تجارت تلخ گیس‌های بریده زنان تهرانی

فراز: موهای خودم و دختر ۱۳ ساله‌ام را اواخر شهریور به آرایشگاهی که در آن کار می‌کنم فروختم. هر گیس ۲ میلیون تومان. جالب آن‌که همین موها را به یکی از فروشگاه‌ها در خیابان منوچهری، گیسی بیش از ۵ میلیون تومان فروختند‌...

«موی طبیعی شما را خریداریم»، این محتوای تراکت‌هایی است که این روز‌ها دوباره سطح شهر را پر کرده است. شبیه به تصاویری از گیس‌های قیچی شده که رنگ به رنگ، در صفحات تبلیغی برنامه‌هایی چون دیوار و شیپور جا خوش کرده‌اند. رد زخم قیچی را که بگیری، می‌توانی تصاویری از قصه‌ این موها را در ذهن مرور کنی. موهای رها شده در باد، موهای مچاله شده زیر روسری، موهای بافته شده با کش قرمز، موهای چیده شده، موهای تراشیده شده، موهایی که زنان و دختران هر کدام به یک دلیل، آن‌ها را روی این آگهی‌ها جا گذاشته‌اند.

وقتی موی طبیعی تبدیل به تجارت شد

همزمان با آغاز اولین زمزمه‌های اکستنشن موی طبیعی در آرایشگاه‌ها سنگ بنای یک تجارت میلیاردی در ایران گذاشته شد. حال بیش از ۱۵ سال از آن روز‌ها می‌گذرد و موی طبیعی، کماکان مشتری‌های خاص خودش را دارد. شاید روزگاری فروش موی طبیعی برای این بود که مو‌ها در سطل زباله آرایشگاه‌ها حیف نشود‌. اساسا از همین نقطه یعنی آرایشگاه‌ها نیز خرید و فروش موهای طبیعی آغاز شد. اما آرام آرام، مسائل اقتصادی، هدف اصلی چیدن مو‌ها به مقصد فروشگاه‌های تهیه کلاه‌گیس، آرایشگاه‌ها و صفحات مجازی شد.

پیشتر در گزارشی با عنوان خانم‌های تهرانی چقدر در آرایشگاه‌ها هزینه می‌کنند؟ برایتان نوشتیم که خدمات اکستنشن مو، از جمله گرانقیمت‌ترین خدمات آرایشگاه‌هاست که هر سه ماه نیاز به ترمیم دارد. در مناطق متمول‌تر تهران، برای اینکار از موهای طبیعی استفاده می‌شود که شاخه‌ای حداقل ۲۰۰ هزار تومان و هزینه تمام شده آن حداقل ۲۰ میلیون تومان تعریف می‌شود. این رقم گاهی ممکن است تا ۵۰ میلیون تومان هم برسد. در مرکز شهر هر شاخه موی طبیعی بین ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومان، در نواحی جنوبی تهران، هرشاخه موی مصنوعی ۱۰ تا ۲۰ هزار تومان و در مجموع تا ۲ میلیون تومان قیمت‌گذاری می‌شود.

قیمت از ۳۰۰ هزار تا ۱۰ میلیون تومان!

یکی از خریداران مو‌های طبیعی در گفت‌و‌گو با «فراز» درباره شیوه قیمت‌گذاری و خرید موهای طبیعی می‌گوید: «قیمت موی طبیعی بستگی به ضخامت، حجم، بلندی و سلامت مو دارد. طبیعتا موی طبیعی که حتی رنگ هم نشده و پوسته و قارچ نداشته، قیمت بالاتری نسبت به موهای رنگ شده دارد؛ حتی اگر مو تماما سفید اما سالم و رنگ نشده باشد. موهای طبیعی اکثرا به صورت کیلویی خریداری می‌شوند، بین ۳۰۰ تا ۶۰۰ تومان. البته خرید بر اساس اندازه مو نیز داریم که برای موهای ۴۰ سانت به بالاست که برای اکستنشن و کلاه‌گیس مناسب باشد. قیمت هم از ۸۰۰ هزار تومان شروع می‌شود و تا ۵ میلیون تومان می‌رسد. البته افرادی را هم می‌شناسم که تا ۱۰ میلیون تومان موی طبیعی را خریداری می‌کنند. فکر می‌کنم سقف قیمت همین حدود باشد».

طبق گفته‌های این فروشنده مو میزان فروش مو‌ها نسبت به همین بازه زمانی در سال گذشته دست کم ۵۰ درصد بیشتر شده است. اتفاقی که بحران شرایط اقتصادی کاملا آن را توجیه می‌کند. فضای مجازی نیز سبب شده بسیاری از زنان و دختران که برای امرار معاش با مشکل مواجه هستند، دست کم یک بار هم که شده به فکر فروش موهای خود یا فرزندانشان افتاده باشند!

موهای خودم و دخترم را فروختم!

ماریا شاید یکی از چند صد زنی باشد که برای مسائل مالی دست به فروش مو‌ زده است. او ۳۸ ساله و سرپرست خانوار است و در یک آرایشگاه در منطقه جیحون تهران کار می‌کند. او می‌گوید: «موهای خودم و دختر ۱۳ ساله‌ام را اواخر شهریور به آرایشگاهی که در آن کار می‌کنم فروختم. هر گیس ۲ میلیون تومان. جالب آن‌که همین موها را به یکی از فروشگاه‌ها در خیابان منوچهری، گیسی بیش از ۵ میلیون تومان فروختند‌».

ارزآوری کلاه‌گیس طبیعی

طی سال‌های اخیر تعداد بالای مشتریان کلاه‌گیس یا اکستنشن با موی طبیعی بسیاری از اهالی بازار را به فکر وا داشته تا واردات موی طبیعی را از کشورهای دیگر آغاز کنند. «همشهری» در گزارشی به نقل از یکی از متصدیان فروش لوازم آرایش و زیبایی می‌نویسد که در بازار تهران و محدوده ۱۵ خرداد و بازار سلطانی چند واردکننده بزرگ موی طبیعی از کشورهای چین و هند وجود دارد که به جز تهران در نقاط کشور مشتری ثابت دارند و از این طریق سود زیادی به دست می آورند. قیمت موهای طبیعی وارداتی بالاتر از موهای طبیعی وطنی است و این موضوع به نوبه خود باعث شده تا گیس‌فروشی رونق بیشتری پیدا کند در صورتی که ریسک استفاده از موهای چینی پس از بحران شدید کرونا بالاست و کسی تضمین نمی دهد که استفاده کنندگان این گیس های خارجی بهداشتی و عاری از هرنوع ویروس و قارچ باشند.

همچنین طبق داده های وبسایت آماری «گسترش‌کارآفرینی»، تعرفه واردات کلاه گیس، ۵۵ درصد و آزاد است و ارزش این کالا در کمرک بر حسب کیلو حساب می‌شود. همچنین واردات نیاز به مجوز بهداشت و استاندارد ندارد و تنها به مجوز بازرگانی نیاز دارد. میزان واردات سالانه کلاه گیس در کشور چیزی حدود ٢۴ هزار و ٧۱۴ دلار است.

سوژه ابتدایی این گزارش، از یک تراکت با عنوان «فروش موی طبیعی» آغاز شد. از قصه تلخ ماریا و دختر ۱۳ ساله‌اش که برای امرار معاش‌، موهایشان را می‌فروشند و از سرناچاری، هیزم آتش یک بازار سیاه می‌شوند. بازار سیاه گیس‌هایی که تلخ و غریب، چیده می‌شوند و بر دیوارهای فروش جا‌ می‌مانند...