نوبت گرفتن از سفارت آلمان تبدیل به خطرناک‌ترین کار دنیا شد!

روزنامه هم‌میهن: ثبت درخواست برای دریافت نوبت از سفارت آلمان از دست یک دلال گرفته و به دلال دیگر سپرده شد. مشاهدات میدانی از سیستم نوبت‌دهی سفارت آلمان نشان می‌دهد که همانند سال گذشته نوبت‌دهی بسیار کُند، غیرمنطقی و بدون افزایش ظرفیت پیش می‌رود. در این‌ بین تنها دلالان می‌توانند به‌راحتی نوبت دریافت کنند و متقاضیان اغلب گروه‌ها خصوصاً ویزای کاری نسبت به این موضوع اعتراض دارند و چندین ماه است که در صف دریافت نوبت، وقت و فرصت‌های کاری خود را از دست می‌دهند. 

در سال‌های اخیر یک بازار با گردش مالی چند هزارمیلیاردی ظهور کرده است که سفارت آلمان نیز از آن به‌عنوان «بازار ثانویه احتمالی نوبت‌دهی» نام می‌برد؛ البته نام این بازار هر چه باشد در ماهیت دلالی آن تأثیری ندارد. نحوه نوبت‌دهی و زمان سفارت آلمان، آینده کاری زندگی افرادی که قصد مهاجرت را دارند را تعیین می‌کند که این مسیر در حال حاضر بنگاه سودسازی دلالان شده است. 

در حال حاضر، اغلب افرادی که به دنبال مهاجرت به مقصد آلمان هستند، خصوصاً مهاجرت کاری، به‌راحتی نمی‌توانند از مسیر عادی و معمول از سفارت آلمان نوبت دریافت کنند؛ زمانی که نیاز به‌نوبت فوری دارند و فرصت و توان انتظار چندین‌ماهه ندارند با پرداخت مبالغی بالا به سراغ دلالان مهاجرت می‌روند. این دلالان می‌توانند به‌راحتی در عرض چند روز تا چند ماه نوبت دیدار سفارت آلمان را دریافت کنند. 

تا پیش از جنگ 12 روزه درخواست رسیدگی به ویزا به عهده شرکت خدمات‌رسان ویزامتریک بود که در نهایت سال گذشته با گزارش‌های متعدد و گزارش هم‌مهین درخصوص همین موضوع، این شرکت به طور رسمی لغو شد. اما کنار گذاشتن این شرکت تنها چندماه بسیار کوتاه روند درخواست نوبت از سفارت را تغییر داد و پس از آن دوباره درخواست نوبت برای اقامت کاری از سفارت با نوبت‌های چندین ماهه همراه بود. 

 بسیاری از افراد قریب به یک سال است که در نوبت هستند. دلالان یا همان واسطه‌ها ادعا می‌کنند که با دریافت هزینه 5 تا 35 میلیون تومانی می‌توانند به راحتی از سفارت نوبت دریافت ‌کنند. به گفته این افراد بخشی از این هزینه دستمزد آنهاست و بخشی دیگر نیز دستمزد کارمندی یا واسطه آنها در TLS است. به نوعی به نظر می‌رسد این دلال‌ها توانسته‌اند با سودی که از این کار دریافت می‌کنند شرکتی را با رزومه قابل قبول با دنیا آشنا کنند. 

برخی از دلال‌ها صرفاً نقش کلاهبردار را دارند، اما دراین‌بین چندین نفر نیز توانسته‌اند با استفاده از این دلال‌ها نوبت سفارت دریافت کنند و در نهایت مراحل مهاجرت خود را انجام دهند. بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود 90 درصد دلالان با کلاهبرداری وقت قطعی را برای افراد متقاضی دریافت نمی‌کنند و تنها کمتر از 10 درصد از متقاضیان می‌توانند به واسطه این دلالان نوبت سفارت دریافت کنند. 

مسئله اینجاست که بسیاری از افراد با امید به اینکه دلال‌ها می‌توانند نوبت بگیرند کارهای اداری خود را انجام می‌دهند، حتی به کارفرمای خود وعده می‌دهند که در تاریخ تعیین‌شده به شهر مدنظر خود در آلمان خواهند رسید، فارغ از اینکه این دلال‌ها، نوبتی دریافت نکرده‌اند و درنهایت این افراد با مشکل مواجه می‌شوند و در نهایت ممکن است شغل خود را از دست بدهند. 

با 35 میلیون تومان وقتت را جلو بیانداز

یک دلال که ادعا می‌کند می‌تواند نوبت‌های سفارت را تغییر دهد، گفت: «الان سخت‌ترین کار گرفتن نوبت ویزای کاریه، نوبت‌ها خیلی شلوغه. برای بنده فرقی نداره خرید وقت باشه یا نوبت عادی بگیرم یا حتی جلو انداختن نوبت باشه، هزینه بنده5 میلیون تومانه، برای من فرقی نداره و 30 میلیون تومان باید برای TLS واریز کنم؛ برای خرید وقت داخل لیست باشم که وقت شما جلوتر از بقیه باشه. وقت قطعی گرفتم، اما زمان نمیشه گفت که دقیقاً چه ماه و چه روزیست مگر اینکه کنسلی وجود داشته باشه.» در این ‌بین مهاجرت پزشکان هزینه بیشتری دارد و یک دلال در این درباره به ما گفت: «نوبت پزشکان دیربه‌دیر باز میشه و ظرفیت محدودی داره که این وقت‌ها فروخته میشه.

اگر بخوام به صورت عادی وقت بگیرم هزینه 8 میلیونه، اما چندین ماه زمان میبره، ولی هزینه خرید وقت 35 میلیون تومانه که 8 میلیون تومان دستمزد منه و 27 میلیون تومان باید برای TLS واریز کنم تا وقت شما اوکی بشه. وقتی وقت‌ها باز میشه 90 درصد وقت‌ها فروخته شده به اسم کسی.» یک دلال دیگر که ادعا دارد می‌تواند با سرعت بالا نوبت دریافت کند، می‌گوید: «شرایط دریافت نوبت برای دکترها یک کم سخته و اگر صف‌ها باز بشه ما بر اساس درخواست‌ها نوبت می‌گیریم و هزینه‌اش حدود 20 میلیونه. البته بعضی وقتا این هزینه‌ها یک کم بیشتر میشه.»

دلال‌ها بسته به اینکه فرد با چه نوع شغلی قصد مهاجرت دارد، قیمت تعیین می‌کنند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که بیشترین قیمت مربوط به پزشکان و کارکنان حوزه درمان است و پس از آن سایر شغل‌ها با نوع رده‌بندی با کاهش قیمت مواجه می‌شوند. 

سفارت نوبت نمی‌دهد

الهه، یکی از متقاضیان سفر کاری به آلمان است. او گفت به دلیل اختلال‌ها و بی‌نظمی‌های ایجادشده در روند نوبت‌دهی سفارت آلمان و کارگزاری TLS با مشکلات جدی مواجه شده‌اند: «هدف ما این است که صدای این جمع از متقاضیان به گوش رسانه‌ها و نهادهای مسئول برسد. اعتراض ما مشخصاً به روند فعلی نوبت‌دهی سفارت آلمان و کارگزاری TLS بازمی‌گردد؛ کارگزاری‌ای که جایگزین ویزامتریک شده است.

بعد از جنگ ۱۲روزه، با پیگیری‌های مستمر و برگزاری تجمعات پی‌درپی، موفق شدیم سیستم نوبت‌دهی را در تاریخ دوم اکتبر از حالت قرعه‌کشی و رفرش مداوم سایت به «سیستم صف انتظار» تغییر دهیم. این تغییر، در ظاهر یک دستاورد مهم بود، اما متأسفانه اجرای آن با مشکلات جدی همراه شد.

امیرعلی نیز درباره شرایط نوبت گرفتن خود از سفارت توضیح داد: «در جریان جنگ، تقریباً تمام کارکنان سفارت آلمان از کشور خارج شدند. بازگشت آن‌ها حدود یک ماه بعد، یعنی اوایل مرداد انجام شد. هم‌زمان با این اتفاق، از قبل اعلام شده بود که کارگزار سفارت آلمان نیز تغییر می‌کند. کارگزار قبلی، «ویزامتریک»، حدود چهار تا پنج سال با سفارت همکاری داشت.

به گفته امیرعلی مشکل اصلی با حضور دلال‌ها شروع شد، او در این باره گفت: «به‌صورت گسترده دلال‌ها وارد ماجرا شدند. افرادی که حتی از زمان شرکت ویزامتریک هم در این حوزه فعال بودند. نوبت‌ها با قیمت‌های نجومی فروخته می‌شد؛ از چند میلیون تومان شروع شد و برای برخی گروه‌ها، به‌ویژه پزشکان، به 15 تا 40 میلیون تومان هم رسید.بسیاری از افراد مجبور شدند برای از دست ندادن موقعیت شغلی‌شان این پول‌ها را پرداخت کنند. از اوایل آگوست تقریباً هر هفته مقابل کنسولگری تجمع‌های اعتراضی، کاملاً مسالمت‌آمیز، برگزار می‌شد.

اما هیچ واکنش مؤثری دریافت نمی‌کردیم. نقطه اوج، تجمع بزرگ دوم اکتبر بود. بعد از آن، سامانه تغییر کرد و به شکل «صف انتظار» درآمد اما این صف انتظار هم عادلانه نبود. اولویت بر اساس زمان ورود به حساب کاربری تعیین می‌شد، نه زمان ثبت‌نام یا آماده بودن مدارک. به این ترتیب، افرادی که تازه ثبت‌نام کرده بودند، جلوتر از کسانی قرار گرفتند که ماه‌ها قبل مدارک کامل داشتند.» وی ادامه داد: «بسیاری از ما قراردادهای کاری‌مان لغو شد.

شخصاً قرارداد من که قرار بود از اول آگوست شروع شود، به دلیل این تأخیرها کنسل شد. نوبتی که نهایتاً برای من آمد، ۱۹ ژانویه بود؛ یعنی عملاً بی‌فایده.افراد زیادی خانه فروختند، از شغل‌شان استعفا دادند، سال‌ها برای یادگیری زبان و آماده‌سازی پرونده زحمت کشیده بودند. من خودم بعد از چند سال یادگیری زبان، به سطح تدریس آلمانی رسیدم، اما شغلم را از دست دادم. تعداد زیادی از متقاضیان عملاً «سوخت شدند.» بارها درخواست کردیم که مانند بسیاری از کشورهای دیگر، سیستم آپلود مدارک فعال شود تا اولویت بر اساس تاریخ قرارداد و تکمیل پرونده مشخص شود.

اما بدون ارائه دلیل منطقی، این درخواست رد شد.در تجمع ۲۰ نوامبر، نمایندگانی از ما وارد ساختمان شدند و درخواست‌ها را کتبی تحویل دادند، اما مدیران مستقیم حاضر نشدند پاسخگو باشند. در یکی از تجمعات شهریورماه، افرادی با عنوان حراست یا لباس‌شخصی وارد شدند و برخورد فیزیکی رخ داد. چند نفر آسیب دیدند، حتی انگشت دست یکی از معترضان شکست. هدف ظاهراً تحریک معترضان به خشونت بود که ما مانع شدیم. متأسفانه به دلیل محدودیت‌ها امکان ثبت تصویری وجود نداشت.»

 *تمامی نام‌های استفاده در این گزارش به منظور حفظ حقوق مصاحبه شونده‌ها مستعار است