راهکارهای طب سنتی برای درمان نوزادان

مجله شهرزاد: درمانگران طب سنتی برای تجویز گیاهان دارویی به نوزادان و کودکان زیر ۲ سال هرگز به طور مستقیم داروی گیاهی یا گیاه را جز در موارد خاص برای نوزاد تجویز نمی‌کنند. آن‌ها معمولا داروهای گیاهی و گیاهان دارویی را به مادران شیرده تجویز می‌کنند تا خواص درمانی و شفابخش دارو‌ها به طور غیرمستقیم و از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل شود.

از این رو این درمانگران توصیه اکید دارند که مادران بدون مشاوره با متخصص طب سنتی یا پزشک نوزاد هیچ داروی گیاهی و گیاه دارویی را به نوزادشان ندهند. چرا که گیاهان دارویی اگر چه در گروه بی‌خطر‌ترین و کم عارضه‌ترین دارو‌ها قرار دارند اما در صورتی این قابلیت را حفظ می‌کنند که توسط درمانگر طب سنتی برای فرد مناسب با مزاج و شرایط فیزیکی خاص تجویز شده باشد.


زردی یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها و اختلال‌هایی است که در بدو تولد به سراغ اغلب نوزادان می‌آید. درمانگران طب سنتی برای درمان این بیماری از چند شیوه حمام درمانی، گیاه درمانی و اصلاح رژیم غذایی مادر استفاده می‌کنند تا به این ترتیب نوزاد مبتلا به زردی را درمان کنند.

درمانگران طب سنتی بر این باورند که استفاده از ترکیب دو گیاه ترنجبین و شیرخشت می‌تواند در درمان این بیماری به نوزادان کمک کند. از این رو، این درمانگران در گام اول به والدین توصیه می‌کنند که با نظارت پزشک نوزاد و درمانگر طب سنتی از دو گیاه دارویی ترنجبین و شیرخشت برای درمان نوزادشان استفاده کنند. علاوه بر این، آن‌ها حمام درمانی نوزاد با جوشانده دو گیاه گل ختمی و گل بنفشه را نیز در بهبود حال نوزاد موثر می‌دانند و بر این باورند استحمام نوزاد با جوشانده تهیه شده از این گیاهان دارویی می‌تواند در بهبود هر چه سریع‌تر زردی نوزاد موثر باشد. این درمانگران در گام سوم به مادران این نوزادان ادویه‌ها و گیاهان دارویی خنک را تجویز می‌کنند تا این دارو‌ها از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل شود و موجب درمان او شود. این سه گام از جمله موثر‌ترین شیوه‌های درمانی طب سنتی است که از زمان‌های دور برای بهبود زردی نوزادان مورد استفاده قرار گرفته است.


درمانگران طب سنتی معتقدند در صورتی که خانواده‌ها تحت نظارت متخصص طب سنتی از گیاهان دارویی برای درمان زردی نوزادشان استفاده کنند می‌توانند در عرض یك هفته تا ۱۰ روز این بیماری را از نوزادشان دور کنند. برای تهیه شربت ترنجبین و شیرخشت کافی است یك قاشق غذاخوری ترنجبین را در یك لیوان آب جوش بریزید و آن را به مدت ۵ ساعت خیس کنید. سپس ترنجبین را صاف کرده و به آن یك قاشق چای‌خوری شیرخشت اضافه ‌کنید و هم بزنید. این مخلوط را نیز صاف کرده و از آن ۲ ساعت یك بار، یک قاشق چای‌خوری به نوزاد بدهید. این کار را تا هنگامی ادامه دهید که مدفوع نوزاد به رنگ زردطلایی درآید. در این حالت زردی پوست نوزاد نیز باید به مرور کم و رنگ پوستش به حالت طبیعی بازگردد. علاوه بر این، استحمام نوزاد در جوشانده گل ختمی و گل بنفشه نیز در دورانی که او مبتلا به زردی است به درمان هر چه سریع‌تر او کمک می‌کند.


استفاده از برخی گیاهان دارویی مانند مصرف قرص‌های شیمیایی ممکن است با عوارضی همراه باشد اما در بیشتر موارد عوارض این داروهای طبیعی آنچنان کم رنگ است که می‌توان از کنار آن‌ها گذشت چرا که بیمار را با مسئله و مشکل اساسی رو به رو نمی‌کند. مصرف ترنجبین و شیرخشت نیز از این مسئله مستثنی نیست. این داروی گیاهی اگر چه به درمان زردی نوزادان کمک می‌کند اما ممکن است موجب بروز اسهال و دلپیچه در برخی از نوزادان شود. بنابراین باید این احتمال را در نظر داشت. در صورتی که والدین با مشاوره متخصص طب سنتی و تحت نظر او این کار را انجام دهند می‌توانند این مسئله را کنترل کرده و میزان آن را در نوزادشان به حداقل برسانند.

درمانگران طب سنتی بر این باورند که روغن گل بنفشه یکی از واجب‌ترین داروهای گیاهی است که باید در وسایل هر نوزادی موجود باشد. این روغن بهترین دارو برای درمان سوزش و التهاب پوست ناحیه ران نوزاد است که مهم‌ترین عامل آن حرارت و گرمای موجود در شیر مادر است، عارضه‌ای که سوزش و خارش آن ناراحتی بسیاری برای نوزاد به وجود می‌آورد. استفاده از یکی از روغن‌های گل سرخ یا گل بنفشه یا ترکیبی از هر دو آن‌ها می‌تواند در تسکین سوزش و بهبود التهاب ناحیه ران نوزاد تاثیر داشته باشد. اگر چه در کنار استعمال این روغن تدابیر دیگری مانند اصلاح رژیم غذایی نیز باید توسط مادر رعایت شود تا نوزادش کمتر مواد غذایی با طبع گرم را توسط شیر او دریافت کند. از این رو به مادرانی که نوزاد آن‌ها غالبا با سوزش در ناحیه ران مواجه است، توصیه می‌شود میوه‌های خنک مانند شاتوت، آلبالو، تمشک را بیشتر در وعده‌های غذایی خود بگنجانند. همچنین از ترکیباتی مانند آب هندوانه با سکنجبین، کاهو سکنجبین و مغزخیار با سکنجبین نیز برای کاهش میزان گرمی و حرارت شیرشان استفاده کنند تا نوزادشان کمتر دچار سوزش و التهاب ناحیه ران شود.

یکی دیگر از شایع‌ترین و رایج‌ترین اختلالات دوران نوزادی یبوست است که معمولا به دلیل رعایت نکردن رژیم غذایی مادر در نوزاد بروز می‌کند. چرا که هر آنچه مادر در طول روز مصرف می‌کند از طریق شیر او به نوزاد منتقل می‌شود. از این رو درمانگران هنگام ابتلای نوزاد به یبوست ناشی از عدم رعایت پرهیزهای غذایی مادر به مادران توصیه می‌کنند که از غذا‌ها و خوراکی‌های ملین مانند آلو، اسفناج، بامیه و غذاهایی که با این سبزیجات و میوه‌ها تهیه می‌شوند مصرف کنند تا این مواد ملین از طریق شیر او به نوزاد منتقل شده و یبوست او را برطرف کند.


بسیاری از مادران از بی‌نظمی ساعت خواب نوزادشان شکایت دارند چرا که نوزادان معمولا شب بیداری دارند و در طول روز استراحت می‌کنند و می‌خوابند. این شب زنده‌داری‌ها برای مادر موجب می‌شود تا به مرور مادر ضعیف شود و این امر بر کیفیت و میزان شیر او تاثیر می‌گذارد. خوشبختانه در طب سنتی برای این مسئله نیز چاره‌ای وجود دارد. درمانگران طب سنتی ماساژ بدن نوزاد به ویژه ماساژ شکم نوزاد با روغن بادام شیرین را بهترین چاره برای تنظیم ساعت خواب او می‌دانند. این ماساژ کمک می‌کند تا به مرور بی‌خوابی شبانه کودک برطرف شود. ماساژ یک قطره روغن بنفشه روی پیشانی نوزاد نیز به هنگام شب تاثیر زیادی بر بهبود و تنظیم ساعت خواب او دارد.


بسیاری از مردم بر این باورند که خوردن کندر در دوران بارداری موجب افزایش هوش و ذکاوت بچه می‌شود. اگر چه در طب سنتی نیز به این موضوع اشاره شده اما به این نکته نیز اشاره شده که این گیاه دارویی باید در مدت زمان محدود و به مقدار مشخصی مصرف شود. خوردن کندر زیاد توسط مادر موجب بروز زردی در نوزاد و همین طور خشک شدن پوست او شده و در ‌‌نهایت بی‌قراری نوزاد را با خود به همراه دارد. از این رو مادران باردار باید مراقب باشند که مصرف این گیاه دارویی را با مشاوره با متخصص طب سنتی انجام دهند. مادران نباید در طول روز بیشتر از یک نخود از کندر بخورند و این میزان را نیز باید به مدت ۲ ساعت در دهان خیس کنند و بجوند.