رتبه ایران در توسعه دولت الکترونیک افت کرد

خبرگزاری مهر: شاخص توسعه دولت الکترونیک، یک شاخص اندازه‌گیری ترکیبی برای سنجش تمایل و ظرفیت استفاده یک دولت از ابزارهای ارتباطات و فناوری اطلاعات برای ارائه خدمات عمومی است. این شاخص براساس بررسی جامع از حضور آنلاین ۱۹۳ کشور عضو سازمان ملل متحد صورت گرفته و در آن ویژگی‌های فنی وب‌سایت‌های ملی و همچنین سیاست‌ها و استراتژی‌های دولت الکترونیک که توسط بخش‌های مختلف به‌منظور ارائه سرویس‌های ضروری بکار گرفته می‌شود، مورد ارزیابی قرار گرفته است.

دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد (UNDESA) هرساله وضعیت دولت الکترونیک کشورها را در مقایسه با یکدیگر مورد ارزیابی قرار می‌دهد که نتایج به‌دست‌آمده دربرگیرنده اطلاعاتی است که ظرفیت و توانایی یک دولت را در به‌کارگیری جامعه اطلاعاتی نشان می‌دهد.

دفتر برنامه ریزی اقتصادی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ، نیز وضعیت توسعه دولت الکترونیک ایران در سال 2016 را که از سوی این دپارتمان اعلام شده است، منتشر کرد. در ادامه با تک شات همراه باشید.

وضعیت ایران در شاخص جهانی توسعه دولت الکترونیک (EGDI) که از سوی دپارتمان امور اقتصادی سازمان ملل متحد اعلام شده ایران را در جایگاه106 در میان 193 کشور جهان قرار داده است.

این درحالی است که در چند سال اخیر، در اسناد بالادستی کشور، بر رشد جایگاه ایران در منطقه و جهان در حوزه دولت الکترونیک و تسهیل ارائه خدمات دولتی به مردم با الکترونیکی کردن این خدمات بارها تاکید شده اما تاکنون این پروژه به بهره برداری رسمی نرسیده است.

ارزیابی خدمات آنلاین و زیرساخت های مخابراتی کشورها

برای ارزیابی شاخص توسعه دولت الکترونیک در کشورها 3 زیرشاخص «خدمات آنلاین»، «زیرساختهای مخابراتی» و «سرمایه انسانی» مورد بررسی قرار گرفته است که زیرشاخص «خدمات آنلاین» براساس داده‌های جمع‌آوری‌شده از پرسشنامه بررسی مستقل 193 کشور عضو سازمان ملل متحد، «زیرساخت‌های مخابراتی» براساس اطلاعات ارائه‌شده توسط اتحادیه جهانی مخابرات و «شاخص سرمایه انسانی» براساس اطلاعات ارائه‌شده توسط سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) با وزن مساوی (هرکدام با وزن یک‌سوم) به دست آمده است.

خدمات آنلاین دولتها، وب‌سایت‌های ملی هر کشور که شامل پورتال‌های مرکزی ملی، پرتال‌های خدمات الکترونیک، پرتال‌های مشارکت الکترونیک و همچنین وب‌سایت‌های مربوط به آموزش، نیروی کار، خدمات اجتماعی، بهداشت و درمان، امور مالی و محیط‌زیست مورد ارزیابی قرار گزفته است.

شاخص زیرساخت‌های مخابراتی نیز مجموع متوسط شاخص‌های برآورد کاربران اینترنت به ازای هر 100 نفر جمعیت، تعداد خطوط تلفن ثابت به ازای هر 100 نفر، تعداد مشترکان تلفن همراه در هر 100 نفر، مشترکین اینترنت ثابت به ازای هر 100 نفر و تعداد امکانات باند پهن ثابت به ازای هر 100نفر را مدنظر قرار داده است.

در شاخص سرمایه انسانی نیز شاخص هایی چون «نرخ باسوادی بزرگسالان»، مورد ارزیابی قرار گرفته است.

دولت الکترونیک ایران در جایگاه 106 جهان

براساس داده‌های اعلام‌شده از سوی دپارتمان امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد (UNDESA) برای سال 2016 میلادی، کشورهای انگلیس، اتریش،کره، سنگاپور، فنلاند و سوئد بالاترین میزان شاخص EGDI را در جهان به خود اختصاص دادند و در این رتبه‌بندی جهانی، ایران رتبه 106 جهانی را به دست آورده که نسبت به سال 2014 یک رتبه تنزل یافته است.

مقدار شاخص خدمات آنلاین در سال 2004 برای ایران 0.16 بوده که در سال 2014 به 0.37 و در سال 2016 به 0.33 رسیده است که از مقدار میانگین جهانی 0.13 کمتر است.

مقدار شاخص زیرساخت‌های مخابراتی نیز در سال 2004 برای ایران 0.09 بوده که در سال 2014 به 0.29 و در سال 2016 به 0.35 رسیده است که از مقدار میانگین جهانی 0.02 فاصله دارد.

مقدار شاخص سرمایه انسانی در سال 2004 برای ایران 0.73 بوده که در سال 2014 به 0.68 کاهش‌یافته و در سال 2016 به 0.71 رسیده که از مقدار میانگین جهانی 0.07 بالاتر است.


در رتبه‌بندی منطقه ‌ای شاخص EGDI ، رژیم اشغالگر قدس با (رتبه 20 جهان)، رتبه اول منطقه را داراست و دو کشور بحرین و امارات متحده عربی به ترتیب در رتبه دوم و سوم ( به ترتیب در رتبه‌های 24 و29 جهانی) قرار دارند.

ایران در میان کشورهای منطقه رتبه 17 را به خود اختصاص داده است و در خدمات آنلاین از مقدار میانگین منطقه 0.18 و شاخص زیرساخت‌های مخابراتی از مقدار میانگین منطقه 0.05 پایین تر بوده اما در شاخص سرمایه انسانی از مقدار میانگین منطقه 0.05 بیشتر است.

در این رده بندی ایران در حوزه خدمات آنلاین رتبه 15 منطقه را دارد و امارات متحده عربی در صدر منطقه است. در بخش زیرساختهای مخابراتی ایران رتبه 16 را به خود اختصاص داده و بحرین در رتبه اول منطقه قرار دارد.

بررسی وضعیت ایران در شاخص EGDI در دولت‌های مختلف با توجه به اطلاعات در دسترس که مربوط به محدوده زمانی دولت هشتم تا دولت یازدهم می شود، نشان می دهد که برغم آنکه عدد شاخص از سال 82 نسبت به سال سوم دولت یازدهم افزایش یافته است و از 0.33 به 0.46 رسیده است اما رتبه کشور در این شاخص بهبود چشمگیری را نشان نمی دهد.

رتبه ایران در این شاخص با شش پله تنزل از رتبه 100 در دولت دهم به 106 در دولت یازدهم رسیده که نشان‌دهنده این موضوع است که سایر کشورها با سرعت بیشتری از کشور ما در حال حرکت به جلو در حوزه دولت الکترونیک هستند.