امروز در تاريخ؛ ششم خرداد

روزنامه اطلاعات: بيست و هفتم ماه مي ۱۶۱۴ شاه عباس يکم پس از دريافت دومين پيام فيليپ پادشاه وقت اسپانيا كه در آن، بار ديگر خواسته بود كه ايران جزيره بحرين را به اسپانيا بسپارد [تا مرواريد استخراج کند]. شاه عباس در همان جلسه خطاب به فرستاده پادشاه اسپانيا كه به ديدار وي شتافته بود گفت كه بحرين طبق اسناد موجود و فرهنگ مردم آن جزيي از قلمرو ايران است و وي بر سر قلمرو ايران با كسي مذاكره و مصالحه نخواهد كرد و اگر پادشاه اسپانيا از آن گوشه جهان مدعي بحرين است تنها از طريق جنگ مي تواند آن را از ما بگيرد كه گمان نمي كنم در جهان ارتشي يافت شود كه بتواند با سرباز ايراني مصاف دهد.

شاه عباس در پايان اين ديدار كه تفصيل آن را فرستاده اسپانيا برنگاشته و متن آن موجود است، خطاب به اين فرستاده گفته بود: مهمان نوازي خصلت ماست، ولي اين آخرين بار باشد كه چنين پيامي براي ما بياوري.

انحصاري شدن معاملات قند و شكر در ايران

قانون انحصار معاملات قند و شكر در دست دولت كه يكم خرداد ۱۳۰۴ با هدف تثبيت بها و زمينه آن در بازار به تصويب مجلس رسيده بود از روزي چون امروز به اجرا گذارده شد.

اين قانون به دليل حفظ منافع مردم (مصرف كنندگان) از قوانين خوب ايران بشمار مي رود.

نخستين چاه ايران به نفت رسيد

از به نفت رسيدن نخستين چاه در ايران به نفت در منطقه مسجد سليمان ( ۲۷ مه ۱۹۰۸) ۱۰۵ سال گذشت. اين چاه با رسيدن به نفت ، دشواري هاي تازه اي هم براي ايرانيان به همراه آورد!. امتياز نفت ايران از نخستين سال قرن بيستم در اختيار انگليسي ها بود. درست ربع قرن پس از رسيدن نخستين چاه مسجد سليمان به نفت (هفتم خرداد ۱۳۱۲ = ۲۸ مه ۱۹۳۳) مجلس تنها با هشت راي مخالف و ممتنع تمديد قرارداد نفت را كه امتياز آن در انحصار انگلستان بود تصويب كرد. هجده سال بعد در همين روز (۷ خرداد ۱۳۳۰) به مناسبت سالروز تصويب اين قرارداد، ايران شاهد بزرگترين تظاهرات تاريخ خود تا آن زمان بود و تظاهركنندگان ضمن محكوم كردن اين اقدام مجلس خواستار محاكمه و مصادره اموال آن دسته از نمايندگان ــ چه مرده و چه زنده ــ شدند كه به اين قرارداد راي موافق داده بودند. مردم شعار مي دادند: سالروز «تصويب خيانت». نفت ايران در اسفندماه ۱۳۲۹ هجري ملي اعلام و مراحل قانون مربوط ۲۹ اين ماه تکميل شد.

آغاز بکار مجلس شوراي اسلامي

ششم خرداد ۱۳۵۹ نخستين دوره مجلس شوراي اسلامي در تهران و در ساختمان سناي سابق آغاز بكار كرد.

نشر اسكناس ايران از دست انگليسي ها خارج شد

ششم خرداد ۱۳۰۹ دولت وقت امتياز چاپ اسكناس هاي ايران را كه تا آن زمان منحصرا در دست انگليسي ها بود لغو و بابت اين اقدام خود، ۲۰۰ هزار ليره به انگليسي ها غرامت پرداخت كرد! و همچنين اجازه داد كه انگليسي ها بانك خود را در تهران و شعب آن را در استان ها داشته باشند تا دهانشان بسته شود و اعتراض نكنند.

انحصار چاپ و نشر (به جريان گذاري) اسكناس ايران به مدت چهل سال در دست بانك انگليسي بود كه بعدا تحت عنوان فريبنده بانك شاهنشاهي بكار بانكداري در ايران ادامه داد. بانك انگليسي كه از۳۱ مارس ۱۸۹۰ عملا كار خود را در ايران آغاز كرده بود، با اين كه از سال ۱۹۴۹ تغيير نام داده بود در سال ۱۹۵۲ (۱۳۳۱) به دست دكتر مصدق نخست وزير وقت منحل شد . از خرداد ۱۳۰۹ دولت ايران، خود (نخست از طريق بانك ملي و بعدا پس از تاسيس بانك مركزي، توسط آن) كار چاپ اسكناس را به دست گرفته است.

قاضي عادل و دانا بهتر از سلطان

ابن خلدون (ابراهيم ابن محمد) ازفلاسفه، مورخان، جامعه شناسان و نويسندگان بزرگ جهان بشمار مي آيد ۲۷ ماه مه سال ۱۳۳۲ ميلادي به دنيا آمد و ۶۳ سال عمر كرد. وي گفته است: خدا به هر انسان هنگام تولد «مغز» را براي تفكر و تعقل و تشخيص خوب و بد و روا و ناروا از هم اهداء كرده است كه اگر در طول عمر از اين وسيله مهم استفاده بهينه نكند كيفيت حيات و حلاوت زندگي را خواهد باخت.

ابن خلدون كه يك عرب يماني تبار بود در اسپانيا به دنيا آمده بود كه پس از برچيده شدن حكومت اعراب در آن ديار با خانواده اش، نخست به تونس و سپس به مصر رفت و در دفتر سلطان اين كشور به كار پرداخت. وي از اينجا براي كسب معلومات بيشتر به مراكش (مغرب) رفت و چون آنجا را گرفتار جنگ و رقابت سركردگان ديد به الجزاير سفر كرد و در اين منطقه بخش اول «مقدمه» را نوشت و در آن، سبك تازه اي را در تاريخ نگاري به دست داد. ابن خلدون به جاي پرداختن صرف به رويدادهاي سياسي و نظامي، توجه خود را معطوف به تحولات اجتماعي و تغيير تدريجي روانشناسي مردم در پي هر رويداد و كيفيت تمدن كرد. بنا براين، «مقدمه» عمدتا تحليل و تفسير رويدادها بر پايه جامعه شناسي است كه در آن به «فلسفه تاريخ ( تكرار رويداد ها و معتقد بودن به قانون و يا قوانين و اصول معين كه رويدادها را شكل مي دهد)» توجه خاص شده است. وي در عين حال پاره اي از اوقات به شغل قضاوت هم سرگرم مي شد. از نظر ابن خلدون، قاضي عادل و دانا بهتر از سلطان (رئيس دولت) مي تواند در جامعه آرامش، امنيت و عدالت و در نتيجه پيشرفت ايجاد كند و تمدن جامعه خود را به كمال برساند.

ابن خلدون در نوشته هايش كوشيده است ثابت كند كه محيط، اقتصاد و واقعيت هاي اجتماعي هر عصر، به تمدن آن عصر شكل مي دهد و تاريخ آن عصر را به وجود مي آورد و اوج و حضيض تمدن به همين عوامل بستگي دارد.

ابلاغ فرمان انتقاد برانگيز پاپ به دولت اسپانيا

از رويدادهاي انتقاد برانگيز ماه مه در طول تاريخ، ابلاغ فرمان پاپ الكساندر ششم به دولت هاي اسپانيا و پرتغال است. اين فرمان كه چهارم اين ماه در سال ۱۴۹۳ صادر شده بود ۲۷ ماه مه به دربار اسپانيا واصل شد.

پاپ وقت در اين فرمان كه چند ماه پس از رسيدن كريستف كلمب به قاره آمريكا امضاء شده بود، مالكيت هر قطعه زميني واقع در غرب آزور (جزيره اي واقع در اقيانوس اطلس و در نيمه راه قاره هاي اروپا و آمريكا) را كه اسپانيائي ها به آنجا برسند (به نوشته پاپ «مكشوفه!» ، حال آن كه تمدن بوميان و به ويژه در مكزيك، گواتمالا و پرو دست كمي از ساير ملل جهان نداشت؛ و كمبودشان تنها اين بود كه بمانند اروپاييان توپ و تفنگ نداشتند) ازآن دولت اسپانيا دانست. پاپ چنين فرماني را براي پرتغالي ها هم صادركرده بود و اراضي داراي مالك! (بوميان) را به اين دو كشور كاتوليك بخشيده بود كه نقطه تاريكي در تاريخ بشر است.

زادروز شهر سن پترزبورگ

شهر سن پترزبورگ كه قرارداد تقسيم ايران ميان انگلستان و روسيه در آگوست ۱۹۰۷ در آنجا امضاء شد امروز۳۱۰ ساله شد.

پتر يكم اين شهر را ۲۷ مي ۱۷۰۳ بنا كرد و پايتخت خود قرار داد تا به اروپاي مركزي نزديك باشد.

تصويب قانون اخراج سرخپوستان در کنگره آمريکا!

در سال ۱۸۳۰ كنگره آمريكا قانون اخراج بوميان (سرخپوستان) را از ايالات شرق رود مي سي سي پي تصويب كرد زيرا كه مهاجران اروپايي به اراضي آنان مخصوصا در ايالت جورجيا كه طلا كشف شده بود نياز داشتند. در پي تصويب اين قانون، افراد پنج قبيله بومي از جمله چروكي ها كه به قبايل متمدن معروف بودند با زور به اكلاهما تبعيد شدند و در ميان راه و از مشقت، بسياري از آنها جان دادند.

درگذشت نهرو

جواهرلعل نهرو همرزم گاندي و اولين نخست وزير هند مستقل، ستايشگر تاريخ ايرانيان كه همواره نگران صلح و امنيت و استقلال كشورهاي ضعيف بود و به ايجاد جامعه غير متعهد كمك بسيار كرد ۲۷ مي ۱۹۶۴ در ۷۴ سالگي ديده از جهان فروبست. وي ۱۴ نوامبر ۱۸۸۹ در ايالت اوتارپرادش (شمال غربي هند) به دنيا آمد و از خاندان کشميري پانديت (برهمن) بود.


نهرو در کنار گاندي

نهرو از زمان رهايي هند از سلطه انگلستان (سال ۱۹۴۷)، تا پايان عمر نخست وزير هند بود. بعدا دختر او «اينديرا» كه شوهر او يك پارسي به نام «فيروز گاندي» بود نخست وزير هند شد. بعدا هم نوه اش «راجيو». نهرو که در انگلستان تحصيل کرده بود و به دمکراسي پارلماني معتقد بود، نظام حکومتي هند را به صورت يک دمکراسي پارلماني درآورد.

ديگر رويدادهاي ۲۷ مي

۱۹۷۲: ميان آمريكا و شوروي قرارداد محدود كردن توليد موشك هاي باليستيك امضاء شد.
1986: شكل و رنگهاي پرچم اروپاي واحد به تصويب نمايندگان اين جامعه رسيد.