فروپاشی «حلقه ضدایرانی» ترامپ

جماران: اخراج بسیاری از مشاوران ارشد ترامپ از کاخ سفید در روزهای گذشته، منتقدان توافق هسته ای ایران را دچار سرخوردگی کرده است.

مجله فارن پالیسی در گزارشی نوشت: «جان بولتون» منتقد توافق هسته ای می گوید «استیو بنن» استراتژیست پیشین «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا در ماه ژوئیه از وی خواسته بود تا طرحی را در مورد چگونگی خروج آمریکا از توافق هسته ای ارائه کند.

اما با برکناری بنن و دیگر تندروهای ضد ایرانی در کاخ سفید در هفته های اخیر، جان بولتون منتقد تند توافق هسته ای و نماینده سابق سازمان ملل تصمیم گرفت که طرح خود را روز دوشنبه منتشر کند. او اعلام کرد که نگران این موضوع است که با ادامه چنین روندی دیگر هیچ گاه ایده هایش به ترامپ انتقال نیابد.

بر همین اساس، بولتون در مقاله ای در مجله «نشنال ریویو» نوشته است: «من این گزارش درباره ایران را ارائه می کنم، چرا که با تغییرات کارکنان کاخ سفید، ارائه آن به تیم ترامپ غیرممکن خواهد بود.» او ادامه داد: « گرچه ترامپ زمانی آن قدر لطف داشت که به من می ‌گفت هر موقع خواستی بیا اینجا و من را ببین، اما فکر کنم آن روزها گذشته اند.»

منابع نزدیک به گفت و گوهای ایران در کاخ سفید تایید کرده اند که بولتون دستکم چند هفته به اتاق ترامپ تردد داشته است. تا جایی که حتی زمانی احتمال جایگزینی وی به جای «هربرت مک مستر» به عنوان مشاور امنیت ملی مطرح شد.

یک منبع می گوید بولتون این پیشنهاد را رد کرده و در انتظار پست بهتری است. سخنگوی کاخ سفید و همچنین سخنگوی بولتون به تماس های فارن پالیسی برای پاسخگویی در این خصوص جوابی نداده اند.

بولتون زمانی یکی از گزینه های ترامپ برای وزرات خارجه محسوب می شد اما جمهوری خواهان در کنگره با این پیشنهاد مخالفت کردند و او هیچ گاه نامزد نشد. اکنون به نظر می رسد با رفتن بنن، بولتون دیگر دسترسی به اتاق بیضی شکل ترامپ در کاخ سفید ندارد.

او در بخشی از یادداشت خود در نشنال ریویو هم به این موضوع اشاره کرده و نوشته است: «دیگر دسترسی به ترامپ برایش مقدور نیست.»

اعلام طرح عمومی بولتون نشان دهنده سرخوردگی عمیق مخالفان توافق هسته ای است که تا چندی پیش کاخ سفید را متحد خود در تلاش هایشان برای تضعیف توافق می دیدند. پس از آنکه ترامپ، بنن و دیگر مقامات کاخ سفید از جمله «سباستین گورکا» و مقامات ارشد شورای امنیت ملی را طی هفته های اخیر برکنار کرد، پویایی سیاسی کاخ سفید دچار دگوگونی شده است.

منتقدان توافق هسته ای می گویند آنها نگرانند که مشاوران ترامپ و مسئولان وزارت خارجه نتوانند به رئیس جمهور مجموعه کاملی از گزینه ها را برای احتمال خروج از توافق و یا ارائه گزارش به کنگره در مورد تخطی ایران از برجام ارائه کنند.

یک منبع وابسته به دولت گفت: «افراد نزدیک به رئیس جمهور در دوران تبلیغات انتخاباتی و محافظه کاران قدیمی و منتقدان برجام دیگر در فرآیند تصمیم گیری ها حضور ندارند.» توافق هسته ای ۲۰۱۵ بین ایران و قدرت های جهانی محدودیت هایی را بر برنامه هسته ای این کشور همزمان با لغو تحریم های اقتصادی اعمال می کند.

دولت «باراک اوباما» از توافق هسته ای به عنوان یک پیروزی دیپلماتیک یاد می کرد که مانع جنگ احتمالی با ایران شد و برنامه هسته ای ایران را تحت بازرسی های بین المللی قرار داد. اما مخالفان می گویند که این اقدام به زیرساخت های هسته ای ایران برای استفاده های آتی مشروعیت بخشید.

بولتون در پیشنهاد خود با عنوان «لغو توافق با ایران: راه پیش رو» استدلال می کند که واشنگتن باید از توافق خارج شود زیرا ایران این توافقنامه را نقض می کند و اجازه بازرسی از سایت های نظامی را نمی دهد و به ادعای وی از تروریسم حمایت می کند.

وی همچنین بر لزوم توضیح درباره این تصمیم به متحدان خود در خاورمیانه و اروپا به صورت خصوصی و سپس پیگیری آن با کارزارهای عمومی تاکید کرد. و او خواستار نقل قول گزارش های آژانس های اطلاعاتی شد که این بحث را تایید می کنند.

بولتون گفت: «ما می توانیم پرونده لغو برجام را با ارائه اطلاعات جدید و رمزگشایی درباره رفتار غیر قابل قبول ایران در سراسر جهان تقویت کنیم.»

اما طرفداران توافق ایران می گویند هیچ شواهدی وجود ندارد که ایران توافق هسته ای را نقض کرده باشد و تاکید می کنند که آژانس های اطلاعاتی از سوی دولت تحت فشار هستند تا اطلاعاتی را ارائه دهند که نشان می دهد تهران از این قرارداد تخطی کرده است.

رئیس جمهور مجبور است هر ۹۰ روز به کنگره گزارش دهد که آیا ایران مطابق با توافق هسته ای عمل کرده است یا خیر. ترامپ دو بار به بی میلی به این پایبندی اذعان کرده است. اما در مصاحبه ای در کاخ سفید در ماه ژوئیه، ترامپ به مشاورانش شکایت کرد که او از گزینه های ارائه شده ناراضی است و آمادگی خود را برای اعلام عدم پایبندی ایران اعلام کرد.

ترامپ تا حدی سرخورده بود که مشاورانش را تشویق کرد تا یک برنامه بالقوه را برای عدم تایید پایبندی ایران در ماه اکتبر آماده کنند. اما تعدادی از کارکنان که انتظار می رفت که چنین گزینه ای را تهیه کنند، دیگر در دولت نیستند و معلوم نیست که این کار در افرادی که در دولت باقیمانده اند چگونه انجام خواهد گرفت.

به گفته بولتون، ترامپ در دوره کاندیداتوری خود منتقد تند توافق هسته ای ایران بود. اما پس از آنکه وی دو بار پایبندی ایران را به توافق هسته ای تایید کرد، طرفداران وی از این رویکرد او گیج شدند.

او همچنین اخراج برخی از مشاوران ارشد ترامپ از کاخ سفید در روزهای گذشته را با موضوع سیاست رئیس ‌جمهور در قبال برجام مرتبط دانسته و نوشته که با مشاوران باقی ‌مانده احتمالا رساندن طرح به دست ترامپ غیرممکن خواهد بود.