۸۰۰ ميليارد تومان حق پخش براي باشگاه‌هاي ژاپني

روزنامه شرق: در شرايطي فوتبال باشگاهي در ايران روزهاي بسيار سختي را براي تأمين منابع مالي سپري مي‌کند که ديگر کشورهاي صاحب فوتبال قاره آسيا نه‌تنها مدت‌هاست مشکلاتي مشابه را حل کرده‌‌اند بلکه به سرعت در حال گسترش هم هستند. اگر قرار باشد ايران را به عنوان يکي از ليگ‌هاي غرب آسيا با يکي از ليگ‌هاي شرق آسيا مقايسه کرد، مي‌توان سري به «جي‌ليگ» يا همان ليگ ژاپن زد تا مشخص شود چقدر فاصله بين دو ليگ مذکور وجود دارد.

در ابتدا بايد به بحث تأمين منابع مالي باشگاه‌ها اشاره کرد؛ در ليگ ١٨تيمي ژاپن بودجه‌اي که يک تيم براي يک فصل نياز دارد، رقمي بين ٣٠ تا ٥٠ ميليون دلار آمريکا است (به نقل از مجله جي‌ساکر). اين رقم در دسته دوم اين کشور دقيقا نصف مي‌شود. طبق گزارش‌هايي که درباره ليگ فوتبال ژاپن نوشته شده به نظر مي‌رسد هزينه‌اي که يک باشگاه دسته‌اولي در جي‌ليگ دارد معادل هزينه‌اي است که يک باشگاه در بوندس‌ليگاي ٢ دارد. حالا شايد جالب باشد که جي‌ليگي‌ها چطور اين هزينه‌ها را تأمين مي‌کنند. برخلاف تصور که ابتدا گفته مي‌شد بخش اصلي اين بودجه را حق پخش تأمين مي‌کند، اين‌طور نيست! البته اين به آن معني نيست که حق پخش نقش کم‌رنگي دارد بلکه کاملا برعکس، نقش بسيار پررنگي در حيات باشگاه‌هاي ژاپني دارد. نزديک به ٥٠ درصد بودجه يک باشگاه معتبر ژاپني در يک فصل از طريق قراردادهاي اسپانسري و بليت‌فروشي حاصل مي‌شود. اين رقم براي باشگاهي مثل کاشيوا آنتلرز در يک فصل چيزي بين ٢٠ تا ٣٠ ميليون دلار آمريکاست.

حالا بد نيست به قرارداد حق پخش تلويزيوني جي‌ليگ هم اشاره شود؛ اين ليگ به تازگي قرارداد ٩ساله‌اي با شرکت بريتانيايي «پرفورم‌گروپ» منعقد کرده؛ قراردادي که ارزش آن ٢١٠ ميليارد ين ژاپن است. با تبديل اين رقم به دلار و البته تقسيم آن بر ٩، به عبارت ساده، حق پخش تلويزيوني در ليگ ژاپن براي يک فصل ٢٠٠ ميليون دلار است. اگر دلار تقريبا چهار هزار تومان در نظر گرفته شود، مي‌شود به‌سادگي گفت که حق پخش تلويزيوني در ژاپن براي يک فصل ٨٠٠ ميليارد تومان است! اگرچه به صورت جزئي مشخص نشده که سهم هر باشگاه از اين رقم در يک فصل چقدر است ولي به طور مشخص معين شده که چيزي بين ٣٥ تا ٤٠ درصد بودجه يک باشگاه ژاپني از طريق حق پخش تلويزيوني تأمين مي‌شود. ٥٠ درصد ديگر هم که از طريق اسپانسر و بليت‌فروشي حاصل مي‌شود تا عملا يک باشگاه کار سختي براي مديريت مالي‌اش نداشته باشد. البته در اين ليگ هم چيزي شبيه به قانون جوانمردي مالي يوفا اعمال مي‌شود، به اين معني که هيچ باشگاهي اجازه ندارد بيش از درآمد سالانه‌اش هزينه کند و اگر چنين اتفاقي بيفتد، مشمول جريمه مي‌شود. طبيعتا وقتي نزديک به ٩٠ درصد هزينه باشگاه در فصل از منبع مشخص تأمين مي‌شود، مديريت اين باشگاه‌ها به‌راحتي مي‌توانند از طريق فروش و تبليغات و ساير موارد درآمدزايي و سال به سال به رشد باشگاهشان کمک کنند. البته اگر تصور مي‌شود که جي‌ليگ حق پخش بسيار بالايي دارد، تصور اشتباهي است چون در مقايسه با ليگ‌هاي معتبر اروپايي، ليگ ژاپن حق پخشي بسيار معمولي‌ دارد. طبق آماري که دو سال پيش منتشر شده باشگاه‌هاي انگليسي ٤,٤ ميليارد يورو، آلماني‌ها ٢.٤ ميليارد يورو، اسپانيا ٢.١ ميليارد يورو، ايتاليا ١.٨ ميليارد يورو و فرانسه ١.٤ ميليارد يورو در فصل از حق پخش تلويزيوني مي‌گيرند. اين ارقام در مقايسه با ٢٠٠‌ميليون‌دلاري که ليگ ژاپن بابت حق پخش مي‌گيرد، فاصله‌اي نجومي دارند. به طور مشخص مي‌توان گفت باشگاه‌هاي ليگ ژاپن از لحاظ تأمين بودجه‌شان هم‌رديف بقيه ليگ‌هاي اروپايي به غير از ليگ‌هاي درجه‌يک هستند. همان‌طور که در بالا اشاره شد ٣٥ تا ٤٠ درصد هزينه يک باشگاه در ژاپن از طريق حق پخش حاصل مي‌شود که اين رقم در ليگ‌هاي معتبر اروپايي به قرار زير است: در انگليس ٥٣ درصد، آلمان ٣١ درصد، اسپانيا ٤٨ درصد، ايتاليا ٦١ درصد و فرانسه ٤٤ درصد هزينه باشگاه‌ها از طريق حق پخش تلويزيوني حاصل مي‌شود.