها و مهارت­‌هایی که در روابط بین خواهر و برادر شکل می­‌گیرد، محروم است. از این‌رو، ماهیت تجربه تک‌فرزندی و اینکه چگونه به منزله پدیده­‌ای اجتماعی ابراز می‌­شود، باید دقیقاً مطالعه شود تا فهم عمیق‌­تری از ویژگی­‌های این پدیده حاصل شود.

در این رابطه، محققانی از دانشگاه اصفهان تلاش کرده‌اند در مطالعه‌ای پژوهشی تجربه زندگی تک‌فرزندان را از پدیده تک‌فرزندی با تأکید بر دختران بالای 18 سال بررسی کنند.

درواقع، این پژوهش با اتخاذ رویکرد پدیدارشناسی به توصیف تجربه زندگی دختران بالای 18 سال تک‌­فرزند ساکن در شهر تهران پرداخته است.

از تحلیل داده‌­های به‌دست‌آمده در این پژوهش، دوازده مضمون اصلی از تجربه شرکت­‌کنندگان پیرامون تک‌فرزندی پدیدار شد که می­‌توانند تجربه زیسته آن­ها را به تصویر بکشند. این مضمون­‌ها شامل موارد زیر هستند: حکمرانی در خانواده، در حسرت موقعیت دیگری، توقعات افراطی، تنهایی، نیاز به حمایت خانوادگی، در جست‌­وجوی جبران بودن، پیوند اعتباری، ضعف در روابط احساسی، نگرانی‌های مخرب، برخورد تربیتی والدین، تعدیل خود و مواجهه با باورهای کلیشه‌­ای.

بر اساس نتایج این تحقیق، تحلیل تجارب زندگی افراد تحت بررسی نشان می‌­دهد که حکمرانی در خانواده یکی از مضمون­‌های بسیار مهم در تجربه تک فرزندی است. این مضمون به مزایای خاصی اشاره دارد که از زمان تولد همراه تک‌فرزند است. این موارد شامل مهیابودن همه امکانات، رقیب نداشتن و تقسیم نشدن آن‌ها هستند.

در این پژوهش، افراد در بخشی از تجربه خود به واکنش دیگران اشاره داشتند که معمولاً با بزرگ­نمایی جنبه­‌های ظاهری و رؤیت­‌پذیر زندگی تک­‌فرزند و نادیده‌­انگاشتن جنبه­‌های نامشهود و پنهان زندگی آن­ها در حسرت جایگاه او به سر می‌برند. این افراد، از طریق تعاملات اجتماعی، از موقعیت خود، آگاهی بیشتری می‌یابند و به تفاوت­های سبک زندگی خود با دیگران بیشتر واقف می­‌شوند. درواقع، تک‌­فرزند با دیدن روابط خواهر/ برادری بین دوستان و هم­سالان به بازاندیشی می‌­پردازد و موقعیت خود را مرتباً در مقایسه با دیگران محک می‌­زند و مورد تأمل قرار می‌­دهد. این ارزیابی به تک‌فرزند کمک می­‌کند تا درک کامل‌تری از ماهیت تجربه تک­‌فرزندی داشته باشد.

یکی دیگر از نکات مورد اشاره در این پژوهش، مسئله توقعات افراطی است. این تجربه به انتظارات غیرواقع‌بینانه اشاره دارد و از طریق دو مضمون فرعی انتظارات افراطی والدین و انتظارات افراطی تک‌فرزند بازنمایی می­شود. انتظارات افراطی والدین، به انتظارات آن‌ها در قبال سرمایه ­گذاری همه­ جانبه برای تنها فرزند خانواده اشاره دارد. وقتی همه امکانات و توجهات به یک نفر اختصاص دارد، به همین میزان سطح انتظارات و توقعات از او نیز بالا می­رود. از سوی دیگر، چنانچه همه امکانات در خدمت تک‌فرزند قرار داشته باشد، ممکن است بر اثر تربیت نادرست، انتظارات تک‌فرزند به طرز نامناسب رشد کند. در چنین مواقعی، تک‌فرزند در مواجهه با واقعیت­‌های اجتماعی زندگی روزمره دچار سرخوردگی می‌شود.

دکتر بهجت یزدخواستی، دانشیار جامعه‌شناسی دانشگاه اصفهان و همکار محققش که انجام این پروژه پژوهشی را به عهده داشته‌اند، می‌گویند: «مسئله بعدی، ضعف در روابط احساسی است. در کل، توانایی افراد در هدایت رفتارهای هیجانی مشتمل بر سه درون­مایه فرعی احساسات تجربه نشده، پنهان­سازی حالات درونی و زودرنج و حساس است. مضمون احساسات تجربه نشده به توصیف احساساتی می‌­پردازد که تک‌فرزند امکان تجربه آنها را نداشته است. در پنهان‌سازی، فرد در موقعیت‌­هایی برای پیشگیری از ایجاد ناراحتی برای والدین از گفتن واقعیت طفره می­رود یا سعی می­کند مسائل و مشکلات خود را بروز ندهد و احساسات خود را پنهان کند. در مضمون زودرنج و حساس بودن، حمایت شدید و دائمی از تک‌فرزند و تأمین همه خواسته‌­های او ممکن است میزان تحمل فرد را در دستیابی به خواسته­‌ها کاهش دهد».

محققین فوق می‌افزایند: «در یک نتیجه‌گیری کلی، تجربه زندگی افراد مورد بررسی نشان می­دهد که تک‌فرزندها معمولاً به لحاظ مهارت­های زندگی و توانمندی‌­های فردی متفاوت­اند و این تفاوت اغلب خود را به‌صورت افراط یا تفریط نشان می­دهد؛ چنان‌که هم خود بر این تفاوت مهر تأیید می­زنند و هم بر نظر افراد جامعه نسبت به وجود بخشی از این تفاوت­‌ها اذعان دارند».

یزدخواستی و همکارش ادامه می‌دهند: «البته نباید ازنظر دور داشت که تک‌فرزندها به دلیل فقدان تضاد منافع معمولاً از امکانات، آزادی و توجه حداکثری والدین برخوردارند که این خود سبب بروز برخی مضمون­‌های اختصاصی پیش‌­گفته می­‌شود».

شایان ذکر است که این تحقیق، در مقام توصیف تجربه زیست تک فرزندی بوده تا ضمن افزایش بینش و آگاهی خانواده­‌ها، سیاست­گذاران و برنامه‌­ریزان نسبت به مقوله تک‌فرزندی، آن‌ها را در اتخاذ تصمیمات و سیاست‌­های دقیق­‌تر یاری کند. هرچند به بیان محققین، این موضوع نیازمند همفکری و بحث بیشتر در مجامع علمی است.

یافته‌های این پژوهش در نشریه «زن در توسعه و سیاست» وابسته به دانشگاه تهران منتشر شده است.

انتشار یافته: 11
در انتظار بررسی:0
Iran, Islamic Republic of
08:59 - 1397/03/11
نه عزیزم.سیاست تک فرزندی را، فشار اقتصادی و خالی بودن سفره ها بر این مردم القا کرده وگرنه کدام خانواده را سراغ دارید از داشتن جگر گوشه ناراحت باشد.عزیزی که این متن را نوشتی،میدانی هر فرزند از لحاظ اقتصادی این روزهاچقدر برای پدر خانواده جگر خونی وشرمندگی به همراه دارد.چه امکاناتی و امتیازاتی برای خانواده های چند فرزندی ارمغان اوردی؟
با این متن لطفا نمک بر زخم های ما نپاش عزیزم.
Iran, Islamic Republic of
09:33 - 1397/03/11
تک فرزندی ها راحتند و واقعا ارامش در زندگی دارند از هر لحاظ
Germany
09:41 - 1397/03/11
اگر قرار هست . در مملکت اینطوری باشیم .
که گرانی فقر و تبعیض بنظرم . بچه ها بی گناهند.
هرچی بچه ها کم یا زیاد در مصیبت زندگی کنند .
نباشند بهتره . مملکت ما از نظر منابع بالقوه غنی می‌باشد .
مدیریت غلط و خود خواهی و قدرت طلبی ما را بسمت جنگ و در گیری پیش می‌برد . و بچه ها آینده خوبی در انتظارشان نیست.
Germany
11:45 - 1397/03/11
من یه دختر دانشجو دارم که خودش از تک فرزند بودنش بسیار راضیه و منم خدا رو شکر میکنم که بیشتر از این بچه نیاوردم.
هیچ وقت کیفیت رو فدای کمیت نباید کرد.
Iran, Islamic Republic of
13:29 - 1397/03/11
تو این شرایط بچه دار شدن هم ظلم به خودمونه و هم بچه.
پاسخ ها
حرف تو حرف.
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۱۱ - ۱۳۹۷/۰۳/۱۱
تک فرزندی چیه ؟ با این همه مشکلات اقازاده ها بابد زیاد فرزند بیاورند چون هم پول دارند وهم کمکی ورفاه زیاد وفکر ازاد والا بخدا
Iran, Islamic Republic of
17:51 - 1397/03/11
تک فرزند در جامعه تنها ،سرخورده ،کم اراده ،بدون پشتوانه و ترسو یا لوس وننر بار میآید
پاسخ ها
همایون
-
۰۸:۲۷ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۱
حرف بیجا
من تک فرزندم و اصلا هیچ کدوم اینا در من نیس
Iran, Islamic Republic of
17:53 - 1397/03/11
اونایی که میگن از کمبود درامد پولدارها ومرفه ها که همشون تک فرزند این دلیلش فقر فرهنگی وفقر اعتقاد وایمان نه فقر اقتصادی
من خودم عاشق بچه ام اما فرهنگ بچه کمتر زندگی بهتر دوبچه کافیست هرکس بچه سوم میاورد مسخره میکردن
الان هم کاملا پیشمانم حیف که زمان ار دست رفت
Iran, Islamic Republic of
21:44 - 1397/03/11
با این وضع اقتصادی و اجتماعی تا ده سال دیگه جمعیت جوان کشور (دهه 60 و 70) که بیشترین جمعیت رو تشکیل می‌داد پا به میانسالی و بدون داشتن شغل و زندگی مناسب می‌رسند، بقیه جوانهای دهه 80 به بعد هم از ترس و نگرانی به آینده شغلی و معیشتی نا معلوم جرات ازدواج ندارند و از پس هزینه‌های آن و آینده بعد از ازدواج بر نمی آیند. ایران با این وضعیت با کمبود نیروی انسانی و کار روبرو خواهد شد که معضلات اجتماعی زیادی رو همراه خواهد داشت.
Iran, Islamic Republic of
23:51 - 1397/03/12
بااین روند مدیریت ،واقتصاد و...بچه کو رخوندید ماازروی حتی یخچال خانه هم خجالت میکشیم وای به حال بچه ی طفل معصوم ....
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج